Kazu oho BXB iha Luru-Mata arguidu rejeita faktu no julgamentu adia tan

DILI, 22 janeiru 2024 (TATOLI) – Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili, hahú halo julgamentu ba kazu ne’ebé akontese iha Luru-Mata, hodi rezulta joven ho inisiál BXB tenke hakotu nia vida maibé iha julgamentu, ohin, arguidu rejeita faktu sira, tanba ne’e julgamentu sei adia fali ba 5 fevereiru.

Arguidu rejeita faktu sira ne’ebé konsta iha akuzasaun Ministériu Públiku nian ne’ebé dehan katak arguidu maka lori fatuk tuda kona matebian BXB nia ulun.

“Akuzasaun ne’e la los, ha’u la kaer fatuk ida no la envolve iha problema ne’e”, nia haktuir.

Arguidu CS konta katak momentu ne’eba toba hela iha sira-nia uma, depois rona barullu mak arguidu ba iha fatin akontesementu, maibé arguidu to‘o iha fatin refere polísia mak nakonu iha fatin ne’e. arguidu haree polísia hamrik nakonu, entaun arguidu mós sente trauma tanba haree polísia mai trankadu no kakonu ona iha bairru.

“Entaun momentu ne’e ha’u sees aan sai hosi tiha fatin akontesementu no liu tiha oras balun mak polísia foin ba foti arguidu hodi presta deklarasaun”, arguidu CS deklara iha sala julgamentu TJIPD.

Iha fatin hanesan, arguidu MSG deklara katak momentu ne’ebá la envolve kazu ómesidiu ne’ebé hakotu matebian BXB nian vida.

Nia dehan, momentu ne’e nia halo viajen hosi Oecusse atu fila mai Dili no to’o iha Dili arguidu sei liuhosi nia patraun nia uma, depois kalan foin ba nia uma iha Luru-Mata.

Arguidu MSG deklara momentu nia ba Luru-Mata tanba ba haree nia fen no nia oan tanba nia fen no oan hela iha Luru Mata.

“Ha’u durante ne’e servisu iha Oe-Cusse, momentu akontesimentu ne’e ha’u halo viajen hosi Oe-Cusse mai Dili no momentu ha’u to’o iha Dili, ha’u sei liubá ha’u-nia patraun nia uma hodi informa ha’u-nia servisu molok ha’u liu ba Luru-Mata”, arguidu MSG hateten.

“Ha’u ba Luru-Mata tanba ha’u-nia fen no oan hela ne’ebá, maibé momentu ha’u ba ha’u rona rona katak iha fatin ne’ebá akontese problema no ha’u-nia fen no oan sira halai sai save tiha odamatan”, nia konta.

Ho problema ne’ebé akontese iha arguidu sira-nia hela fatin, Arguidu MSG hateten nia rona fali hosi nia kolega ne’ebé konta katak ohin mosu problema no arguidu mós tauk keta halo família vítima mai asaltu sira, tanba ne’e arguidu mós haruka nia kolega Adoni tula tiha arguidu ba kolega Adoni nia uma.

Bainhira to’o iha kolega nia uma, tur la to’o oras, polísia mós ba ka’er arguidu Arguidu MSG hodi lori ba iha kantór polísia hodi presta deklarasaun.

“Tanba ne’e ha’u atu dehan katak problema hotu iha momentu ne’ebá, ha’u lahatene tanba momentu ne’e ha’u toba no problema ne’e hotu tiha ona”, arguidu MSG haktuir.

Nune’e mós, arguidu HG deklara iha sala jugamentu katak momentu akontesimentu, nia la hatene tanba nia foin fila husi atividade kobertura kampaña PLP nian iha Baucau.

“Bainhira ha’u to’o mai iha ha’u nia hela fatin Luru-Mata, ha’u haree rai mamuk. Nia tiu no tia sira la iha uma no uma save metin”, nia dehan.

