Komunidade tenke hamoos uma-ninin hodi prevene moras Dengue

BOBONARO, 05 Janeiru 2022 (TATOLI) – Xefe Sentru Saúde Maliana, Luis Gonçalves, husu komunidade hamoos ambiente uma hodi halo prevensaun hasoru moras Dengue tanba oras ne’e tempu udan.
Nia informa, komunidade sira presiza antesipa no kuida ambiente tanba moras dengue transmite liuhosi susuk ho naran Aedes-aegypti, no susuk ne’e halo movimenta tata ema iha tempu loron hahú hosi tuku 06:00 dadeersan to’o tuku 18:00 lokraik bainhira ambiente lamoos.
Aedes aegypti ne’e tipu susuk ne’ebé bele transmite vírus dengue no kauza ba moras dengue. Nune’e mós Aedes aegypti nu’udar portadór vírus febre amarela (demam kuning), no bele kauza ba vírus Zika.
Naran sientífiku : Aedes-aegypti
Klasifikasaun superiór : Aedes
Orden : Moskas
Nível táxon : Espésie
Espésie : A. aegypti
Família : Culicidae
Klase : Insecta
“Ha’u husu ba komunidade sira atu prevene moras ne’e labele kona ema-boot ka labarik kiik, entaun iha tempu udan hanesan ne’e ita tenke hamoos uma-ninin, vazu ai-funan atubele hamate susuk nia tolun, no ba labarik sira atu toba iha tempu loron tenke uza ropa naruk no uza moskiteiru ho didi’ak atu nune’e susuk labele tata ita,” nia ko’alia iha Maliana, kuarta ne’e.
Nia dehan, pesoál saúde sira halo promosaun saúde ba pasiente sira liuhosi atividade konsulta kada loron nune’e prevene moras Dengue afeta komunidade sira.
Nune’e mós servisu saúde munisipál planeia halo promosaun saúde iha suku sira iha munisípiu Bobonaro.
Iha parte seluk, Responsável Sentru Saúde ne’e mós nafatin apela ba komunidade sira katak bainhira afeta moras Infesaun Respiratória Aguda (IRA), té-been, diareia no moras kulit tenke hakbesik ba fasilidade saúde hodi hetan tratamentu intensivu.
Tanba moras hirak-ne’e kada tinan Sentru Saude Maliana sempre rejista, ne’e duni tenke hakbesik ba sentru saúde ne’ebé besik.
Iha fulan-dezembru tinan 2021, Sentru Saúde Maliana rejista moras IRA aasliu totál ema na’in-250 komposta hosi mane no feto hamutuk 424, tuir kedas té-been 187 komposta hosi mane 86 no feto 101 no moras kulit rejista kazu 256.
Jornalista : Sérgio da Cruz
Editór : Evaristo Soares Martins

