Top

Investigadór PCIC ida sai sasin iha Tribunál

TDD. Imajen Tatoli /Dok

DILI, 11 marsu 2024 (TATOLI) – Investigadór ida hosi Polísia Siéntifika Investigasaun Kriminál (PCIC, sigla portugés), Octavio de Araujo, tenke fó nia depoimentu iha Tribunál hodi sai sasin ba kazu iregularidade iha prosesu konkursu ne’ebé halo hosi funsionáriu aprovizionamentu hosi PCIC iha 2021.

Kazu ne’e akontese iha 2021 bainhira Empreza Teja Leofefra 3D Unipesoal Lda sai hanesan empreza ne’ebé mak manan ba prosesu konkursu limpeza nian iha institusaun PCIC.

Momentu ne’eba, Empreza Teja Leofefra 3D Unipesoal Lda hamutuk ho empreza lima seluk sai konkorente ba konkursu públiku ba empreza ne’ebé responsavel hodi halo limpeza iha institusaun PCIC.

Maibé Empreza Teja Leofefra 3D Unipesoal Lda hanesan konkorente ho orsamentu kiik ho montante $2.800.00, enkuantu Empreza Greem Box Lda mak sai vensadór ho valór osan $2.900.00 no iha prosesu verifikasaun hosi ekipa juri konsidera empreza ne’e priénse rekezitu ne’ebé PCIC estabelese. Hafoin ida-ne’e, ekipa juri rekomenda ba Diretór PCIC atu disponibiliza empreza ne’e hodi bele ezekuta ona servisu, maibé ikus mai Empreza Greem Box Lda lakon fali tanba funsionáriu iha aprovizionamentu Francisco Raul mak fasilita fali Teja Leofefra mak sai fali manan na’in.

Tanba ho kazu ne’e, iha segunda (11/3), Xefe Investigadór PCIC, Octavio Araujo, hato’o nia depoimentu iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID) hateten katak momentu ne’e simu informasaun hosi servisu sekretu hosi PCIC katak Empreza Teja Leofefra 3D Unipesoal Lda ne’ebé sai manan nain ba prosesu konkursu limpreza iha PCIC ne’e konsidera la justu tanba. fasilita hosi funsionáriu ida iha PCIC.

“Hanesan Investigadór ha’u rekolla informasaun ida-ne’e no bolu kedan Diretór Empreza Teja Leofefra 3D Unipesoal Lda, Fevriano hodi husu tuir no diretór empreza ne’e rekoñese katak nia empreza manan konkursu ne’e tanba fasilita hosi interna PCIC”, Octavio Araujo hateten iha sala julgamentu TJPID, segunda ne’e.

Nia haktuir katak nain ba empreza ne’e mos rekoñese katak nia laos nain ba Eempreza Teja Leofefra 3D Unipesoal Lda mak nain lolos hosi empreza ne’e mak Francisco Raul ne’ebé nudar funsionáriu iha PCIC, nia somente asume kargu diretór maibé prosesu administrative, empreza ne’e atu lao oinsá ne’e Francisco Raul mak hatene.

“Momentu diretór empreza ne’e hateten ba ha’u katak empreza Teja Leofefra 3D Unipesoal Lda konkore konkursu ba limpeza iha PCIC ne’e tanba fi’ar ba arguidu Francisco Raul, arguidu mak nudar Xefe Aprovizionamentu iha PCIC”, nia adianta.

Sasin Octavio hatutan, iha prosesu investigasaun ne’ebé momentu nia halo ho arguidu Fevriano hosi investigasaun ne’e arguidu Fevriano rekoñese katak bainhira Eempreza Teja Leofefra 3D, PCIC fó fi’ar hanesan empreza manan nain ba kokursu, responsavel ba limpeza iha institusaun PCIC, bainhira iha PCIC halo pagamentu osan sira ne’e tama ona ba konta bankaria arguidu Francisco Raul no arguidu Francisco fó de’it uitoan ba arguidu Fevriano, ho razaun hosi osan ne’e nia mak depozita iha banku.

Sasin haktuir tán katak hafoin rona tiha Fevriano nia deklarasaun iha loron tuir mai bolu kedan funsionáriu PCIC Francisco Raul hodi halo investigasaun.

“Momentu ne’e señor Francisco Raul rekoñese ba nia aktu nune’e momentu ne’e ha’u husu autorizasaun ba Diretór PCIC hodi orienta ha’u nia ekipa ba halo kedan averiguasaun ba Empreza Teja Leofefra 3D Unipesoal Lda nia fatn inklui dokumentu komprovativu sira”, nia afirma.

Hafoin Tribunál rona tiha deklarasaun hosi parte sasin nian, Tribunál deside hadia kedan kazu ne’e ba loron 28 marsu oras 10:00 dader.

Audénsia julgamentu ne’e prezide hosi Juiz Koletivu, Juiz José de Araujo, Ana Paula Fonseca no Ercilia, Ministériu Públiku reprezenta hosi Prokuradór Matias Soares no argudu sira hetan asisténsia legál hosi Advogadu Privadu nain rua.

Tuir akuzasaun ne’ebé arrola hosi Ministériu Públiku ba kazu ne’e katak Arguidu Francisco Raul hanesan funsionariu PCIC simu duni osan hosi arguidu FPC Diretór Empreza Teja Leofefra 3D Unipesoal, Lda ho razaun iha tinan 2019 to’o 2022 arguidu servisu iha PCIC hanesan funsionáriu aprovezionamentu.

Iha 2019 to’o 2021, arguidu envolve mós iha ekipa juri hodi halo proseu aprovizionamentu konkursu kona-ba limpeza no sanitária iha PCIC iha 2019 no 2021, inklui mós prepara dokumentu pagamentu ba empreza refere ne’ebé maka sai manan nain ba servisu fornesimentu limpeza no sanitaria iha PCIC.

Iha maiu 2019 nia laran, arguidu Francisco Rauç depozita númeru osan iha nia konta bankaria BNCTL dala rua ho montante $2,000.00.

Arguidu rasik hateten katak osan ne’ebé depozita mai hosi rendimentu atividade negósiu sosa no faan karau iha viqueqeu no Dili ne’ebé mak entrega husi nia rian Crispin da Costa Nunes.

Maibé realidade, Crispin da Costa Nunes dehan, nunka simu osan hosi arguidu hodi hala’o atividade negósiu sosa no faan karau iha viqueque no Dili, inklui iha 2019 no 2020 nunka entrega osan ba arguidu.

Depois testamuña Domingos da Costa Soares mós hateten durante ne’e nia haree duni Francisco Raul oho duni karau no faan iha nia uma Viqueque dala rua iha loron boot, maibé laos iha loron seguidu.

Arguidu Fevriana Pereira Cruz fo duni osan ba arguidu Francisco Raul, tanba haree ba arguidu refere sai hanesan membru ekipa ba prosesu konkursu.

Arguidu refere fó parsel natal ho osan ho valór $250.00 no osan projetu nian ba arguidu Francisco, tanba kompara arguidurefere nia saláriu simu ho valór $272.00, hahu hosi 2019 to’o 2022, kiik liu hosi osan ne’ebe mak arguido sosa kareta ida ho presu $2,300.00, depozita osan numeráriu dala rua iha nia konta BNCTL ho totál $1,900.00, depois iha 2020 arguidu depozita osan numeráriu osan iha BNCTL, dala rua ho totál $2,000.00.

Iha 05 marsu 2019, PCIC liuhosi departamentu apoiu servisu aprovizionamentu konvida empreza sira atu foti dokumentu RBK-Rekerimentu ba kotasaun relasiona ho atividade limpeza no sanitária.

Iha 19 marsu 2019, responsavel aprovisionamentu Francisco Raul rejista naran empreza ne’ebé mak hatama dokumentu hamutuk neen mak hanesan Empreza Merlani Unip, Lda ho presu $3,900.00, Asmaetete Unip, Lda ho presu estimasaun $2,999.15, Betufu Unip, Lda ho estimasaun presu $4,508.00, Agobe Murak, Unipesoal, Lda ho estimasaun presu $4,698.00, Neptune U Nino, Unipesoal,Lda ho estimasaun presu $4,000.00 no Teja Leofefra Unipesoal, Lda ho estimasaun presu $2,800.00.

Iha 29 marsu 2019, Diretór Nasionál PCIC hosi despaisu nomeiasaun númeru 11/PCIC /GDN/III/2019, ekipa juri bá konkursu refere kompostu hosi Octavio da Costa Araújo (Prezidente), Livio Vaz de Cravalho Soares (membru), Agusta da Costa (membru), Napoliao Gomes (membru) no Francisco Raul (membru).

Iha 20 marsu 2019, relatóriu solisitasaun ba fornesimentu servisu limpeza no sanitaria, polísia PCIC ho Nú MJ/PCIC/RBK/OO1/III/2019, ekipa juri rekomenda bá EMpreza Teja refere 3B Unipesoal, Lda ho razaun fornese estimasaun ho presu ne’ebé kiik liuhosi konkorente lima seluk, no mós dokumentu administrativu priénse duni rekezitu hosi rekerimentu bá konstrusaun RBK.

Iha 26 marsu 2019, PSIK anunsia rezultadu hatudu katak Empreza Teja Leo fefra 3B Únipesoal Lda mak sai vensadór bá presu $2,800.00.

Iha 4 abríl 2019, establese kontratu Nú. MJ – PSIK/002/ABRIL/2019, entre PCIC ho Empreza  Teja Leofefra Unip pesoal Lda ho durasaun tempu tinan ida.

Iha 29 dezembru 2019, amandamentu kontratu Nú. PCIC/002/abríl/2019, entre PCIC no Empreza Teja Leofefra Unip pesoal Lda ho durasaun tempu hahú husi iha loron 31 dezembru 2019 to’o 31 marsu 2020.

