DILI, 30 jullu 2024 (TATOLI) – Xefe Departamentu Matan iha Hospital Nasionál Guido Valadares (HNGV),Valerio Andrade, informa pasiente sira ne’ebé ho problema matan, iha fulan-Juñu, halo tratamentu iha Sentru Nasional Matan (HNGV) hamutuk 571.
“Iha fulan kotuk, ita-nia pasiente ne’ebé mai konsulta matan iha ne’e hamutuk 571, hosi ne’e mane 274 feto 302, entaun kada loron pasiente sempre aumenta ba bebeik liuliu moras katarata”, Valerio Andrade, ba jornalista sira iha nia kna’ar fatin HNGV, ohin.
Nia dehan, pasiente ne’ebé katarata ho idade 50 ba leten mak mai halo tratamentu iha ne’e, inklui mós ba ema sira ne’ebé mak trauma hodi hatene kona-ba ninia matan ne’e hetan infesaun ka lae.
“Ita-nia matan ho problema refrativu sira mak vizaun ida ne’ebé halo susar atu haree ho klaru. Sira akontese bainhira matan nia forma halo naroman labele foka ho loloos ba ita-boot nia retina ka kamada tesidu ida ne’ebé sensivel ba naroman iha matan kotuk. Erru refrativu sira maka tipu problema vizaun nian ne’ebé komún liu. Entaun ami rekomenda pasiente sira ne’ebé mak ho problema ida-ne’e, presiza tau oklu atu bele halo buat hotu ba iha sira-nia moris”, nia esplika.
Nia hateten, pasiente balun ne’ebé sofre moras diabete (raan midar) afeta mós ba matan, entaun sira mós mai konsulta hotu matan iha sentru matan.
“Pasiente sira ne’ebé ho problema diabetes ne’ebé aas, hetan mós afeta ba matan, entaun ema ne’ebé problema raan midar check mós matan iha ne’e, inklui iha mós labarik kiik-oan hosi bebé ne’ebé foin moris mai ho infesaun matan mai halo tratamentu iha ne’e ho di’ak hotu”, nia afirma.
Nia dehan, atu halo prevensaun ba matan mak presiza tau oklu, hodi evita rai-rahun tama ba matan.
“Kona-ba ekipamentu hodi halo diagnóstiku sira, ita sufisiente hela so ekipamentu ida halo atendimentu operasaun ba pasiente sira ne’ebé problema hanesan raan iha ita-nia matan kotuk, baibain bolu hemorajia iha vitrus ida-ne’e mak laiha, entaun durante ne’e ita transfere pasiente sira ba nasaun Singapura no Malázia hodi halo tratamentu iha ne’eba, entaun iha momentu ida -ne’e, ha’u husu ba Governu atu bele toma atensaun ba mákina ida-ne’e, atu ita halo tratamentu ba ita-nia pasiente sira iha rai laran ho di’ak liután”, nia afirma.
Nia subliña, Sentru Nasionál Matan iha rekursu umanu ne’ebé sufisiente atu halo atendimentu ba pasiente sira ne’ebé mak ho problema matan.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Zezito Silva
