Probabilidade boot fenómenu La Niña sei kontinua akontese to’o inísiu marsu 2023

DILI, 03 fevereiru 2023 (TATOLI)— Ministériu Transporte no Komunikasaun (MTK) liuhosi Diresaun Nasional Meteorolójia no Jeofízika (DNMG, sigla portugés) fó sai previzaun tempu hatudu probabilidade boot fenómenu La Niña (udan-boot) kontinua akontese to’o inísiu marsu 2023.
Meteorolojista Ozorio Anuno, hateten, fenómenu La Niña sei akontese no hanesan hothotu hatene hahú hosi finál fulan setembru 2022 simu ona udan-been tanba ho estabelesimentu La Niña. Nune’e to’o agora fulan fevereiru 2023 ona mós sei kategória La Niña.
Nia esplika, estabelesimentu fenómenu La Niña ne’e sei kontinua ativu tanba nia funsaun ne’e atu halo udan-been prolonga périodu udan no aumenta udan-been. Situasaun ida ne’e akontese iha area tasi pasífiku maibé nia influénsia ne’e mai to’o Timor-Leste.
“Tuir previzaun ne’ebé ami observa modelu klimátiku hatudu katak iha posibilidade boot 60 to’o 90 ka 98% sei estabelese periodu bailoron no sei estabelese sedu. Tanba ho durasaun La Niña ne’e ninia probabilidade boot liu 75% sei akontese to’o inísiu marsu. Ho ida ne’e, iha fulan marsu nia klaran ne’e ba ona neutru. Katak hosi La Niña ba neutrál. Bainhira ba ona neutrál ne’e sinál ona ita bele observa ba elnino,” Ozorio Anuno dehan ba Agência Tatoli, iha nia knaar fatin Merkadu Lama, Dili sesta ne’e.
Nia dehan, bainhira akontese ona fenómenu Elniño nia forma konsekuentemente influénsia mai Illa Timor ne’e mak sei estabelese bailoron naruk.
“Tuir modelu hatudu probabilidade boot liu 60% atu akontese El niño iha Timor-Leste hahú iha fulan maiu to’o jullu 2023. Bainhira akontese tempu bailoron naruk sei provoka akontese inséndiu sira,” Ozorio Anuno hateten.
Jornalista : Arminda Fonseca
Editora : Armandina Moniz

