OEKUSI, 28 Jullu 2025 (TATOLI) – Komunidade sira iha bairru Naktuka aldeia Manan suku Bene-Ufe sub-rejiaun Nítibe, rekomenda ba Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA) atu konstrui fasilidade saúde no eskola, nune’e bele fasilita abitante Naktuka atu asesu ho distánsia besik.
“Ami mós iha moras, entaun presiza instala fasilidade saúde nune’e ami bele konsulta ho distánsia besik, depois eskola nian ami-nia oan sira besik 70 mak estudu hela iha EBF Citrana, maibé kuandu mota Noél-Besik tuun sira labele ba tanba mota, ami husu Governu sei bele tau matan ona ba ami komuidade Naktuka, tanba dezde ukun rasik-an to’o ohin, ami seidauk asesu inftraestrutura Governu nian hanesan, ahi, bee-moos, eskola, no saúde,” Xefe bairru Naktuka, Rud Sila, nia hato’o rekomendasaun iha ámbitu Prezidente Autoridade RAEOA hamutuk ho Diresaun Rejionál Infraestrutura (DRI) hala’o fiskalizasaun ba projetu reabilitasaun estrada rurál iha bairru Naktuka, segunda ne’e.

Notísia relevante:Promosaun moras hada’et, RAEOA-NTT konkorda hahú uluk iha Naktuka-Oépoli
Tuir nia, totál komunidade iha Naktuka hamutuk uma-kain 76, maioria agrikultór, durante tinan barak sira utiliza ai-moruk tradisionál mak barakliu, tanba asesu ba postu saúde Manan do’ok, no tenki hakat mota Noél-Besi.
Iha fatin hanesan, Joaquin Taninas, relata, dezde Timor-Leste ukun rasik-aan, bairru Naktuka seidauk asesu fasilidade husi Governu hanesan, tan ne’e husu fó prioridade uluk ba setór saúde no edukasaun.
“Iha bairru durante tinan barak, ami-nia problema prinsipál mak eskola no saúde, tanba iha ne’e mota Noél-Besi, kuandu mota tuun ami labele hakat ba mota sorin Citrana atu konsulta, no ami-nia oan sira tenki abandona eskola, balu hela iha sorin, kona-ba saude, iha Naktuka TBC mak barak, maibé problema bo’ot mak bainhira inan feto sira tuur ahi, susar tebes, tan ne’e liuhusi oportunidade vizita ami husu sei bele konsidera atu harii eskola no postu saúde,” nia hato’o.
Notísia relevante:Xanana sei hasoru Prabowo aborda fronteira Naktuka tuir akordu Olanda no Portugál
Hatan ba rekomendasaun sira-ne’e, Prezidente Autoridade RAEOA, Rogério Tiago Lobato, infroma, Autoridade RAEOA ona planu atu konstrui, maibé sei konstrui uluk ponte iha mota Noél-Besi.
“Fulan hira kotuk, ha’u mai iha Naktuka, ha’u dehan ona ba komunidade sira, ne’ebé ita haree tok buka orsamentu atu halo uma definitivu, ita bele uza lai, armazein ne’ebé Ministériu Agrikultura halo ona, ita bele tau eskola ida, atu fó edukasaun ba labarik sira, depois iha tenki tau mós postu saúde ida, depois tau kedas starlink nune’e bele fasilita funsionáriu no profesór sira bele asesu informasaun, no bele atualiza informasaun karik iha ema balu moras grave, maibé planu ne’e ami sei halo uluk ponte iha mota Noél-Besi, nune’e bele fasilita uluk movimentu komunidade komunidade sira,” Rogério Lobato, informa iha Naktuka.
Nia informa, ba postu saúde ne’e, nu’udar prioridade, tanba tuir informasaun ne’ebé autoridade RAEOA simu husi abitante Naktuka katak, moras ne’ebé rejista aas iha Naktuka mak Tuberkuloze (TBC), “Ne’e mak ita tau prioridade tanb udan monu rai, mota Noél-Besi nakonu sira iha Naktuka labele ba konsulta iha postu saúde Manán no sentru saúde iha Baoknana,” nia dehan.
Notísia relevante:UPF desmente halo agresaun fízika hasoru abitante ida iha Naktuka
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo




