DILI, 05 agostu 2024 (TATOLI) – Koordenadór Komisaun Ezekutiva Zona Ekonomia Espesiál Dezenvolvimentu Oé-Cusse-Ambeno (ZEEDOA), João Mendes Gonçalves, segunda ne’e, iha Palásiu Governu Dili hasoru malu ho Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, hodi relata progesu servisu.
“Ha’u mai hasoru Primeiru-Ministru atu hato’o relatóriu kona-ba progresu servisu durante ne’e, servisu agora la’o dadaun hela, ohin hanesan oportunidade di’ak atu mai konsulta fali ho Xefe Governu kona-ba dokumentu balun ne’ebé ha’u fó ona iha fulan hira ba kotuk tanba ami presiza orientasaun no desizaun polítika, nune’e ami bele hala’o servisu ba oin ho di’ak,” João Gonçalves hateten ba jornalista sira hafoin remata reuniaun.

Nia dehan tan, “Buat ne’ebé ami diskute mak hanesan planu opsaun, kona-ba estabelesimentu Zona Ekonómiku Espesiál Dezenvolvimentu tanba iha diferente tipu, iha rai barak Zona ne’e la hanesan, entaun ita nian ami foti opsaun lima ne’ebé importante ba Timor-Leste liuliu Oé-Cusse, ne’e mak ami lori ona mai aprezenta ba Primeiru-Ministru”.
Opsaun lima ne’ebé ZEEDOA hato’o ba Primeiru-Ministru mak hanesan tipu diferente área ekonómika espesiál, oseanu azúl, indústria, dezenvolvimentu ekonómika sustentavél.
Daudaun ne’e ZEEDOA prepara hela planu estratéjiku ba tinan lima no prepara mós projesaun ba orsamentu atubele implementa planu ne’ebé iha.
“Ami identifika hela prioridade hotu ne’ebé mak tenke halo etapa ba etapa hahú tinan primeiru to’o tinan lima no prepara kedan orsamentu sira ne’ebé atu implementa kada tinan, ida ne’e mak agora dadaun ami halo hela, no enkuadramentu legal hanesan lei ne’ebé mak sei harii entidade juridiku ne’ebé mak sei lidera ZEEDOA ba tinan lima,” nia dehan.
Durante hasoru malu parte rua diskute mós kona-ba orsamentu ba tinan 2025 nian tanba dadaun ne’ebé ZEEDOA seidauk iha personalidade juridiku atu jere orsamentu rasik.
“Ba oin ami haree hela oinsa mak atu hetan orsamentu atu bele implementa programa ne’ebé mak dadaun ne’e ami identifika ona, ami esforsu hela atu tinan ne’e remata Governu bele aprova ona personalidade juridiku ba ZEEDOA atu bele implementa orsamentu rasik, ho estatuta rasik no estrutura rasik,” nia tenik.
Tuir nia, dadaun ne’e investór barak husi nasaun Dubai no Xina hakarak investe ho osan rasik iha Oé-Cusse no iha tempu besik sei lori investór sira mai hasoru Primeiru-Ministru nune’e bele haka’at ba akordu no implementasaun.
Investór hirak ne’e hakarak investe iha área turizmu, Ótel, hadia portu, aeroportu, hadia eletrisidade no seluk tan atu hadia povu Oé-Cusse nia moris.
Entretantu, rezolusaun Governu númeru 7/2024, loron 24, fulan-janeiru, kriasaun Komisaun Ezekutivu no estabelesimentu Zona Espesiál Ekonómia Dezenvolvimentu Oé-Cusse Ambeno (ZEEDOA).
Objetivu hosi Komisaun Ezekutiva ne’e, kria hanoin ida atu estabelese Zona Espesiál Ekonomia Dezenvolvimentu Oé-Cusse Ambeno (ZEEDOA). Ho ninia kna’ar durante fulan 12 atu prepara no aprezenta ba Governu estudu detallu ida ka Relatóriu Estadu Rejiaun RAEOA nian.
Jornlaista: Hortencio Sanchez
Editór: Florencio Miranda Ximenes