Iha 16 fevereiru 2021, segundu konkursu iha relatórie solisitasaun bá akizisaun ba fornesementu servisu PCIC ho Nú. MJ- PSIK- OO2/I/2021, iha ekipa juri nia rekomendasaun, Empreza Greem Box Unippesoal Lda sai manán nain bá konkursu Nú, Mj-psik -Rbk 002/I/2021, kona-ba fornesimentu limpeza no sanitaáia, mesme empreza refere hato’o proposta $2.725. ho valor aas liuhosi konkorente na’in-sia seluk, maibé emprea refere parese ho rekezitu mínimu ne’ebé PCIC hakarak, rekomenda bá Diretór Nasionál atu bele asina kontratu bá presetasaun servisu ho kompañia mensionadu, maibé iha relatóriu refere membru ekipa juri Francisco Raul la asina.

Iha 14 fevereiru 2021, Francisco Raul lakohi asina relatóriu ne’ebé halo’o husi membru ho prezidente juri ne’ebé mak indika emprza Greem Box Lda mak sai vensadór.

Iha 18 marsu 2021, relatóriu solisitasaun ba fornesimentu servisu limpeza PCIC Nú MJ-PCIC-RBK-002/I/2021, iha ekipa juri nia rekomendasaun hatudu katak.

  1. Empreza ne’ebé aprezenta presu di’ak no kiik liu bá prosesu solisitasaun kotasaun ho Nú MJ-PCIC-RBK-002/I/2021, primeiru klasifikasaun Empreza Asbalang Unip pesoal Lda ho estimasaun ba presu $2,300.00 (observasaun foun) no segundu klasifikasaun Teja Leofefra Unipesoal Lda ho estimasaun presu $2,3500,00 (observasaun kompañia agora dadaun kontratu iha PCIC). Relatóriu refere hetan hotu husi ekipa juri kompostu husi IC Serpa Freitas Prezidente investigadór nia naran Rebeco dos Reis de A. Caldas membru no Francisco Raul membru.

Iha 31 marsu 2021, Diretór Nasionál PCIC hasai despaisu ne’ebé termina katak ajudika kontratu prestasaun servisu limpeza PCIC bá Teja Leofefra Unip pesoal Lda.

Iha 27 Janeiru 2021, asina kontratu entre diretór Teja Leofefra 3B Unip pesoal Lda kona-ba fornesimentu limpeza iha PSIK, hahú iha 31 Janeiru 2021 to’o 31 dezembru 2021.

Bazeia bá dadus SIGAP husi Komisaun Funsaun Públika hatudu katak Francisco Raul hanesan funsionáriu públiku ho númeru funsionáriu 41925-7, atuál halo servisu iha PSIK, hahú iha 2015 to’o 31 dezembru 2021 ho grau E.

Tuir estatutu bankari husi BNCTL no análizé tranzasaun Uif hato’o ba KAK hatudu ba Francisco Raul, kliente BNCTL ho konta númeru 2600515922397 ho osan deposita hamutuk dala ha’at.

Iha 24 maiu 2019, osan tama primeiru ho valór $700,00, osan tama segunda iha 30 maiu 2019 ho valór $ 1.200, 00, osan tama dala tolu iha 28 janeiru 2020 ho valór $1.000.00 no iha 2 marsu 2020 osan tama tan $1.000.00

Bazeia bá kartaun rejistu veíkulu motorizada no kartaun inspesaun hosi Dirasaun Nasionál Transporte Terrestre hatudu katak kareta ho marka Toyota Raf -4 tinan fabrika 2021 ho Sapa Matríkula 31-34 TL, rejista iha 27 novembru 2019 no karreta refere nia nain maka Francisco Raul.

Francisco Raul koñese Fevriano Pereira Cruz (Diretór kompañia Teja Leofefra Unip pesoal Lda) tanba sei iha relasaun família ho argudiu nia naran Damasu nia primo (sasán DaMaso pereira (funsionariu Timor Gap).

Francisco Raul hanesan funsionáriu aproviziomentu, nia mak toma konta halo kontratu ba Diretór Teja Leofefra 3B Unip pesoal Lda no Trapesium Unip pesoal Lda.

Argudiu Francisco Raul koñese argudiu Fevriano pereira Cruz, nia tenke hato’o ona inpedementu hanesan membru juri no mós labele tama ona iha prosesu konkursu refere tanba regra aprovizionamentu artigu 32 Nú 2 aliña b afirma, rejime aprovionazamentu artigu 10 lei nú 8/2019, estatutu funsaun públika hatete mesmu hanesan ne’e argudiu hakarak hetan bá nia no mós ema ne’ebé nia koñese ho vantajen patrimonia ne’ebé viola ona regra ida-ne’e.

Argudiu Fevriano Pereira Cruz hakarak hetan bá nia vantajen ekonomia, nia aseita ho argudiu Francisco Raul hodi tuir konkursu refere, nia entrega osan ba Argudiu Raul iha primeiru kontratu  2019 no argudiu kontinua fo osan ba argudiu Raul iha 2021, iha segundu kontratu, rajaun nia empreza kontinua sai vensedór servisu limpeza nian iha instituisaun PCIC.

Jornalista: Natalino Costa

Editór : Zezito Silva

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!