Nune’e, arguidu HG husu ba viziñu sira no ida maka konta tuir fali ba nia kona-ba problema ne’ebé akontese iha sira-nia bairru, tanba ne’e, nia mós sente tauk keta halo família matebian mai ataka sira, ho ida-ne’e nia mós buka fatin atu hasees aan.

Tanba ne’e, arguidu HG ba toba tiha nia kolega nia uma Fomento no momentu ne’ebá nia sente pániku tanba derepente de’it polísia sira ba buka tuir nia to’o nia kolega nia hela fatin no momentu ne’ebá polísia konsege rona nian.

Hafoin Tribunál rona tiha arguidu nain tolu ne’e nia depoimentu, Tribunal adia ba loron 5 fulan fevereiru 2024 oras tuku 14:00 loraik hodi kontinua rona arguidu sira seluk nia depoimentu.

Tuir akuzasaun ne’ebé iha katak iha loron 23 fulan maiu 2023, iha Luru-Mata, tuku 6:30, lezadu ho naran inisiál FAPG ho BXB sai husi uma ho intensaun atu ba tesik fuuk iha Shalom besik pertamina, kuandu liu tiha kapela lezadu hasoru arguidu sira ho inisiál, DM, LA, FA,JS,TA,HG,CS,MSG, iha tempu ne’eba arguidu sira kaer hotu fatuk no tali hodi hein militante partidu os verdes ne’ebé halao kampaña iha Tasi Tolu.

Momentu ne’eba, lezadu nain rua husu ba arguidu sira dehan, imi kaer fatuk, tali atu halo saida ka imi halo problema ruma kontra Polísia, no lezadu dehan atu ba kesar arguidu sira, tanba sira koñese malu hela no lezadu kontinua la’o ba uma.

Maibé derepente la iha rajaun, arguidu LA taa lezadu FAPG kona nia ulun parte loos, ne’ebé rezulta kanek no ran sai barak hodi halo nia monu ba rai, tur fali arguidu kontinua sona lezadu maibé la kona, to iha ne’e lezadu hamrik halai, arguidu FA foti diman hodi tuda lezadu maibé la kona, tuir mai arguidu JS foti fatuk no besi rohan ida baku kona iha lezadu BXB nia ulun rezultadu lezadu monu ba rai, tuir mai arguidu DM foti katana taa iha lezadu BXB nia ain tur iha parte karuk, tuir fali arguidu MSG foti fatuk ida hodi tuda ba lezadu halo lezadu BXB mate iha fatin, ho nune’e família vítima sira lori lezadu ba HNGV maibé la salva vida tanba ran sai barak.

Konsekuénsia husi arguidu sira-nia hahalok mak halo lezadu BXB mate, tanba ne’e, MP akuza arguidu sira ba krime rua omísidu ne’ebé previstu iha artigu 139 no krime arma branka iha lei númeru 5/2017.

Aúdensia ba julgamentu ne’e, Prezidente hosi Juiz Afonso Carmo, Albertina Neves, Ana Paula Fonseca, Ministeriu Públiku reprezenta hosi Prokuradór Aderito Tilman no arguidu sira hetan asisténsia legál hosi Advogado Privadu Arlindo Sanches no Defensór Públiku Humberto Alves.

Kazu ne’e akontese iha 13 maiu 2023, bainhira mosu konfrontu entre joven sira iha área Luru-Mata, Suku Fatuhada, Postu Administrativu Dom Aleixo, iha ne’ebé hosi konfrontu ne’e rezulta arguidu ho insiál BXB mate fatin tanba deskonfia oho hosi arguidu nain haat LA, FA, JTS no DM.

Hosi kazu ne’e, PNTL suspeita nain haat, momentu submete ba Primeiru Interogatóriu iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID) aplika Prizaun Preventiva ba arguidu sira no ohin, tersa, (22/1), hahú julga ba kazu ne’e.

Jornalista: Natalino Costa

 Editór : Zezito Silva