PR Horta fó posse ba embaxadór timoroan ba Xina-Filipina

DILI, 24 outubru 2023 (TATOLI) – Prezidente Repúblika fó posse ba Loro Horta hodi sai Embaixadór Timor-Leste ba Repúblika Populár Xina no Marciano Octavio Garcia da Silva sai Embaixadór ba Filipina.
“Prezidente Repúblika nomeia timoroan na’in-rua hodi asume knaar hanesan Embaxadór Timor-Leste nian ba Xina no Filipina”, Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Bendito Freitas, ba jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál, ohin.
“Ita presiza diplomata ne’ebé iha kualifikasaun no esperiénsia atu bele reprezenta Timor-Leste iha nasaun rua ohin temi ona”, ministra dehan.
Iha fatin hanesan, Embaxadór Marciano, agradese ba konfiansa ne’ebé Estadu Timor-Leste fó hodi reprezenta Timor-Leste iha Filipina no promete sei hatudu servisu ne’ebé di’ak.
“Agradese tebes ba konfiansa ho Estadu Timor-Leste ne’ebé fó ona konfiansa mai ha’u, ha’u sei asume kargu ne’e ho responsabilidade no obrigasaun atu servisu ba povu no nasaun ida-ne’e, asuntu prioridade mak sei hametin ita-nia relasaun di’ak ho povu no Estadu Filipina nian”, Marciano refere.
Nia kompromete katak sai reprezentasaun Timor-Leste iha Filipina sei tau matan no proteje ba timoroan sira ne’ebé eskola no hala’o atividade iha ne’ebá.
“Filipina nasaun ida ne’ebé ukun aan uluk ita, sira-nia dezenvolvimentu la’o di’ak ona ba oin, ita sei haree no lori sira-nia investór atu mai investe iha ne’e”, nia revela.
Nune’e mós, Embaixadór Loro Horta, hatete sei hametin relasaun bilaterál entre Timor-Leste ho Xina.
“Ha’u-nia prioridade prinsipál mak atu dada investimentu Xina nian mai Timor-Leste, ita presiza investimentu ne’ebé kria empregu, Xina bele oferese oportunidade boot ba Timor-Leste, relasaun forte ho Xina sei hamenus ita-nia dependénsia ba nasaun sira seluk no mós sei habelar ita-nia estratéjiku orizonte sira”, Loro Horta.
Esperiénsia Embaxadór na’in-rua nian
Embaixadór Loro Horta, diplomata ida-ne’ebé iha esperiénsia no distintu akadémiku hosi Timor-Leste, hahú ho karreira boot ida depois servi nu’udar Embaixadór Timor-Leste nian ba Cuba no nu’udar konselleiru iha Embaixada Timor-Leste nian iha Beijing.
Ho esperiénsia akadémiku liu tinan 18 ne’ebé foka liubá Xina, Embaixadór Horta hetan lisensiatura hosi instituisaun prestijiozu sira inklui Eskola Estudu Internasionál S. Rajaratnam (RSIS) iha Universidade Teknolojia Nanyang Singapura, Universidade Defeza Nasionál Xina, Eskola Post Graduadu Navál Estadus Unidus Amérika, Universidade Defeza Nasionál Amerikanu no Universidade Sydney.
Nia ligasaun tempu naruk ho Xina liu kuaze dekada tolu, hahú kedas hosi nia tempu rezidénsia iha Macau ba períodu fulan tolu iha 1994.
Ligasaun istórika entre illa Timor no Xina, mai hosi komérsiu ai-kameli antigu, antes misionáriu no esploradór portugés sira to’o mai iha sékulu XV.
Entretantu, Embaixadór Marciano Octavio Garcia da Silva dedika nia karreira profisionál no diplomátika liu dekada rua ba Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun Timor-Leste.
Ninia servisu esepsionál inklui knaar importante ida nu’udar Diretór-Jerál ba Asuntu Integrasaun Rejionál no Pasífiku iha Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste hosi 2010 to’o 2013.
Aleinde ne’e, Embaixadór da Silva servi nu’udar Konselleiru Embaixada Timor-Leste nian ba Reinu Beljika no ba Uniaun Europeia iha Bruxelas.
Depois ne’e, nia asume papél Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu Timor-Leste nian ba Suisa no Monaco.
Nia servisu ne’ebé distintu maka nia hala’o nia knaar nu’udar Reprezentante Permanente ba Nasaun Unidas no Organizasaun Internasionál sira seluk iha Jeneva husi 2013 to’o 2019.
Jornalista: Hortencio Sanchez
Editór : Zezito Silva

