DILI, 21 setembru 2023 (TATOLI) – Eskola Sekundária São Pedro Comoro aprezenta rezultadu peskiza estudante sira-nian liuhusi Aprendizajen Bazeada ba Projetu (ABP) atu dezenvolve abilidade estudante iha edukasaun iha sekúlu XXI.
ABP mak abordajen pedagójika atu fó ba alunu sira oportunidade dezenvolve koñesimentu no kompeténsia liuhusi projetu ne’ebé envolve dezafiu no problema ne’ebé bele hasoru iha mundu reál.
Eskola São Pedro organiza nia estudante 190-resin hodi hafahe ba grupu 21 husi turma tolu iha Programa Siénsia no Teknolojia nian hodi implementa projetu to’os eskolár atu hanorin estudante sira aprende kuda modo ho métodu avansadu.
Estudante désimu anu turma B husi grupu II aprezenta sira-nian rezultadu peskiza kona-ba kuda bayam mean. Liuhusi investigasaun ne’e, alunu sira hetan katak modo ne’e riku nutriente no bele rezolve problema saúde ba ema ne’ebé afeta má nutrisaun.
Tuir dadus Peskiza Alimentasaun no Nutrisaun 2020, labarik 47% sofre nanizmu no 8,8% ho menus tinan lima aprezenta pezo inferiór husi ideál.
Porta-vós grupu II, Maduelda Manuela Fraga, esplika katak bayam ne’e iha nutriente oioin, tanba ne’e grupu foti projetu ida ne’e atu dezenvolve fali no divulga ba públiku atu konsumu modo ne’e tanba di’ak ba ema nia vida.
“Bayam ne’e kontein ferru bainhira ema konsumu sei apoia mós vitamina A tanba di’ak ba matan no antioxidante no hasa’e enerjia ba ema nia moris”, Manduelda Fraga hatete iha to’os Dom Bosco Comoro, ohin.
Liuhusi peskiza sientífika ne’e, alunu sira iha ona inisiativa ida atu hahú kuda hodi hatene rezultadu saida maka sei hetan husi projetu ne’e rasik. Molok atu kuda sei halo uluk peskiza ba tipu rai ne’ebé atu kuda bayam mean ne’e.
Ho teoria ne’ebé mak hetan, ajuda sira hodi implementa projetu ne’e no sira mós buka nafatin maneira seluk liuhusi dada-lia ho agrikultór no manorin sira hodi buka halibur nafatin matéria sientífika ruma kona-ba problema rai.
Projetu ne’e motiva sira atu kontinua dezenvolve sistema agrikultura iha Timor-Leste ligadu ho maneira sientífika tanba nu’udar alunu hakarak rai ida ne’e bele hasees-aan husi problema má nutrisaun.
Diretór Eskola São, Padre Matias Pinto, esplika katak projetu ida ne’e bainhira atu realiza estudante sira halo preparasaun durante fulan tolu atu kompleta peskiza sira kona-ba rai hodi lori bá laboratóriu halo teste. Bainhira hetan ona rezultadu pozitivu maka foin hala’o projetu refere.
“Eskola implementa projetu agrikultura ne’e hodi hanorin estudante sira atu aprende kuda modo ho maneira liuhusi sistema avansadu, maibé la signifika atu lori sira bá futuru sai ema agrikultór”, dehan.
Benefísiu husi konsumu bayam mak hadi’ak saúde matan, prevene anemia, kontrola presaun arteriál, proteje kontra moras kardiovaskulár, mantein ruin sira saudavel, regula nivel masin-midar iha raan, mantein saúde sérebro, fortalese sistema imune, ajuda kombate kánkru no seluk tan.
Jornalista: Tomé Amado
Editora: Maria Auxiliadora
