PM Xanana husu joven sira labele monu ba krime tráfiku umanu

DILI, 29 Jullu 2025 (TATOLI)-Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, husu ba Timor oan hotu, liuliu joven sira tenke kuidadu-án no labele monu ba krime tráfiku umanu.
“Joven sira kuidadu, prepara-án, ita-nia rai foin mak hahú. Loos duni, kleur tebes ona mós loos, maibé atu lori dezenvolvimentu ba oin la fasil. Neineik ita sei ba beibeik, maibé presiza hanoin klaru vizaun ida ne’ebé di’ak banhria kaer Governu no servisu iha Governu, ita bele la’o ba oin, se-lae ita mak nune’e hela de’it. Governu hasai rezolusaun atu evita, di’ak liu elemina kazu tráfiku umanu husi Timor-Leste ba rai seluk”, Xefe Governu hatete bainhira vizita edifísiu Ministériu Justisa, tersa-ne’e.
Nia husu ba joven sira kuandu ema ruma bosok labele tuir kedas no lalika fiar, ema simu tiha osan barak no haruka ba rai liur no haluha tiha sira. Tanba ne’e husu ba joven sira, liliu ba feto sira atu kuidadu.
“Ha’u nia mensajen liliu ba foin-sa’e sira loke neon, loke matan buka komprende katak buat ne’e krime ne’ebé hasoru imi-nia direitu, kontra imi nia direitu moris nian”, lider karismátiku ne’e fó-hanoin.
Nia dehan, bainhira joven sira rona mensajen ne’e, husu dehan servisu iha ne’ebé, la kria servisu. Ida ne’e loos iha programa Governu nian atu kria servisu, maibé joven sira labele hanoin servisu ne’e ba de’it komputadór, tenke haree talentu hodi bele servisu, se-lae hein de’it.
“Joven sira, ema balu hakbesik ba imi, fó tan osan ba imi karik, fó osan uitoan atu lohi hakarak trata dokumentu ba rai liur, favor-ida aviza kedas ba Polísia Sientífika Investigasaun Kriminál no polisia kaer tiha ema aat sira ne’e. Husu boot para iha ita-nia rai, ita evita, ema lori fali Timor oan ba fa’an fali iha rai liur ne’ebá”, Xanana afirma.
Xefe Governu ne’e husu atensaun ba públiku, Timor oan tomak liu liu adultu sira, ohin loron iha mundu tomak la’o ona krime organizadu ida naran tráfiku umanu, ne’e la’ós de’it mai iha ne’e, fatin seluk mos nune’e, mafia buka osan gratis nian buka bosok foin-sa’e sira mane no feto dehan sira bele garante servisu iha rai seluk, sira iha koneksaun barak, ligasaun oinoin.
“Joven sira laiha servisu iha rai laran, buka ba rai liur hetan netik servisu, hetan netik osan atu haruka mai família, hanoin katak buat ne’e loos simu fó tiha osan, sira lori tiha ba liur to’o iha neeba soe hela iha fatin ruma, dalaruma sira iha ligasaun uitoan tau hela iha ne’eba, halo sira servisu la selu fó uitoan de’it ba han hemu nian”, nia afirma.
Nia hatutan: “Iha tinan kotuk Timor oan sira ema balu bosok ba to’o Portugál no fatin seluk, soe hela iha ne’eba, moris iha jardin, hahán laiha”.
Iha fatin hanesan Ministru Justisa, Sergio Hornai, hateten Governu komprometidu atu esforsu halo prevensaun ba krime tráfiku nune’e labele akontese iha Timor-Leste.
“Komisaun tráfiku umanu ne’ebé mak tutela ba Ministériu Justisa ne’ebé iha ne’ebá Prokuradór Jerál Repúblika, Polísia Nasionál Timor-Leste, Ministeriu Justisa rasik inklui Sosiedade Sivil sempre tau atensaun ba kestaun ne’e, ita lakohi para ita-nia joven sira monu ba krime tráfiku umanu”, nia afirma.
Notísia relevante: Komandu PNTL rejista timoroan na’in-68 vítima ba krime tráfiku umanu
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Rita Almeida

