Labarik 26 partisipa “Eskola iha Uma” simu ona graduasaun
DILI, 24 fevereiru 2023 (TATOLI)–Labarik na’in-26 ne’ebé partisipa programa “Eskola iha Uma” hosi sentru rua iha aldeia Bidau toko baru, suku Santa Ana no aldeia Donoge, suku Santa Cruz ne’e simu ona graduasaun.
Notísia Relevante: Labarik 1.074 partisipa ona programa eskola iha uma
Diretór Nasionál Edukasaun Pre-Eskolár-Ministériu Edukasaun Juventude no Desportu, Tomas dos Rosario, hateten labarik hamutuk 26 ne’ebé simu ona sertifikadu ne’e konsidera katak sira-ne’e tuir ona prosesu lubun ida.
“Ita-nia oan sira hamutuk ho manorin sira halo tiha ona servisu hamutuk oras 195 kona-ba prosesu hanorin no apreende ne’ebé akumula ba semana 13 nia laran. Ita-nia oan sira tuir prosesu ne’ebé loro-loron halo iha sira-nia prosesu ensinu aprendizajen iha sala-de-aula laran,” Tomas do Rosario hateten molok entrega sertifikadu ba graduadu sira iha sede suku Bidau Santa Ana, sesta ne’e.
Programa “Eskola iha Uma” ne’e realiza ho orsamentu Estadu retifikativu hamutuk millaun $2.1 ho razaun katak iha Dili laran ne’e sei iha suku no aldeia sira mak kuaze labarik barak hosi tinan tolu ba to’o tinan hitu, seidauk asesu ba edukasaun formál hosi nivel edukasaun pre-eskolár no edukasaun ensinu báziku primeiru siklu.
Haree ba difikuldade ne’ebé inan-aman sira enfrenta iha kada aldeia no suku sira iha Dili laran ne’e mak VIII Governu Konstitusionál liuhosi ninia planu no programa hodi hamosu eskola iha uma ne’e, atu lori edukasaun nivel pre-eskolár no nivel ensinu báziku klase ida-nian hakbesik iha inan-aman sira-nia leet atu labarik sira hosi tinan tolu ba to’o tinan hitu, bele apreende literásia bázika ho numerásia bázika.
Bainhira sira kompleta ona literásia no numerasia bázika liuhosi programa eskola iha uma ne’e, sira iha kompeténsia natoon bele halo ona transferénsia bazea ba idade natoon ba iha edukasaun bázika primeiru anu, maibé sira-ne’ebé tinan seidauk to’o sei hein lai bainhira tinan to’o ona mak foin bele tama ba ensinu báziku.
Programa “Eskola iha Uma” ne’ebé tau iha komunidade nia leet ne’e liu-hosi prosesu ida-ne’ebé naruk, Ministériu Edukasaun Juventude no Desportu koopera ho Ministériu Administrasaun Estatál depois tuun ba Diretór Jerál sira, pois mak husu apoiu hosi Prezidente Autoridade Munisipál.
Baihira to’o ona iha autoridade Munisípiu Dili nia meza mak foin hetan orientasaun ba administradór postu sira hodi hatún ba xefe suku no xefe aldeia sira iha terrenu.
“Bainhira orientasaun ne’e to’o ona iha baze mak ita-nia ekipa hosi Ministériu no ekipa hosi Autoridade Lokál sei la’o hamutuk hodi buka halo identifikasaun ba uma kain ida-idak, kona ba labarik sira-ne’ebé atu tuir eskola iha uma ne’e,” nia dehan.
Kontéudu aprendizajen “Eskola iha Uma” ne’e rejuvida hosi kurrikulár tinan ida-nian ba Pre-Eskolár no ensinu báziku liuhosi oras kompleta ba hanorin 195 ne’ebé konsidera natoon atu labarik sira bele estuda maneira sira ba tinan ida, edukasaun Pre-Eskolár no tinan ida, Ensinu báziku primeiru anu nian atu nune’e sira bele iha kapasidade natoon atu adapta-an ho ambiente iha ensinu báziku nia laran.
Tinan ida-ne’e labarik sira-ne’ebé tuir programa eskola iha ne’ebé atu halo transferénsia ba nivél edukasaun báziku primeiru ano hamutuk 110 hosi sentru 36, labarik sira-ne’e bainhira simu tiha sertifikadu sira bele rejista ona iha ensinu báziku klase ida-ne’ebé besik liu ba sira.
Tanba, tuir nia, komunikasaun ne’ebé mak Diretór Nasionál Pre-Eskolár halo ho Diretór Edukasaun Munisípiu Dili inklui superintendente edukasaun Munisípiu Dili hetan ona konkordánsia.
Signifika, nia esplika, labarik sira tuir programa eskola iha uma ne’e mak ramata ona ho idade natoon bele direta hatama ba iha nivél ensinu báziku, maske eskola la’o tiha ona fulan rua nia laran.
Entretantu, nia haktuir, serimónia entrega sertifikadu ne’e konsege realiza ona ba sentru hitu ne’ebé eziste iha munisípiu Dili ne’e.
Notísia Relevante: MEJD prevee millaun $2,3 atu realiza programa eskola iha uma
Jornalista : Tomé Amado
Editór : Cancio Ximenes
