SEFOPE entrega fatin turizmu komunitáriu tolu ba MTKI
DILI, 06 marsu 2023 (TATOLI)— Iha mandatu VIII Governu Konstituisionál, Sekretária Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE), entrega ona fatin turizmu tolu ba Ministériu Turizmu Komérsiu no Indústria (MTKI) hodi fó ba Autoridade Munisípiu hodi jere.
Diretór Jerál MTKI, Jelino Soares, hateten, fatin turizmu tolu ne’ebé, SEFOPE entrega ba MTKI ne’e bazeia ba orientasaun hosi Primeiru Ministru (PM), Taur Matan Ruak, katak atividade ne’ebé relasiona turizmu tenke entrega ba MTKI.
“Fatin turizmu tolu ne’ebé SEFOPE entrega ba MTKI mak hanesan, bee lulik manas Waimori Viqueque, One Dollar Beach Metinaro, no fatin turizmu Com-Lautém, no iha tempu badak, SEFOPE mós sei entrega tan fatin turizmu iha suku Seloi (Aileu) ba MTKI,” Jelino Soares dehan ba Agência Tatoli, iha nia knaar-fatin, Farol, Dili, segunda ne’e.
Nia dehan, fatin turizmu sira ne’ebé SEFOPE entrega ona ne’e, MTKI mak sei servisu hamutuk ho autoridade lokál hodi jere.
“Ami-nia modelu dezenvolve turizmu komunitáriu ne’e iha faze tolu mak inkubasaun, dezenvolvimentu no autonómia. Tanba, turizmu komunitáriu ne’e na’in mak komunidade. Sira mak sai na’in, jestór no halo planeamentu ba fatin sira ne’e, nune’e ba bee manas Waimori daudaun ne’e jere hosi munisípiu,” Jelino hateten.
Nia dehan, ba One Dollar Beach rasik, temi turizmu komunitáriu maibé iha ne’ebá haree liu ba infraestrutura. Ho ida ne’e, daudaun ne’e ekipa tékniku halo levantementu dadus ba fasilidade sira ne’ebá, atu halo manutensaun ka reabilitasaun tanba kondisaun fasilidade iha ne’ebá ladun di’ak.
“Ba oin buat ne’ebé ami halo mak agora asesór sira iha hela konseitu kona-ba planu negósiu. Ita sei loke konkursu públiku ba setór privadu ne’ebé hakarak ba utiliza ka jere fatin ne’ebá maibé tenke tuir konseitu ne’ebé mak ita prepara ona,” nia dehan.
Maibé One Dollar Beach ne’e mós antes ne’e, iha workshop ida ne’ebé inisia hosi Ministériu Finansa (MF) liuhosi Diresaun Nasional Parseria Publika Privada (PPP) haree fatin refere bele dezenvolve ho nia modalidade projetu PPP.
“Maibé ita hotu hatene, projetu PPP ne’e tempu naruk entaun agora ita planu loke konkursu públiku ba setór privadu, ruma hakarak ba jere ita fó oportunidade ba sira mak ita haree taxa nia pursentu hira mak fó Estadu. Ita sei haree ida ne’e,” nia dehan.
Ba turizmu Com-Lautem nian, entrega ba MTKI maibé entrega mós ba Munisípiu mak jere. Daudaun ne’e informasaun ne’ebé MTKI hetan katak, fatin ne’ebá ema kontinua ba vizita.
Nia dehan, kona-ba lei retribuisaun define kustu ba fatin turizmu sira, foin lalais Konsellu Ministru (KM) aprova ona dekretu lei kona-ba estatutu autoridade nasional turizmu ho mós nia baze jestaun turistíku sira, falta rua mak seidauk KM aprova mak lei kona-ba fundu turizmu nomós dekretu lei kona-ba retribuisaun.
Bainhira lei rua ne’e, aprova ona turista sira tama fatin turizmu sira ne’e bele selu ona taxa, maibé daudaun ne’e lei refere seidauk aprova entaun sei fó livre ema tama fatin turizmu sira ne’e ho gratuita.
Kona-ba fatin turizmu bee manas Marobo rasik, antes ne’e, ekipa tékniku tun halo ona lavantamentu dadus, maibé bainhira MTKI atu halo reabilitasaun ka manutensaun ba fatin refere tenke bazeia ba evidénsia ruma ka liuliu karta kona-ba termu entrega.
“Ami halo kontaktu ba SEFOPE no sira dehan entrega ona ba munisípiu maibé entrega entermus verbal de’it laliu hosi karta ruma. Ho ida ne’e, ami-nia parte labele involve halo reabilitasaun tanba dalan ne’e, tenke iha karta termu entrega, maibé ba oin ami halo esforsu nune’e bele hetan karta entrega hosi munisípiu no SEFOPE hodi bele halo reabilitasaun,” nia hateten.
Jornalista : Arminda Fonseca
Editora : Armandina Moniz
