iklan

JUSTISA, HEADLINE

Tribunál julga membru F-FDTL tanba envolve krime omisídiu neglijente

Tribunál julga membru F-FDTL tanba envolve krime omisídiu neglijente

Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili. Imajen TATOLI/Natalino Costa

DILI, 24 Fevereiru 2025 (TATOLI)—Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID), segunda ne’e, halo julgamentu ba krime omisídiu neglijente ne’ebé envolve husi membru FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) ho insiál TOS.

Iha audiénsia jugamentu, arguidu TOS hili direitu ko’alia nune’e arguidu konfensa ba Tribunál katak faktu sira ne’ebé Ministériu Públiku akuza ba nia ne’e loos hotu no laiha ida mak sala.

Arguidu deklara katak iha 12 Fevereiru 2024, tuku 12:00 Otl, nia kondús motorizada ho tipu CRF husi  diresaun Dili atu bá fali nia baze forsa iha Metinaru, maibé to’o tiha Hera, Krúz-Boot, arguidu kondús motorizada ho velosidade maka’as atu liu karreta ne’ebé iha nia oin. Maibé, arguidu la atensaun iha oin nune’e arguidu soke motorizada ne’ebé mak lezada X ho nia la’en kondús ne’ebé maihusi diresaun kontráriu, Hera bá Dili.

Arguidu haktuir ba Tribunál katak bainhira nia soke tiha lazada X ho nia la’en, nune’e lezada ho nia la’en monu no lezada baku nia ulun ba aspál rezulta lezada raan sai maka’as husi ulun.

Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili, segunda (24/02/2025), halo julgamentu ba krime omesídiu neglijente ne’ebé envolve husi membru FALITIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) ho inisiál TOS. Foto TATOLI/Natalino Costa

Arguidu haktuir katak momentu ne’ebá ambulánsia mai foti no evakua kedas lezada bá Hospital  Nasional Guido Valadares atu halo tratamentu, maibé lezada nia kondisaun grave to’o hakotu iis.

“Ba kazu ida-ne’e, ami família rua rezolve ona tuir família  no ha’u fó osan $5000 no karau ida ba  matebian nia família. Ne’ebé, ami família di’ak malu ona no ami haree malu di’ak,” Arguidu deklara iha sala julgamentu TJPID, Kaikoli.

Arguidu TOS deklara abertamente ba Tribunál singulár katak depoimentu sira ne’ebé nia deklara ne’e maihusi nia vontade rasik no la’ós  halo tuir ema seluk nia hakarak. Arguidu hato’o ba Tribunál katak nia arepende ho hahalok ne’ebé mak nia halo.

“Sim, ha’u arepende ba hahalok ne’ebé ha’u halo no promete sei la halo tan,” nia afirma.

Enkuantu, Ministériu Públiku liuhusi Prokuradór Hernanio Rangel louva arguidu TOS ninia onestidade tanba arguidu ho vontade rasik rekoñese hodi deklara ba Trubunál katak faktu sira ne’ebé mak iha akuzasaun ne’e loos hotu.

Tanba ne’e, Prokuradór Hernanio husu ba Tribunál atu aplika pena prizaun tinan ida ba arguidu TOS  no suspende ba tinan rua, tanba arguidu rasik durante iha audiénsia julgamentu konfensa ba Tribunál katak akuzasaun husi Ministériu Públiku ne’e loos hotu.

Prokuradór ne’e hateten razaun Ministériu Públiku husu ba Tribunál atu aplika pena prizaun tinan ida no suspende ba tinan rua tanba bazeia ba relatóriu polísia nian katak arguidu soke lezada latan kedas iha kurva. Tuir lei Kodigu Estrada, iha kurva atu halai liu karreta ida tenke haree ba demarkasaun mutin ne’ebé fahe diresaun. Maibé, momentu ne’ebá, arguidu kondús motór ho velosidade maka’as nune’e nesesariamente rezulta soke lezada ho la’en kaben.

Rangel hateten, arguidu mós kolabora ho justisa no kolabora família matebian ho di’ak, tanba ne’e kona indemnizasaun ba família matebian, nune’e husu ba Tribunál aplika pena prizaun tinan ida ba arguidu TOS no suspende ba tinan rua.

Prokuradór Rangel mós husu ba Tribunál kuadu hasai desizaun ba arguidu tenke submete desizaun ne’e ba Komandu F-FDTL tanba arguidu nu’udár membru F-FDTL, nune’e  Komandu F-FDTL bele hatene hodi fó xamada arguidu atu loron seluk karik lori motorizada tenke ho kuidadu.

Defeza arguidu TOS, defensór públiku Manuel Exposto solisita ba Tribunál atu aplika pena multa ba nia asistidu TOS tanba arguidu rasik konfensa integradamente ba Tribunál faktu sira ne’ebé Ministériu Públiku akuza ba nia.

Manuel Exposto fundamenta katak arguidu mós durante ne’e koopera ho justisa no família lezadu nian, tanba ne’e husu Tribunál atu aplika pena multa ba arguidu.

Juiza prosesu, Francisca Cabral husu ba arguidu TOS atu loron seluk lori motór kondús iha estrada públika tenke ho kuidadu.

Hafoin rona tiha parte hotu, juiza prosesu Francisca Cabral marka fali audiénsia ba loron sesta (28/2/), tuku 09:00 Otl, atu lee leitura akordaun ba arguidu.

Entretantu, tuir akuzasaun Ministériu Públiku katak iha loron 12 Fevereiru 2024 maizumenus tuku 12:00 Otl, iha Hera Metinaro, arguidu TOS kondús motorizada ho marka Honda CRF kór mean ho nia xapa matríkula T.2720TL, husi diresaun Dili atu bá Metinaru.

Bainhira arguidu kodús motorizada referida, to’o iha Krúz-Boot (dalan atu bá Metinaru), arguidu halai ho velosidade ne’ebé maka’as hodi ultrapasa karreta ida-ne’ebé mak halai hela iha nia oin.

Bainhira ultrapasa, arguidu laiha atensaun iha oin, nune’e mosu mós motorizada ida-ne’ebé kondús husi lezada ho nia kaben halai husi diresaun Dili atu bá Metinaru. Tan ne’e, tanba falta kuidadu husi arguidu, soke kedas motorizada ne’ebé lezada ho nia kaben kondús husi parte kontráriu.

Iha asidente ne’e, motorizada rua ne’e hetan estragu, nune’e mós lezada monu tun kedas ba alkatraun leten rezulta lezada nia ulun baku ba rai kauza kanek no mós raan sai barak husi ulun. Hafoin ne’e, evakua kedas lezada ho arguidu bá HNGV hodi hetan sukoru ka tratamentu, maibé la konsege salva lezada tanba hetan sofre kanek ulun kauza raan sai barak husi ulun.

Arguidu TOS ho neglijente no lahó kuidadu bainhira kondús motorizada iha dalan públiku hodi hamosu asidente. Tanba ne’e, arguidu TOS hanesan autór materiál ba pratika krime omisídiu neglijente tuir artigu 140 Kódigu Penál ho forma konsumada.

Audiénsia julgamentu ne’e prezide husi juiza singulár Francisca Cabral, Ministériu Públiku reprezenta husi prokuradór Hernanio Rangel, arguidu hetan asistidu husi defensór públiku Manuel Exposto.

Jornalista: Natalino Costa

Editór: Xisto Freitas da Piedade

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!