DILI, 22 Setembru 2025 (TATOLI)—Portavós Estudante Universidade Timor-Leste (EUTL), Cristovao Mauto konfesa katak nia parte hato’o keixa ba Polísia Sientífika Investigsaun Kriminál (PCIC, sigla portugés), iha Domingu (21/09) tanba hetan presaun husi ema balun husi rede sosiál.
“Sim, horsehik ha’u aprezenta keixa ida ba PCIC relasiona ho akuzasaun falsa ho konta facebook naran Adubere sped, ne’ebé konsidera katak ha’u ne’e nu’udar membru husi ICCTL (Igreja Kristaun Katolika Timor-Leste). Tanba ne’e, ha’u mai aprezenta ba PCIC nu’udar Autoridade Seguransa ida atu buka tuir identifika autór lalais no iha loron hirak liubá ha’u hetan mensajen husi facebook husi ema balun ne’ebé fó presaun mai hau hodi hapara hau-nia asaun ne’e. Tanba ne’e, ha’u aprezenta ba keixa ba PCIC para bele loke prosesu ba nia,” Portavós hateten ba jornalista sira, iha kampus Universidade Nasionál Timor-Leste (UNTL), Segunda ne’e.
Estudante universitáriu ne’e klarifika, ninia prezensa iha EUTL ne’e reprezentante estudante ho almamater UNTL no ninia prezensa iha Parlamentu reprezenta manifestante sira atu halo diálogu ho Deputadu sira atu ejize halakon Pensaun Vitalísia.
“Lei ne’e kria hela deskrimisaun iha ita-nia rain, maibé sira balun halo kontaku direta husi facebook hodi ameasa ha’u no hato’o ona ba parte PCIC hodi atende kazu ne’e tanba hanesan umanu, ha’u preokupa ho seguransa ba ita-nian vida,” nia akresenta.
Notísia relevante : Pedro Belo louva EUTL nia esforsu halo diálogu ho membru Parlamentu
Cristovao Mauto afirma, nia parte sei la rende hodi kontinua husu ba Deputadu sira atu revoga tiha Lei Pensaun Vitalísia.
“Ha’u hakarak hateten ba públiku, maski iha amesa iha akuzasaun falsu sira, ha’u la tauk hodi kontinua defende povu nia interrese. Hau ko’alia onestu de’it katak asaun ida-ne’e laiha ema seluk iha kotuk no ida-ne’e ami hakarak rasik hodi defende povu ida-ne’e, tanba buat ida dehan estudante mak sai defensór ba povu, ne’e lejítimu ida-ne’e mak liafuan ha’u sempre dehan,” nia katak.
Iha fatin hanesan, Diretór PCIC, Vicente Fernandes e Brito hateten nia parte simu ona informasaun, rejista ona no halo hela analiza ba keixa ne’e.
“Sim ha’u simu. Ha’u akompaña horisehik, ha’u simu informasaun ne’e maibé hato’o keixa iha PCIC ezatamente tenke analiza hodi haree didi’ak, se puramente nia defamasaun ne’e ita labele halo buat ida,” nia katak.
Karik keixa ne’ebé hato’o ho tipu defamasaun maka konsideradu la’ós krime.
“La’ós krime tanba defamasaun ne’e la kontein iha Kódigu Penál, kazu ne’e hanesan baibain, ne’e kazu sivíl ne’e solusaun sivil, se ida-ne’e sente prejudikadu nia lori direta ba Tribunál hodi halo prosesuál. Maibe iha prosesu krime defemasaun ne’e la kriminaliza,” nia katak.
Nia dehan, maski nune’e PCIC simu keixa ne’e no rejista nune’e sei konklui prosesu ne’e.
“Se ita konklui katak ida-ne’e defamasaun, ami labele halo buat ida, tanba ligadu ho buat ida bolu prinsípiu legalidade. Buat ne’ebé ita hateten katak bainhira faktu ida-ne’e kontein iha lei penál katak ida-ne’e konsidera hanesan krime. Mas la kontein iha lei penál ne’e labele. Se kazu sivil ita labele halo. Tanba ida-ne’e laiha lejitimidade ita atu halo prosesu ba oin, signifika arkiva,” nia informa.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina
