Aban, movimentu advokasia realiza marsa hodi fanu sosiedade hapara violénsia kontra feto

DILI, 19 Novembru 2026 (TATOLI) – Movimentu advokasia ne’ebé kompostu husi Rede Feto Timor-Leste, Asisténsia Legál ba Feto no Labarik Feto (ALFeLa) no Fokupers sei realiza marsa populár husi Jardín 5 de Maio to’o Lesidere, iha 20 Novembru, tuku 16h00.
Marsa ne’e nia objetivu mak sensibiliza sosiedade atu hamutuk hasoru no hapara aktu violénsia hasoru feto iha Timor-Leste.
Prezidente Rede Feto Timor-Leste, Zélia Fernandes, hato’o informasaun ne’e liuhusi konferénsia imprensa ne’ebé hala’o iha Faról, ohin.
Aleinde marsa populár ne’ebé sei hala’o iha 20 Novembru, movimentu advokasia ne’e mós sei realiza atividade sunu lilin durante loron 21 no 22 Novembru. Enkuantu, iha 23 Novembru, movimentu ne’e sei submete petisaun ho ezijénsia ba órgaun kompetente sira atu foti medida urjente kona-ba kazu omisídiu agravadu ne’ebé rezulta Palomita Gusmão Guterres mate, iha 18 Novembru, iha Aldeia 12 Outubru, Tasi-Tolu, Suku Comoro, Postu Administrativu Don Aleixo, Munisípiu Dili. Kazu ne’e daudaun sai virál iha mídia sosiál.
Petisaun ne’e mós sei inklui ezijénsia atu fó atensaun ba kazu violénsia seluk ne’ebé durante ne’e seidauk hetan resposta no atensaun adekuada.
Movimentu advokasia ne’e kondena akontesimentu ne’e no mós lamenta kazu violénsia hasoru feto sira ne’ebé akontese ona antes.
“Preokupa ho akontesimentu grave no sériu tebes, nune’e movimentu ne’e mai hamutuk haree saida mak halo ba oin. Dahuluk, sorumutu ohin preokupa situasaun ne’e, tanba iha asaun no sosializasaun barak husi organizasaun no movimentu idaidak, halo advokasia barak foku atu hapara violénsia hasoru feto [maibé situasaun ne’e kontinua mosu]”, nia hatete.
Nia mós haktuir katak movimentu ne’e preokupa ho atitude sosiedade ne’ebé kontinua ignora kazu violénsia ne’ebé akontese iha komunidade.
“Kazu horisehik hatudu momoos, alin feto ne’e husu ajuda, maibé sosiedade ne’ebé hamriik besik ho nonook husik de’it no haluha nia maluk. Ho situasaun ne’e, ita kondena aktu nonook ne’ebé ita-nia sosiedade tomak haluha sofrimentu ne’ebé iha hela ita-nia matan laran”, nia haktuir.
Tanba ne’e, movimentu advokasia ne’e diskute hamutuk ona kona-ba dalan atu hasa’e konxiénsia públika, liuliu entre autoridade kompetente sira, atu hala’o servisu asisténsia no protesaun ba feto sira, tuir responsabilidade ne’ebé Konstituisaun garante, liuliu ba Governu.
Enkuantu, reprezentante movimentu advokasia, Bella Galhos, hatete katak prevene no kombate aktu krime hanesan ne’e sai responsabilidade hamutuk husi parte hotu.
Tuir nia, sosiedade ida-ne’e sei nakonu ho silénsiu tanba komunidade balun hahú konsidera aktu violénsia nu’udar buat ne’ebé normal. Nune’e, nia konvida komunidade hotu atu partisipa iha marsa populár ne’e hodi hasa’e konxiénsia públika no hametin kultura moris iha dame.
Notísia relevante: Autopsia ba mate-isin Palomita finaliza no entrega ona ba família
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora

