Jurista husu altera ba kódigu penál artigu 177

DILI, 06 fevereiru 2023 (TATOLI) – Jurista Sergio Quintas, hateten Governu no Parlamentu Nasionál presiza haree hodi halo alterasaun ba Kódigu Penál Timor-Leste, liuliu iha artigu 177, tanba iha artigu refere la koalia espesífiku kona-ba kazu insestu.
“Iha ita-nia Kódigu Penál la espesifikamente koalia kona-ba insestu, iha artigu 177 hosi kódigu penál ne’e koalia de’it responsabilidade kriminál signifika ema ne’ebé halo violasaun sexuál ba minoridade. Ita espera katak bainhira halo alterasaun ba kódigu penál, importante koalia kona-ba krimi insestu no ho ninian medida ba pena, para sai mós hanesan medida koersiva, represiva no prevensaun jerál ba ema ne’ebé maka ho hakarak prátika krime insestu”, Jurista Segio Qintas hateten ba TATOLI via-telefone, segunda ohin.
Nia dehan, durante krime insestu sai preokupasaun públiku liuliu sosiadade sivil, tanba krime refere durante ne’e la kriminaliza no laiha artigu ida hosi Kódigu Penál maka koalia espesifiku koalia ida ne’e.
“Ha’u nia-hanoin ba krime né’ebe iha ligasaun ho insestu, presizamente Estadu tau iha konsiderasaun ba preokupasaun sosiedade sivil nia para bele halo revizaun kona-ba alterasaun nune’e kriminaliza kazu insestu ho ninian moldura pena, husi tinan 12 to’o 25, tanba krime insestu naturalmente laiha sirkunstánsia ne’ebé maka bele fó kmaan”, Jurista Segio informa.
Iha sorin seluk, Diretora Asisténsia Legál ba Feto no Labarik (ALFaLa), Marcelina Amaral, informa, parte AlFela ne’ebé durante ne’e fó asisténsia legál ba inan no labarik sira rekomenda ona ba Governu atu halo alterasaun ba kódigu penál.
Tanba iha kódigu penál ne’e, regula de’it protesaun ba labarik sira hosi idade 14 to’o 16 bainhira ema ruma halo abuzu sexuál.
“Maibé ita la kriminaliza kazu insestu sira kuandu mosu hanesan, ezemplu; aman halo violasaun sexuál hasoru nia oan rasik maske nia oan sei iha minoridade, maibé tanba mosu kosenstimentu, entaun buat ne’e mosu tiha, ba Tribunál kazu ne’e dala barak absolve tiha de’it tanba mosu konsentimentu”, nia dehan.
AfeLa rekomenda ona Ministériu Justisa atu haree hodi halo alterasaun ba kódigu penal atu haree hodi kriminaliza kazu insestu.
“Maske aman halo violasaun sexuál hasoru nia ona ho konsentimrnu (mau sama mau) maibé iha artigu ida tenke kriminaliza ho nia pena ne’ebe todan, nune’e bele penaliza atu krime insestu iha Timor-Leste”, Marcelina Amaral haktuir.
Entertantu iha Kódigu Penál artigu 177 koalia kona-ba Abuzu sexuál ba menór
- Sé mak pratika relasaun sexuál vajinál, anál ka orál ho ki’ikoan husi tinan 14 sei
kondena ho pena prizaun husi tinan 2 to’o 10.
- Sé mak pratika kualkér asaun sexuál relevu nian ho ki’ikoan husi tinan 14 sei kondena
ho pena prizaun husi tinan 2 to’o 8.
Jornalista:Natalino Costa
Editór : Zezito Silva

