Top

Kazu fraude fiskál, arguidu João Baptista deklara akuzasaun hosi MP la loos

Arguidu Vise Prezidente CCI -L, João Baptista Alves, bainhira tuir julgamentu iha Tribunál Distritál Dili, tersa 11/10/2022.Imajen Tatoli/Antonio Daciparu

DILI, 11 outubru 2022 (TATOLI)— Tribunál Distritál Dili (TDD), tersa (11/10) ne’e, kontinua hala’o julgamentu ba arguidu José Maria dos Reis, João Baptista Fernandes Alves no Bartolomeo Siqueira ba krime fraude fiskál.

José Reis atuál Vise Primeiru Ministru no Ministru Planu Ordenamentu Territóriu, João Baptista atuál Vise Prezidente Kâmara Komérsiu no Indústria (CCI-TL, sigla portugés) no Bartolemeu nain ba kompañia Grand Brother Unipesoal Lda.

Arguidu sira, ministériu públiku akuza ho krime fraude fiskál, tanba konsidera kompañia Sunhine Petrol Group ne’ebé maka antes ne’e sira harii iha 2000, la kumpri dever hodi selu taxa ba Estadu Timor-Leste, inklui la deklara rendimentu ba Diresaun Impostu Doméstiku.

Ministériu Públiku iha ninian akuzasaun haktuir iha loron 5 novembru 2002 to’o 24 juñu 2016, empreza Sunhine Petrol Group hahú rejistu ho TIN 1018089 ho sede rua Audian Vera, Cruz Dili, konsorsiu João B.F Alves ho sosiu 40% (saham) Bartolomeu Siqueira 30% no José Reis ho sosiu 30% ho atividade ekonómika komersiál kombustivél ba veíkulu sira.

Iha 2009 no 2011 empreza ne’e kontratu ho governu hodi fornese mina ba EDTL. Iha loron 10 novembru 2010, Estadu RDTL halo ona pagamentu ba konta bankaria empreza Sunhine Petrol Group ho númeiru konta 193544210001 ho montante $5.235.637.52 (tokon lima rihun atus rua tolu nulu resin lima, atus neen tolu nulu resin hitu, sentavus lima nulu resin rua) dolar amérikanu, tuir TPO 10211955.

Loron 25 maiu to’o 29 dezembru 2010, diresaun nasionál alfándega loke armajen empreza ba mina ho estoke litru 17.435.105. Hosi inspesaun ne’e, identifika kompañia seidauk selu taxa ho montante $1.215.907.09. Empreza iha obrigasaun selu 0,5% kada fulan husi rendimentu.

Akuzasaun ne’e haktuir tan katak empreza refere hahú rejistu iha sistema impostu doméstika (SIGTAS) iha loron 1 fulan-juñu 2003, apenas deklara tributária. Agustu 2004 to’o 2011 empreza hahú selu taxa ba Estadu ho osan $4.965.50. Maibé, agustu 2004 to’o marsu 2007 Sunhine Petrol Group nunka deklara ba impostu konaba sira-nian rendimentu.

Fulan-abril 2007 to’o 2011 empreza ne’e hahú selu impostu ba sira-nian rendimentu ho valór $304.017.85. Tinan 2011 to’o 2016 la selu ona taxa ba Estadu inklui la deklara rendimentu ba iha Diresaun Impostu Doméstiku.

Ho hahalok arguidu sira nian ne’e, ministériu públiku konsidera Estadu sofre prejuizu ho montante $1.215.907.09. Nune’e, akuza arguidu nain tolu ho artigu 314 númeru 2 hosi kódigu penál Timor-nian; Hahirak ne’ebé sei deve hela no la selu superiór husi dolar amerikanu 5.000, ema ne’e sei kondena ho pena prizaun tinan 2 to’o 8.

Arguidu Vise Prezidente CCI -L, João Baptista Alves, bainhira tuir julgamentu iha Tribunál Distritál Dili, tersa 11/10/2022.Imajen Tatoli/Antonio Daciparu

Nune’e, iha sala julgamentu, Arguidu João Batista Fernandes Alves, deklara faktu ne’ebé konsta iha akuzasaun husi Ministériu Publiku nian la loos hotu.Tanba faktu ne’ebé loos mak arguidu na’in tolu foin mak tuur hamutuk fó ideia ba malu atu hari’i empreza Sunshine Pedrol Group ne’e.

“Kompañia ne’e, ami na’in tolu mak harii, maibé foin hili naran ami nain tolu deside tau naran Sunshine Pedrol Group, no mementu ne’ebá kompañia ne’e seidauk rejistu, seidauk iha estatutu, seidauk iha konta bankária, inklui seiduak iha kontratu ho Governu,” Arguidu ne’e deklara.

Arguidu ne’e dehan, nia parte hatene de’it maka kompañia ne’e ejiste iha 2000 to’o 2002, tanba iha 2002 bainhira nia parte (arguidu) assume kargu iha Primeiru Governu hanesan Sekretáriu Estadu Obra Publika, ho nune’e  argudiu ko’alia verbalmente sein  akordu no dokumentu ruma ho João Martins nu’udar emprezáriu ida.

Iha 2001, arguidu João Alves entrega naran Sunshine ne’e ba João Martins hodi nia uza ba nia kompañia nia naran tanba naran ne’e furak entaun emprezáriu ne’e gosta.

Nune’e, Arguidu João Alves laiha koñesimentu kona-ba kompañia la selu impostu ka taxa nonunka simu notifikasaun hosi Diresaun Jerál Taxa no Tributária hosi Ministériu Finansa  kona-ba la halo pagamentu.

No laiha koñesimentu kona-ba kompañia Sunshine Pedrol Group, asina kontratu ho Governu hodi fornese mina ba EDTL iha 2009 to’o 2010.

Hafoin rona tiha deklarasaun husi arguidu nian, Tribunal deside adia julgamentu ne’e ba loron 8 fulan Novembru tinan ne’e, oras tuku 9:30, hodi rona deklarasaun husi arguidu José Reis.

Audiénsia ne’e prezide husi juiz koletivu José Gonçalves, Argentino Nunes no Alvaro Maria, Ministériu Públiku reprezenta husi Prokuradora Lidia Soares, arguidu sira hetan asisténsia legál husi advogadu privadu José Guterres no Arlindo Sanches.

Notísia relevante: TDD julga José Reis no arguidu nain rua seluk ba kazu fraude fiskál

Jornalista: Natalino Costa

Editór      : Florencio Miranda Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!