Tinan 2024, problema an-alfabetu sei la eziste iha TL
DILI, 30 marsu 2023 (TATOLI)–Diretór Nasional Ensinu Rekorrente, Quintão da Costa Massa, hateten DNER ne’ebé tutela iha Ministériu Edukasaun Juventude no Desportu (MEJD) neé garante iha 2024 sei finaliza programa an-alfabetu iha Timor-Leste, tanba dadus hatudu kuaze 90% mak hakat ona ba nivel ensinu báziku.
Nia hateten, DNER garante iha tinan 2024 ne’e problema an-alfabetu sei la eziste tan iha Timor-Leste tanba hosi dadus ne’ebé sira rekolla iha territóriu nasionál kuaze 90% estudante an-alfabetu mak tama ona ba eskola ensinu báziku.
“Ita iha dadus ne’ebé atu hateten katak kuaze 90% an-alfabetu hotu ona. Monitorizasaun ne’ebé ne’ebé ami halo katak iha 2024 an-alfabetu la menus liu maibé ita bele sura ho liman fuan ona, liu-liu sira iha área rurál ne’ebé la asesu ba transporte no liña komunikasaun ruma. Ita sei envolve sira hotu atu ita bele finaliza iha 2024,” nia dehan ba Agência Tatoli iha nia kna’ar fatin, Vila Verde, kinta ne’e.
Dadus ne’ebé DNER rekolla iha tinan kotuk, kuaze an-alfabetu hamutuk 1.000-resin mak eziste. maibé agora la to’o ona númeru ne’e, tanba iha munisípiu Manufahi livre ona hosi an-alfabetu kuaze 600 mak tama ona ba ensinu báziku.
Dadus sira-ne’e, nia dehan, DNER simu uluk hosi autoridade sira depois mak dirasaun ba halo avaliasaun no monitorizasaun nota duni katak an-alfabetu la eziste ona iha Manufahi.
Diretór ne’e hateten, munisípiu Manufahi deklara livre ona hosi an-alfabetu ne’e tanba profesór sira-ne’ebé mak hanoin iha Alfanamor ne’e agora transfere hotu ona ba ensinu báziku tanba an-alfabetu laiha ona no Alfanamor mós la eziste ona.
“Ha’u hakarak dehan, dadus ba tinan 2023 la to’o mil ona. Maibé ita sei halo avaliasaun iha primeiru trimestre hodi haree taxa partisipasaun hira depois mak ita sei fó sai ba públiku. No ha’u hakarak dehan tan katak hosi 1.000-resin ne’e mai hosi dadus nasionál,” nia dehan.
Metade hosi 1.000-resin ne’ebé sei eziste ne’e, nia seidauk bele fó sai ba públiku tanba DNER lakohi informa dadus abstratu, maibé nia hakarak halo uluk avaliasaun iha primeiru trimestrál uluk mak foin bele relata.
Tanba, nia fó agora metade dadus ne’e iha prosesu ezame bele menus fali, tanba ne’e DNER lakohi halo espekulasaun polítika ba dadus sira maibé hakarak hateten dadus ne’ebé ho loloos atu nune’e bele aprezenta iha inísiu de rejistu no fim de avaliasaun.
Entretantu, nia hateten, dadus hosi munisípiu seluk la rejista tanba problema kalamidade ne’ebé akontese halo dirasaun labele finaliza ninia atividade.
Jornalista : Tomé Amado
Editór : Cancio Ximenes
