Top

Investigadór PNTL na’in-27 tuir treinamentu, foku ba ema vulneravel

Organizasaun Plan Internasional servisu hamutuk ho Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) liuhusi Departamentu Investigasaun fasilita formasaun ba investigadór Unidade Pesoál Vunerál (VPU-sigla ingleza ) na’in-27 oinsá halo investigasaun ba ema vunerál sira. Imajen TATOLI/Natalino Costa

DILI, 12 Juñu 2025 (TATOLI)—Organizasaun Plan Internasional servisu hamutuk ho Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) liuhusi Departamentu Investigasaun  fasilita formasaun ba  investigadór  Unidade Pesoál Vunerál (VPU-sigla ingleza) na’in-27 oinsá halo investigasaun ba ema vunerál sira  ho di’ak no halo  protesaun ba ema ho defisiénsia no membru LGBTIQ+  ne’ebé hetan diskriminasaun iha Timor-Leste.

Formasaun ne’e hala’o  durante loron rua, 11-13 Juñu, ne’ebé partisipa husi investigadór VPU Munisipiu Ainaru, Aileu no Dili, ne’ebé lidera husi Xefe Departamentu Apoiu Pesoál Vulneravel, Inspetór Xefe Ricardo da Costa, hamutuk ho parseiru sira hanesan Alfela Timor-Leste, Plan Internasional, JSMP, Organizasaun Naun Governamentál hanesan RHTO, Kodiva no sira seluk iha Timor-Leste.

Reponsavel Programa Formasaun hosi Plan Internasional, Livania Gomes, hateten  treinamentu ne’e espesífiku ba membru PNTL sira liuliu ba hirak-ne’ebé investigadór VPU atubele komprende  kle’an lei no polítika sira-ne’ebé asegura defisiénsia no LGBTLQI sira.

“Ita servisu hamutuk ho JU’S no JSMP hodi fahe koñesimentu sira kona-ba lei no polítika sira kona-ba polísia VPU ninian foku liubá  orientasaun sexuál, identidade, karaterístika jéneru ne’ebé mak iha,” Livania Gomes ba jornalista sira iha salauun Alfela, Vila-Verde, kinta ne’e.

Nia dehan, asuntu defisiénsia no LGBTLQI ne’e nu’udár asuntu ida marjinalizadu liu, ema ladún  tau interese, entaun ho formasaun ne’e bele kapasita polísia investigadór sira hodibele hatene direitu ba asuntu rua ne’e.

Iha fatin hanesan, Diretór Departamentu Investigasaun Kriminál (DIK), Superintendente Polísia João Belo dos Reis, hateten treinamentu ida-ne’e atu fó énfaze hodi tulun membru PNTL sira komprende bainhira halo atendimentu ba kazu Sexuál Orientation, Gender Identity, Gender Expression, and Sex Characteristics (SOGIE-SC).

Nia dehan, treinamentu ida-ne’e mak evidénsia klaru katak hanesan instituisaun seguransa mak iha devér tuir konstituisaun haruka atu fó protesaun direitu umanu, dignidade ema hotu, inklui ema ne’ebé hala’o moris sira ho diferensa sira iha orientasaun seksuál, identidade no espresaun jéneru.

Nia fundamenta, ezisténsia kursu ne’e mós hamutuk ho objetivu estratéjiku PNTL atu hadi’a servisu públiku, reforsa konfiansa komunidade no aumenta profisionalizmu iha fornese seguransa no justisa ba ema vulneravel.

Nune’e mós, Diretora  Ezekutiva   Programa Montorizasaun Sistema Judisiál (JSMP-sigla portugeza), Ana Paula Marçal, hato’o agradesimentu ba Plan Internasional ne’ebé mak hetan apoiu fundu hosi Uniaun Europeia hodi organiza formasaun ba membru investigadór VPU sira.

Nia konsidera, formasaun referida kapa’as tebes hodibele hasa’e koñesimentu ba membru polísia sira hodi halo atendimentu ba komunidade bainhira hetan kazu ruma.

Diretora Ezekutiva JSMP haktuir katak  durante ne’e servisu hosi JSMP nian bá halo monitorizasaun sira, liuliu iha Tribunál hodi akompaña kazu defisiénsia sira no LGBTLQI.

“Atendimentu hosi Polísia no Tribunál sira ladún sensivel ba komunidade LGBTLQI no mós ema ho defisiénsia sira, tanba balun la fó importánsia bainhira atende kazu referidu. Balun haree ita-nia maluk sira ho LGBTLQI hanesan buat ida la normál,” nia dehan.

Nia esplika, sexu ne’ebé komunidade LGBTLQI sira hetan ne’e la’ós krime, tanba ne’e tenke halo atendimentu sensivel ba sira, tanba sira mós hanesan ho ema seluk.

Jornalista: Natalino  Costa

Editór: Xisto Freitas da Piedade

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!