Top

Governu opta polítika diversifikasaun hodi proteje fundu petrolíferu

Primeiru-Ministru, Taur Matan Ruak, akompaña ho membru Governu sira halo diskusaun ho Deputadu sira kona-ba ‘Estado do País’, iha sala plenária Parlamentu Nasional, kinta (14/07). Imajen Tatoli/António Daciparu

DILI, 14 jullu 2022 (TATOLI)–Ministru Finansa, Rui Augusto Gomes, hateten, Governu halo hela  esforsu hotu hodi proteje fundu petrolíferu durante tinan-haat ona.

“Ha’u fó ezemplu iha maiu 2019 ita implementa polítika diversifikasaun iha karteira asaun, ne’ebé ita bolu equity factors, ita hasa’e to’o 8,7%, ho objetivu atubele kapta retornu sira ne’e di’ak liután no ita sei haree nia efeitu iha agustu 2020 ita halo polítika ida atu proteje ka tau iha ita-nia títulu soberania ne’e halo nia hetan protesaun hosi taxa kámbiu,” Ministru hateten iha ámbitu debate kona-ba ‘Estado do País’, iha sala plenária Parlamentu Nasionál, kinta ne’e.

Nune’e, iha jullu 2021 Governu implementa polítika investimentu liuhosi segmentasaun fundu, ne’ebé Governu hakarak asegura katak pelu menus durante tinan-tolu iha likidez iha fundu no osan ne’ebé la uza bele investe filafali atu fundu mós bele sa’e, objetivu ida-ne’e atu asegura finansiamentu Orsamentu Jerál Estadu (OJE).

“Agora hosi rezultadu investimentu sira, ita hetan biliaun $6,1 desde tinan 2017 to’o 2021. Iha tinan 2019 ita-nia fundu petrolíferu ne’e sei tama iha ranking númeru 7 hosi fundu soberania hamutuk 64, ita hetan score 91 hosi 100, ne’e signifika katak ita-nia fundu sei mantein ba boa governasaun, transparénsia, no kontabilidade,” nia akresenta.

Notísia relevante: Kapitál Fundu Petrolíferu to’o 31 marsu atinje biliaun $19,12

Governante ne’e dehan, Governu kontinua halo esforsu no daudaun ne’e diskute hela ho Banku Sentrál Timor-Leste (BCTL, sigla portugés) atu Governu bele introdús investimentu ida hanaran Treasury Inflation-Protected Securities (TIPS) atu izola fundu ne’e atu labele lakon demais.

“Foin lalais ne’e osan biliaun $1,6 lakon duni, maibé lasai hosi fundu petrolíferu, bainhira ita la foti osan ne’e, sé ita husik aban bainrua kuandu nia funan ne’e sa’e filafali, ita ba fa’an entaun ida-ne’e dehan katak ita lakon ka manán, ne’ebé ita seidauk foti osan, ita seidauk fa’an ita-nia asaun sira, ne’ebé nia impaktu ne’e ladún boot ba iha fundu petrolíferu,” nia esplika.

Ministru haktuir, iha tinan 2018 to’o 2022 Parlamentu Nasionál aprova biliaun $6. Osan ne’ebé Governu foti biliaun $4,4 (73%) kompara ho tinan 2010 to’o 2017, iha levantamentu 91%.

“Ita-nia levantamentu monu ka kiik liu, tanba utiliza cash position ne’ebé bainhira presiza osan mak foti, ita fa’an asaun sira maka foti. Bainhira mantein asaun sira iha ne’ebá atu sira funan, entaun hetok ita husik asaun sira iha tempu naruk entre tinan-lima to’o hitu ne’e nia retornu boot liu, maibé kuandu ita foti kada tinan, entaun nia monu lalais de’it, ida-ne’e maka ita jere ho kuidadu,” nia haktuir.

Jornalista   : Antónia Gusmão

Editora       : Julia Chatarina

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!