DILI, 28 abril 2022 (TATOLI)–Primeiru-Ministru (PM), Taur Matan Ruak, kinta ne’e, bolu hikas Ministru Obra Públika (MOP), Abel Pires no Vise-Ministru Obra Públika, Nicolau Lino Freitas Belo, hodi relata progresu serbisu rezolve estragu infraestrutura públika ne’ebé afeta hosi dezastre naturál iha loron 04 abril 2021.
“Primeiru-Ministru husu ba ami progresu serbisu, liuliu ba ezekusaun projetu sira ne’ebé estragu hanesan ponte no estrada inklui estragu impaktu hosi kalamidade loron 04 abril to’o agora MOP rezolve ona projetu hira, tanba ne’e ami relata progresu,” Vise-Ministru Obra Públika, Nicolau Lino Freitas Belo, informa hafoin ramata reuniaun ho PM iha Palásiu Governu.
Iha ámbitu enkontru, membru ezekutivu rua relata mós ba Xefe Governu katak durante ne’e ministériu hasoru dezafiu barak, tanba ne’e presiza hadi’a burokrasia.
“Dala barak liu empreza sira kestiona kona-ba prosesu pagamentu, tanba burokrasia iha Governu ne’e rasik,” nia akresenta.
Notísia relevante: Prosesu burokrasia sai dezafiu promosaun projetu
Durante enkontru, PM hato’o preokupasaun kona-ba estrada Sarlala no Ponte Bekusi, ne’ebé bainhira mosu dezastre naturál iha tinan kotuk konsege lori ema no transporte públiku.
“Projetu sira ne’e ami tau ona iha prioridade hodi rezolve,” Vise-Ministru tenik.
Enkuantu, projetu infraestrutura públiku sira ne’ebé hetan estragu durante kalamidade no rezolve ona maka estrada Bidau, enkuantu Ponte Dilor iha Viqueque, Ponte Welolo iha ona prosesu verifikasaun Ajénsia Dezenvolvimentu Nasionál (ADN).
“Ami sei esforsu halo verifikasaun iha ADN ba projetu kalamidade. Daudaun MOP loke ona konkursu hodi rezolve estragu sira, ne’ebé prosesu ne’e iha projetu 10 resin mak iha ona konkursu, restante iha ona prosesu dezeñu no verifika, nune’e bele submete ba ADN,” nia dehan.
Notísia relevante: MOP finaliza ona dezeñu no relatóriu finál ponte Bekusi
Governante ne’e adianta, daudaun ne’e iha alternativu ida mak foti rekursu balun hosi ponte ida hosi Covalima ne’ebé la uza hodi tau provizóriu iha ponte Bekusi hodi komunidade bele liu bainhira sobu hodi halo mudansa ba estrutura ponte rasik.
“Dezeñu ba ponte ne’e hotu ona nune’e mós hetan ona verifikasaun hosi ADN ne’ebé iha fulan-maiu tama ona ba faze konstrusaun,” nia argumenta.
Antes ne’e, MOP identifika estragu sira durante dezastre naturál iha loron 04 abríl 2021 hamutuk 117 iha teritóriu laran tomak kompostu hosi estragu simples 40 no estragu komplexu 77, ho estimasaun kustu pur volta millaun $245.
Servisu emerjénsia núvel ida ne’ebé kompleta ona toma konta hosi empreza hamutuk 37, ne’ebé projetu ualu deside halo serbisu normalizasaun voluntariamente, enkuantu seluk ho pagamentu no daudaun finaliza ona.
Servisu emerjénsia nível rua hamutuk ualu, balun kompleta, balun ein progresu no seluk iha faze preparasaun.
Estrada Kampung Alor kompleta 100%, ne’ebé projetu haat ninia prosesu iha ADN, ida Ponte Bekusi iha prosesu preparasaun, ida Cantilever Ponte CPLP tama ona konkursu no ida Ponte Loes tama iha Unidade Jestaun Projetu (PMU, sigla inglés).
Servisu emerjénsia nível tolu hamutuk 17 iha faze investigasaun no preparasaun dezeñu, projetu rua haruka ona ba ADN, ne’ebé projetu 15 mak verifika ona no submete ba Konsellu Administrasaun Fundu Infraestrutura (KAFI), no servisu emerjénsia nível haat sei iha faze planeamentu.
Iha Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2022, Governu prevee orsamentu iha fundu infraestrutura hamutuk millaun $332 ba projetu kuaze 700 resin.
Jornalista : Antónia Gusmão
Editora : Julia Chatarina




