Top

Movimentu advokasia apela ba sosiedade atu harahun silénsiu kontra violénsia hasoru feto

Movimentu advokasia realiza marsa nasionál ho tema "Harahun silénsiu, labele ignora tan violénsia hasoru feto iha Timor-Leste”. Foto/Nelson de Sousa.

DILI, 20 Novembru 2026 (TATOLI) – Organizasaun feto, sosiedade sivíl no organizasaun direitu umanu sira hamutuk realiza marsa nasionál iha Dili, ohin, ho tema “Harahun silénsiu, labele ignora tan violénsia”, hodi mobiliza sosiedade atu hamutuk prevene no kombate violénsia hasoru feto iha Timor-Leste.

Marsa ne’e organiza husi Rede Feto Timor-Leste, Asisténsia Legál ba Feto no Labarik Feto (ALFeLa), Fokupers no parseiru sira seluk. Atividade hahú iha tuku 16h00, ho rota hahú husi Jardín 5 de Maio, liu Ministériu Justisa, Komandu Jerál PNTL iha Kailoli, Parlamentu Nasionál no Palásiu Governu, antes termina iha Jardín Lesidere.

Movimentu advokasia realiza marsa nasionál ho tema “Harahun silénsiu, labele ignora tan violénsia hasoru feto iha Timor-Leste”. Foto/Nelson de Sousa.

Mobilizasaun ne’e realiza atu hato’o mensajen kontra violénsia bazeia ba jéneru, liuliu depois akontesimentu omisídiu agravadu ne’ebé rezulta Palomita Gusmão Guterres lakon vida, iha 18 Novembru, iha Aldeia 12 Outubru, Tasi-Tolu, Suku Komoro, Postu Administrativu Don Aleixo, Munisípiu Dili.

Marsa pasífika ne’e partisipa mós husi eis-Primeiru-Ministru Marí Alkatiri no sidadaun rihun ba rihun ne’ebé lori banderola no hato’o slogan sira kontra violénsia hasoru feto.

Prezidente Rede Feto, Zélia Fernandes, hatete katak mobilizasaun ne’e sai resposta ba kazu Palomita nian no kazu violénsia seluk ne’ebé akontese durante tinan sira liubá, ne’ebé kontinua sai preokupasaun ba sosiedade.

Nia lamenta katak, maski Timor-Leste iha ona enkuadramentu legál oioin atu hametin protesaun no asisténsia ba feto, maibé realidade hatudu katak feto barak kontinua hasoru aktu violénsia.

Tanba ne’e, organizadór sira mobiliza marsa ne’e atu hametin konxiénsia públika no enkoraja sosiedade atu la kontinua hakmatek ka ignora aktu violénsia.

“Ita labele hanoin katak silénsiu mak solusaun ba violénsia. Tempu ona atu harahun silénsiu no fó apoiu ba maluk sira ne’ebé sai vítima, nu’udar prinsípiu importante iha sosiedade Timór. Labele ita husik situasaun ne’e liu de’it”, nia hatete.

Movimentu advokasia realiza marsa nasionál ho tema “Harahun silénsiu, labele ignora tan violénsia hasoru feto iha Timor-Leste”. Foto/Nelson de Sousa.

Zélia esplika katak marsa pasífika ne’e nu’udar kampaña advokasia ba prevensaun violénsia bazeia ba jéneru, tanba problema ne’e sai asuntu nasionál ne’ebé presiza atensaun no envolvimentu husi ema hotu.

Atividade ne’e sei kontinua durante loron rua iha Jardín Lesidere, ho programa reflesaun no sunu lilin. Organizadór sira mós sei prepara petisaun atu hato’o ba órgaun soberania sira, depois rona no konsidera opiniaun husi parte hotu.

Iha okaziaun ne’e, Maria Domingas Fernandes Alves “Micato”, apela ba sosiedade Timor-Leste atu reflete kona-ba realidade violénsia hasoru feto, maski nasaun hetan ona independénsia durante tinan 24.

Nia husu atu sosiedade konsidera filafali luta ba igualdade direitu entre feto no mane, tanba feto kontinua sai vítima violénsia iha nasaun ne’ebé luta ona ba liberdade no dignidade umana.

“Uluk kedas ita luta atu hetan direitu hanesan ho mane. Maibé tanbasá feto kontinua mate iha tinan 24 independénsia? Situasaun ne’e tenke halo ita hotu reflete atu labele akontese tan”, nia afirma.

Micato mós apela ba partidu polítiku sira atu kontinua eduka povu Timor-Leste tuir prinsípiu no valór sira, no hamutuk defende rai no dignidade umana.

Família husu justisa no transparénsia

Iha parte seluk, Miguel Godinho Martins, ne’ebé reprezenta família matebian Palomita, husu autoridade kompetente atu garante prosesu justisa ne’ebé justu no transparente ba kazu ne’ebé rezulta iha nia mate.

“Hanesan família, justisa ne’e importante tuir lei ne’ebé vigora iha nasaun ne’e. Ami kolabora ho autoridade no husu de’it atu iha transparénsia, hatudu buat ne’ebé loos no fó informasaun ba família. Labele taka informasaun ka subar buat ruma”, nia hatete.

Movimentu advokasia realiza marsa nasionál ho tema “Harahun silénsiu, labele ignora tan violénsia hasoru feto iha Timor-Leste”. Foto/Nelson de Sousa.

Nia dehan katak durante moris, Palomita iha relasaun di’ak ho família no sosiedade, no nia kontribui mós iha atividade Igreja, eskola no eventu fashion show.

Miguel lamenta ho akontesimentu ne’e no subliña importánsia edukasaun família nian atu eduka oan sira ho valór no responsabilidade.

Nia husu autoridade atu tau justisa nu’udar prioridade no la halo diskriminasaun iha prosesu trata kazu ne’e.

Notísia relevante: Aban, movimentu advokasia realiza marsa hodi fanu sosiedade hapara violénsia kontra feto

Jornalista: Nelson de Sousa

Editora: Maria Auxiliadora

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!