iklan

EKONOMIA, HEADLINE

Peskadór barak lahalo jestaun di’ak ba utilizasaun ró peska – MAPPF

Peskadór barak lahalo jestaun di’ak ba utilizasaun ró peska – MAPPF

Peskadór sira hala'o atividade iha Praia dos Coqueiros, Dili, kuarta (19/10). Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 13 Juñu 2024 (TATOLI) – Grupu peskadór sira ne’ebé simu ona ró peska barak mak seidauk halo jestaun di’ak ba utilizasaun ró hodi halo atividade iha tasi, infroma Diretór-Jerál Peska, Akikultura no Jestaun Rekursu Akuátiku, Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta (MAPPF), Celestino da Cunha Barreto.

Celestino Barreto relata asuntu ne’e bazeia ba avaliasaun ne’ebé diresaun-jerál halo ba grupu peskadór sira iha territóriu hodi halo jestaun ba utilizasaun ró, tanba atividade husi grupu peskadór ida ba grupu seluk la hanesan.

“Iha balun hetan lukru maka’as no balun laiha liu”, dirijente ne’e dehan ba Tatoli iha Comoro, ohin.

Husi observasaun ne’ebé halo iha Baucau parte Vemasse, iha Viqueque no Manatuto kuaze grupu peskadór hamutuk 13 ho nia membru na’in-30 ne’e kada loron bele hetan lukru to’o $250. Tuir dadus ne’ebé ekipa téknika sira submete ba Diresaun-Jerál Peska, peskadór sira iha munisípiu tolu ne’e nia atividade loron ida halo dala rua.

“Sira-nia atividade peska iha tasi ne’e entre oras haat nia laran de’it, depois sira lori mai fa’an hotu tiha mak filafali bá peska tan. Ne’e duni, kuandu atividade peska ne’e maka sira halo ho másima, bele hetan rendimentu kada loron sa’e to’o $500”, salienta.

Iha munisípiu Ainaro, Covalima no Lautém, tuir diretór ne’e, atividade peska la’o di’ak maibé sira-nia lukru maka tuun no sa’e. “Husi dadus ne’ebé iha, kada loron sira hetan de’it rendimentu entre $50, maibé sira-nia atividade peska ne’e sira halo iha tasi kuaze oras haat nia laran no bele liu. Ita bele konsidera katak atividade sira hanesan ne’e ladún efetiva, tanba laiha jestaun di’ak. Ita presiza atu orienta hodi bele hadi’a jestaun, nune’e sira bele utiliza ró ne’ebé ita apoia ho efetivu”, realsa.

Ba ida ne’e, Diresaun-Jerál Peska sei halo, iha tempu badak, formasaun ida atu ajuda peskadór sira oinsá bele utiliza ekipamentu ne’ebé ministériu fornese ho másimu hodi bele hasa’e sira-nia rendimentu.

Diresaun-Jerál Peska rejista peskadór iha territóriu hamutuk rihun 7, maibé númeru ne’e konsidera seidauk sufisiente atu esplora rekursu ikan sira iha tasi hodi fornese ba populasaun iha Timor-Leste. Tuir planu, ba 2025 ne’e, diresaun sei hasa’e tan númeru peskadór ba rihun 10 atu responde di’ak liután planu ministériu nian ne’ebé kada tinan ema ida tenke konsome ikan entre kilógrama 10 to’o 15 ne’e sai realidade.

Iha sorin seluk, tékniku husi Diresaun Peska, Carlos da Cruz, dehan ekipa diskute ona atu realiza formasaun ba peskadór sira, nune’e sira bele iha jestaun di’ak atu hasa’e rendimentu família nian.

“Ita konsidera peskadór sira ne’e iha hotu esperiénsia kona-ba kondisaun tasi, maibé iha parte ida maka peskadór ne’ebé ninia rendimentu menus ne’e maka laiha kompromisu atu hasa’e sira-nia lukru, tanba ne’e maka sira la atinje alvu ne’ebé iha”, esplika.

Notísia relevante: Ministériu Agrikultura sei distribui ró 11 ba peskadór sira iha munisípiu tolu

Jornalista: Tomé Amado

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!