Kazu rai Aimeti-Laran, KSMJ konsidera desizaun Juíza Titulár tuir regra prosesuál

DILI, 12 abríl 2023 (TATOLI)-Konsellu Superiór Majistratura Judisiariu (KSMJ), konsidera, relasiona ho kazu rai Aimeti-Laran ho númeru prosesu NUC númeru 0265/15, CVTDD, Juíza Titulár Zulmira Auxiliador Barros ne’ebé kaer prosesu ba kazu ne’e nia desizaun deside tuir regra prosesuál no la kontra norma prosesuál ruma.
Kestaun ne’e hato’o hosi Sekretariu Konsellu Superiór Majistratura Judisiariu (KSMJ), Antoninho Gonsalves, hateten ba jornalista iha Sala Audiénsia Julgamentu Tribunál Rekursu iha Caicoli, kinta ne’e.
Nia esplika, bazea ba rezutadu inspesaun ne’ebé hosi Inspetór Judisiál halo ba deizaun Juíza Titulár Zulmira Auxiladora Barros ba prosesu kazu rai Aimeti-Laran iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia nian ne’e tuir hela regra prosesuál la konntra norma prosesuál ruma.
“Bazea ba inspesaun ne’ebé inspetór sira halo desizaun Juiz sira, liuliu Juiza Titulár Zulmira Auxiladora Barros ba prosesu kazu rai Aimeti-Laran ne’ebé deside iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia desizaun ida ne’e tuir regra prosesuál,” Antoninho Gonsalves esplika.
Tuir nia, hanesan kazu rai Aimeti –Laran ne’e prosesu ne’e lao iha ámbitu asaun deklarativa ida entre aprezenta hosi autór rai kona-ba direitu propriadade ternu.
No, bainhira prosesu asaun deklativa ne’e la’o, parte Tribunál Judisiál Primeira Instánsia liuhosi Juíza Titulár ba kazu ne’e, husu parte autór atu aprezenta ba Tribunál kona- provas no faktu propriadade terrenu liuliu rai Aimeti-Laran.
Nune’e iha julgamentu asaun ba kazu deklarativa ne’e tuir duni regulamentu tuir lei, tanba parte autór aprezenta faktu no provas no iha desizaun Juíza Titulár ba prosesu ba kazu ne’e la foti mesak maibé akordaun ba kazu ne’e, mai hosi Juiz koletiva ne’ebé kompostu hosi Juíz na’in tolu inklui mós desizaun Juíza Titulár Zulmira Auxiladora rasik.
“Prosesu ne’e antes Juíz koletivu atu foti desizaun mós sempre rona Defeza nia hanoin oinsá sira karik atu hato’o rekursu tuir lei nune’e atu garantua direitu kontraditoriu,” Sekretáriu KSMJ Antoninho Gonsalves hateten.
Maibé buat sira ne’e parte Defeza lakohi halo, entaun Tribunál Judisiál Primeira Instánsia ezekuta akordaun ne’ebé Juíza Zulmira Auxiladora deside ona hodi halo prosesu asaun koersiva hodi hodi husu parte atu hamamuk rai ne’ebé daudaun ne’e sira hela.
Tanba akordaun Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili nian liuhosi Juíza Titulár Julmira Auxiladora nian ba kazu asaun deklarativa ba rai Aimeti-Laran ne’e konsidra transitada julgadu.
“Maibé desizaun ne’ebé mak Juíza Titulár Zulmira hanesan majistratura judisiál foti iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili ne’e ema konsidera la vale, tanba ne’e Konsellu Superiór Majistratura Judisíriu lamenta ho hahalok sira ne’e no sei fó apoiu solidaridade majistratudu judisiál hotu-hotu,” Antoninho Gonsalves adianta.
Tanba desizaun ne’ebé uiza Majistradu sira foti iha Tribunál Judisiál Primeira instánsia ne’e basea ba iha konstitusaun artigu 118 (knaar jurisdisionál) no 119 (Independénsia).
Artigu 118 (knaar jurisdisionál):
- Tribunál sira maka órgaun soberania ho kompeténsia atu hala’o justisa hodi povu nia naran.
- Wainhira hala’o nia knaar, tribunál sira iha direitu atu serbisu hamutuk ho autoridade sira seluk.
- Desizaun ne’ebé tribunál sira fó ona tenke halo tuir duni no soi kbiit aas liu desizaun autoridade siraseluk nian.
Artigu 119 (Independénsia). Tribunál sira independente no sira sei halo tuir de’it Lei-Inan no lei-oan sira haruka.
Jornalista : Natalino Costa
Editór : Rafael Ximenes de A. Belo

