Top

Eskola ESTV agríkola iha mudansa no dezenvolve

Estudante ESTV Kalo-Heda Uatulari. Imajen Tatoli/Vitorino Lopes da Costa

DILI, 01 outubru 2024 (TATOLI)–Diretór Nasionál Ensinu Tékniku Vokasionál (ESTV) iha Ministériu Edukasaun (ME), Fernando Mouzinho Gama, nota katak ministériu nia investimentu iha eskola ESTV agríkola iha mudansa.

“Estabelesimentu eskola agríkola iha duni mudansa no dezenvolve tanba foin daudaun iha ESTV Moliana, ne’ebé uluk agrikultura mak responsabiliza maibé tinan 2023 polítika ne’e muda ona eskola agríkola husi  Ministéiru Agrikultura Peska (MAP) mai Ministériu Edukasaun, ida-ne’e nia rezultadu di’ak tanba estudante sira hotu iha asrama no rezidénsia eskola nomós profesór hela iha ne’ebá,” Diretór informa ba Agência Tatoli, iha ninia knaar fatin, Vila-Verde, tersa ne’e.

Nia dehan, eskola ESTV agríkola nia susesu ne’e iha tanba liuhusi rezultadu kolleta ne’ebé bele aumenta eskola nia investimentu hodi sustenta eskola.

“Eskola agríkola nia di’ak mak ne’e, aleinde sira prátika, bele fa’an filafali produtu, maibé Ministériu Edukasaun nia apoiu la’o nafatin no iha tempu hanesan rendimentu ba sira mós la’o nafatin. Ida-ne’e mak agríkola nia di’ak,” nia akresenta.

Notísia relevante : Eskola ESTV Gil da Costa "Oan Soru" Apoiu Komunidade ho Rezultadu Agríkola

Nune’e, ME iha futuru kontinua ho planu hodi apoiu eskola ESVT agríkola ne’ebé estabelese ona.

“Tanba ne’e ba oin ami iha ona planu atu implementa iha eskola ESTV sira seluk tanba rezutadu iha daudaun ona no hatudu pozitivu ba implementasaun eskola agríkola sira,” nia tenik.

Agríkola implementa ona iha Eskola ESTV Raikiik iha postu administrativu Maubisse, Leorema Liquiçá, no Eskola Moliana Natarbora.

“Ida-ne’e labele hanoin dehan atu truka MAP nia serbisu, maibé liuhusi ida-ne’e bele aumenta rendimentu ekonomia estudante, maski kuantidade kiik hela. Ita-nia parte mak presiza mellora estudante nia abilidade hodi bele dezenvole agríkola ne’e ho di’ak,” nia katak.

ESTV habelar-an iha Timor-Leste iha loron 06 setembru 2016 liubá, ne’ebé ministériu tutela fó sai ona dadus estatístika, polítika no atividade sira kona-ba eskola ESTV.

Tuir dadus, husi tinan letivu 2016, rejista estudante 7.938 no profesor 771 iha Eskola ESTV hamutuk 32 husi privada no públika.

Munisípiu Dili no Baucau mak iha eskola sekundária barak liu maibé estabelesimentu Eskola ESTV ladun boot tanba Baucau iha eskola lima no kapitál Dili iha hitu.

Ensinu sekundáriu iha Timor-Leste fahe ba ensinu sekundária jerál (ESJ) ne’ebé mai ho objetivu atu prepara alunu sira atu kontinua sira-nia estudu iha ensinu superiór no ESTV ho objetivu atu fasilita alunu sira hodi bele tama lalais ba merkadu serbisu nian, ho kompetensia téknika hirak ne’ebé liga ba prátika profisionál, maibé la taka dalan ba estudante sira ne’ebé hakarak atu kontinua ba ensinu superiór.

Diferensa husi orientasaun rua ne’e bele haree momoos iha Planu Estratéjiku Edukasaun 2011-2030, ne’ebé hatuur ona objetivu atu aban bainrua iha distribuisaun alunu ne’ebé ekilibradu. Objetivu ne’ebé estabelese ona ba tinan 2015 alkansa ona, ho totál estudante 7.416 ne’ebé halo ona matrikula iha ESTV, ka 14 % husi alunu sira ensinu sekundáríu.

Entre tinan 2012 no 2016, persentajen ne’e 12% to’o 14% de’it, ne’ebé maka halo estudante barak estuda de’it iha ESJ.

Númeru husi eskola no alunu sira ESTV kontinua kiik liu, husi númeru eskola no alunu ESJ nian. Prevee katak sistema ne’ebé daudaun ne’e iha sei habelar liuhusi konversaun eskola ESJ 12, husi aumentu kapasidade ba eskola hirak neʼebé iha ona no liuhusi kriasaun harii eskola foun sira.

Kona-ba númeru profesór sira, iha tinan letivu 2016, Diresaun Nasionál Ensinu Sekundáriu Tékniku Vokasionál konsidera katak natón atu hatản ba númeru alunu no turma nian neʼebé iha. Maibé, presiza modernizasaun ida ba formasaun espesializada, ho kondisaun teknolójika neʼebé avansadu liu atu hadi’a rezultadu husi prosesu aprendizajen.

Atubele kria no hametin ligasaun entre ESTV ho mundu serbisu nian, maka foti ona medida sira iha nível kurríkulu kursu sira, kriasaun manuál eskolár sira, formasaun iha kontestu serbisu, avaliasaun ba kapasidade profisionál, liuhusi akordu ho Sekretaria Estadu ba Polítika Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE) no Kámara Komérsiu no Indústria.

Jornalista     : Osória Marques

Editora          : Julia Chatarina

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!