iklan

NASIONÁL, DILI, HEADLINE

Adeus lutadora Direitu Umanu, Adeus inan-doben Isabel Ferreira!

Adeus lutadora Direitu Umanu, Adeus inan-doben Isabel Ferreira!

Misa ‘requiem’ ba matebian Isabel Fereira. Imajen Tatoli/António Daciparu

DILI, 21 juñu 2023 (TATOLI) – Iha hakmatek ida-nia laran, iha domingu (18 juñu 2023) Maromak Nia loron, Maromak bolu hikas feto timoroan lutadora Direitu Umanu, Isabel da C. Ferreira, iha Maromak Nia kadunan santa.Realidade ne’ebé akontese fó tristeza maka’as ba família aman Taur Matan Ruak ho oan sira no povu Timor-Leste sente hanesan surik meik be sona borus fuan halo rahun be rahun. Iha biban ikus, iha loron ida-ne’e, povu Timor-Leste só hato’o de’it liafuan ikus “Adeus lutadora Direitu Umanu, Adeus inan-doben Isabel Ferreira!”

Iha Kuarta (21 juñu), hanesan loron ikus ba família no povu Timor-Leste tomak atu haree matebian nia mate-isin, sei la haree tan ona inan domin na’in nia oin midar no hakraik aan, hodi ko’alia lia domin ba ema hotu hanesan tempu sira pasada. Tanba, sura oras de’it atu ami hotu lori ita-nia mate-isin ba fatin haloot ikus nian iha semitériu públiku Becusse.

Inan nia distinu ne’e hafalun mós tristeza ba familia boot Komite Paralimpiku Timor-Leste (CPNTL-sigla portugés) tanba inan mate husik hela kargu hanesan Prezidente CPNTL.

“Nu’udar atleta Paralimpiku ida, sente triste tebes tanba Dona Isabel hanesan ami-nia Prezidente nia peregrinasaun to’o ona rohan, ami laiha liafuan barak atu hato’o ami dehan de’it Deskansa hakmatek iha ita-nia mundu foun Dona Isabel, ami sei la haluha ita-nia di’ak sira”, Aleta Paralimpiku Teofilo Freitas tenik ho oin nakraik ba Agência TATOLI, kuarta ne’e.

Familia boot CPNTL la prontu simu realidade moruk ne’e maibé buat hotu Maromak nia planu.

“Dona Isabel nia lideransa iha CPNTL di’ak tebes, nia sempre ko’alia ho oin-midar hamnasa mai ami ema ho difisiente sira, sempre motiva ami iha atividade saida de’it, sente triste bo’ot ida, hanoin atu remata de’it nia mandatu lidera CPNTL nian mas Maromak nia planu bolu dook liu kedan ba mundu seluk sei la haree, la rona tan nia lian iha mundu ne’e, kala hela de’it ona memoria hamutuk ho família desportu ba ema ho defisiénsia”, Atleta atletizmu Teófilo dehan.

Teófilo konta, durante sei moris hanesan Prezidente ba CPNTL Dona Isabel mak defende atleta prestasaun sira-nia direitu.

“Durante nia sei moris, nia luta ona ba ha’u-nia tiketes viajen atu ba eventu Asian Paragames China ne’ebé sei mai ho ninian kosar-been rasik, maibé tanba de’it Covid-19 iha tinan 2020 tikete ne’e hangus tiha de’it”, nia konta.

Biografia kompletu Dona Isabel

Isabel da Costa Ferreira, espoza hosi atuál Primeiru-Ministru, Taur Matan Ruak, ne’ebé moris iha Same, munisípiu Manufahi hosi aman Mateus Ferreira no inan Ana Flora de Jesus Ferreira, hosi munisípiu ne’ebé Don Boaventura halo revolta hasoru kolonializmu portugés.

Alumni Universidade Nasionál Denpasar, Bali, Indonézia ne’ebé termina ninia lisensiatura direitu iha 1998, ho maun-alin hamutuk 13, hahú karreira profisionál ba kestaun sira ne’ebé liga direitu ema-nian, liu-liu violasaun ne’ebé komete hosi militár Indonézia durante okupasaun.

Inan ho oan na’in-tolu (3) ne’e moris iha loron 15 fulan-abríl 1974, responsabilidade hanesan koordenadora jerál ba organizasaun la’ós governu-nian ho naran Kontras Timor-Timur iha 1998 no 1999, asume mós kargu hanesan diretora ba Komisaun Direitu Humanus asume Timor Lorosa’e (CDHTL, sigla portuges) iha 1999-2021.

Autora ida hosi ema na’in 88, ne’ebé elabora konstituisaun Repúblika Demokratika Timor-Leste hosi lista partidu Uniaun Demokrata Timorense (UDT), eleitu nu’udar membru Asembleia Konstituante iha 2001.

Depois restaurasaun independensia, iha tempu tranzisaun administrativa Nasaun Unida iha Timor-Leste (UNTAET), espoza eis-Prezidente Repúblika dalima iha periódu 2012-2017 ne’e nu’udar vise prezidente Cruz Vermelha Timor-Leste (CVTL) hosi 2002-2005, hanesan asesora direitu ema-nian ba primeiru-ministru hosi
2002-2006, asume mós knaar importante iha governasaun nu’udar, vise ministra ba justisa iha agostu-dezembru 2006, no membru komisaun verdade no amizade (CVA, sigla portugés) iha 2005-2008.

Espoza eis prezidente repúblika ba datoluk ne’ebé eleitu demokratikamente ne’e, hetan konfiansa hanesan prezidente sekretariadu ba apoiu komisaun ba promosaun PNTL hosi 2009- 2010, iha 2011 – 2014 hanesan komisaria ba funsaun públika.

Isabel Ferreira, iha 2009-2015 hanesan asesora juridika ba sekretariu estadu seguransa-nian, iha fevereiru 2015-20 maiu 2015 hanesan asesora juridika ministeriu interior, konselleiru ministru edukasaun no advogada ba labarik iha setembru 2015-agostu 2017 no asesora ba sekretaria estadu ba protesaun sivil hosi agostu 2018 too agora.

Inan hosi Lola, Tamarisa no Quesadhip ne’e hatene lian tetun, portugés no indonézia no komprinde lian inglés.

Esperensia servisu seluk mak: xefe gabinete ba servisu eis prezidente repúblika, major jeneral Taur Matan Ruak hosi juñu 2017-juñu 2018, prezidente komisaun estraordinaria ba promosaun PNTL hosi 2012 – marsu 2014, membru asembleia konstituante setembru-outubru 2001.

Esperiénsia organizasaun no institusionál, Prezidente ba Komité Paralímpiku nasionál Timor-Leste, hosi 26 abril 2019-2021, Fundadora Centro Quesadhip Ruak, 2012-2021 no esperensia lubuk hahú hosi instituisaun Estadu no organizasaun sosiedade sivil. Nune’e mos partisipa eventu oin-oin hanesan partisipante no oradór prinsipál iha semináriu sira no konferénsia internasionál sira ne’ebé akontese iha rejiaun Ázia, Eropa, no Austrália.

Jornalista: Hortencio Sanchez

Editór : Zezito Silva

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!