DILI, 06 Outubru 2025 (TATOLI)—Sekretaria Estadu Igualdade (SEI) ho Programa Nasaun Unida ba Dezenvolvimentu (PNUD), Segunda ne’e, lansa sertifikasaun jéneru hodi hametin kapasidade perspetiva jéneru nian iha Timor-Leste.
“Liuhusi parseria ne’e, SEI no PNUD sei serbisu besik ho ministériu no instituisaun Estadu sira hodi hametin sira-nia kapasidade ba análize kobransa despeza no reseita bazeia ba perspetiva jéneru nian,” Sekretária Estadu Igualdade, Elvina Sousa Carvalho hateten iha salaun Maria Goretti, Kaikoli.
Elvina hatutan kolaborasaun ne’e foka liubá área krítika haat hanesan formasaun ministériu sira kona-ba orsamentasaun ne’ebé responde ba jéneru; rede no revizaun koñesimentu; informasaun, komunikasaun no teknolojia; no hametin no promove inisiativa sira-ne’ebé espesífiku ba jéneru iha instituisaun públika sira.
“Orsamentu ne’ebé responde ba jéneru ne’e hanesan ezersísiu polítiku no tékniku ida. Atu alkansa ida-ne’e, ita presiza aprosimasaun transformadora ida-ne’ebé integra perspetiva sira jéneru nian iha faze hotu hosi siklu orsamentál, tantu iha kobransa reseita sira no iha gastu sira, hodi garante katak rekolla no aloka rekursu públiku sira,” nia afirma.
Tuir nia katak akordu ida-ne’e hakarak atu hatán ba nesesidade distintu feto, mane, labarik feto, no labarik mane sira, katak polítika no programa sira Governu nian hodi kontribui ba hamenus dezigualdade jéneru nian.
Iha fatin hanesan, Reprezentante Rezidente PNUD, Katyna Argucta informa lansamentu ba igualdade jéneru ne’ebé koñesidu mós hanesan programa sertifikasaun formasaun nian ne’ebé ajuda organizasaun sira, liuliu instituisaun públika sira, integra igualdade jéneru iha sira-nia servisu.
“Projetu ne’e finansiadu hosi Uniaun Europeia ne’ebé atu espresa ami-nia rekoñesimentu no gratidaun ba Uniaun Europeia tanba nia envolvimentu iha dezenvolvimentu sustentavel Timor-Leste nian no tanba apoia fundasaun sira ba mudansa sistémiku ne’ebé bele transforma dalan oinsá polítika públika sira dezeña, implementa no avalia, hodi konsidera igualdade jéneru nian,” nia afirma.
Entretantu, Responsavel Kooperasaun Uniaun Europeia (UE), IOTAM LERER hateten iha Timor-Leste no Nasaun Afrikana Lian Portugés (PALOP) hotu-hotu ho UE servisu hamutuk hodi hametin instituisaun sira, kapasita feto no garante katak polítika públika sira hatán ba sidadaun tomak nia nesesidade.
Projetu sertifikasaun jéneru ne’e Uniaun Europeia mak apoia ho osan millaun ida ($1.000.000).
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade




