Top

Foreinsik organiza mate-ruin ne’ebé hetan iha projetu Uma Laku Farol

Diretór Jerál-Sekertária Estadu Arte no Kultura (SEAK), Manuel Ximenes Smith. Imajen Tatoli/Francisco Sony.

DILI, 13 abríl 2023 (TATOLI) – Iha faze ke’e ba fatin konstrusaun ba Uma-Laku no Jardin iha Farol, traballadór sira hetan mate-ruin no ekipa Foreinsik Polísia Nasionál Timor-Leste halo kedan intervensaun hodi organiza ona mate-ruin hirak ne’e hodi konserva iha Mortuáriu Ospitál Nasionál Guidu Valadares.

“Komesa horseik, ohin no balun sei iha hela hela prosesu eskavasaun no mós balun sei iha rai okos hela, hirak ne’ebé foti ona mak ekipa Foreinsik uza ho tais hodi hean mate-ruin sira hodi transporta ba Óspital Nasionál Guidu Valadares hodi konserva”, Diretór Jerál Sekretaria Estadu Arte no Kultura, Manuel Smith hateten ba jornalista TATOLI iha fatin projetu Uma-Laku no Jardin Farol kinta horseik.

Nia esplika, tuir ipóteze ne’ebé ema iha katak área konstrusaun projetu Uma-Laku no Jardin Farol hanesan fatin ba reinu mota-ain tanba parte área Farol to’o Comoro, ukun hosi Liurai Leobai-Leobesi Karketu Mota-Ain, fatin ida ne’e uluk rezidénsia antigu, Liurai Motael mak oferese rai hodi halo Igreja Motael.

Tanba ne’e, fatin projetu ne’e dalaruma semintériu família ne’ebé uluk bele hakohi sira-nia ema iha fatin ne’e.

Hipóteze seluk, fatin ne’e mak iha períodu segunda gerra mundiál, Timor-Lesre sai fonte importante balun, tanba forsa Japaun no Austrália uza Timor-Leste hanesan fatin gerilla iha ne’e, depois segundu gerra mudiál malae metan mós tama iha Timor tuir istória ne’ebé iha.

Hipóteze ida seluk mós hatudu katak iha tinan 24 ba kotuk ema barak mate tamba defisiénsia katak ema barak sofre torturasaun signifika, mate ruin, sira ne’ebé agora ita haree balun ulun kuak, balun ulun nakfera no hakoi mós laiha ropa.

Hosi ipóteze sira ne’e, bele sai mós fonte ne’ebé ke ba oin ekipa tékniku hosi forensik no arkolojia sei haree mate-ruin sira ne’ebé ita hetan agora.

“Depende ba ita-nia forensik no arkologu sira-nia ezaminasaun ka peskiza klean ba futuru atu sira bele identifika mate sira ne’e mate tanba sa no iha períodu ida ne’ebé, atu nune’e bele deklara ba públiku”, Manuel Smith konklui.

Jornlista: Natalino Costa

Editór : Zezito Silva

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!