Governu konsiente investe iha área potensiál sira

DILI, 04 dezembru 2020 (TATOLI)- VIII Governu Konstitusionál konsiente dezenvolve polítika agrikultura no turizmu ne’ebé sei fó retornu ekonómiku hodi garante sustentabilidade fundu petrolíferu no hamenus dependénsia importasaun hosi rai-li’ur.
Primeiru-Ministru, Taur Matan Ruak, hateten Governu fó importánsia hahú hosi Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2021 ba oin sei iha investimentu aumentu ba iha área potensiál-sira hanesan agrikultura, turizmu, edukasaun no saúde.
“Ha’u hanoin iha tinan-ne’e ba oin ita tenke aumenta uitoan investimentu ba iha área potensiál-sira hanesan agrikultura, turizmu, edukasaun, saúde no seluk tan, tanba iha área barak mós importante atu investe,” PM Taur afirma, ohin, iha ámbitu debate Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2021 iha plenáriu Parlamentu Nasionál.
Nia tenik, Governu presiza dezenvolve polítika turizmu hodi identifika potensiál kreximentu hosi fatin ida-idak ne’ebé posivel ho objetivu atu promove Timor-Leste hanesan destinu turístiku iha Ázia Pasífiku. Nune’e, iha OJE 2021 millaun $11,9.
OJE ba setór Agrikultura no Peska millaun $31,9, atu bele hahú halais transformasaun agríkola hodi apoia potensiál produtivu no esportadór produsaun florestál, kultura rendimentu nian, kultura ai-han nian sira no kultura bee nian.
Maski nune’e, Xefe Governu mós rekoñese katak investimentu hirak ne’ebé Governu halo ho baze kbiit finanseiru, la’ós ho hakarak de’it.
Xefe Ezekutivu hatutan polítika no investimentu mak atu promove no dezenvolve setór agríkola no turizmu hanesan motór prinsipál ida ba transformasaun estruturál ekonomia nian.
Daudaun setór agrikultura iha Timor-Leste ninia dezempeñu ki’ik hosi ninia potensiál, ne’ebé sei la prodús loloos valór ba ekonomia. Pezu agrikultura nian iha Produtu Internu Brutu nia laran porsentu 1 (%) .
Vizaun estratéjika Governu nian maka foka liubá ai-han, agrikultura moderna no sustentável ne’ebé orientada ba merkadu iha Timor-Leste, ho redusaun moris-kiak iha área rurál-sira no hadi’a kualidade no moris di’ak Timoroan nian iha agrikultura, peska no pekuária hodi hadi’a nutrisaun no moris-di’ak povu Timoroan nian.
Aleinde ne’e, Governu mós atu apoia transformasaun no setór agríkola ida ne’ebé maka diversifikadu liután.
Orsamentu Estadu nian prevee finansia modernizasaun, industrializasaun no aumentu produtividade agríkola ho millaun $16,8, ne’ebé aloka ba Ministériu Agrikultura no Peska (MAP).
Governu hakarak ba transformasaun estruturál, liuhosi dezenvolvimentu infraestrutura hanesan operasaun sistema irrigasaun no konstrusaun instalasaun akuakultura abastesimentu bee, armazenamentu no transformasaun atu apoia agrikultór-sira, aumenta produsaun animál no aumentu produsaun produtu hanesan foos, batar, ortikultura, kafé.
Ikus liu, apoiu ba dezenvolvimentu plantasaun komersiál sira no ai-kameli, aproveitamentu oseanu, tasi no rekursu tasi ba dezenvolvimentu sustentavel, no investimentu iha setór florestál hanesan ai-kameli, ai-saria, ai-teka, ai-mahonia no ai-na.
Jornalista : Florencio Miranda Ximenes
Editór : Francisco Simões

