DILI, 24 Outubru 2025(TATOLI)-Governu liuhusi komisaun konjunta ne’ebé kompostu husi Ministéria Transporte Komunikasaun, Administrasaun Aeroportu no Navegasaun Aérea Timor-Leste, Empreza Públiku (ANATL, E.P), Sekretária Estadu Terras Propriedade, halo diálogu hodi husu komunidade afetadu na’in-52 iha suku Madohi atu koopera ba dezenvolvimentu no espansaun aeroportu Komoro.
Notísia Relevante: Ohin, Governu lansa fatuk dahuluk ba dezenvolvimentu no espansaun aeroportu Komoro
Diálogu ida ne’e ho objetivu atu rona loloos ezijénsia no buka solusaun husi komunidade afetadu ne’ebé sai disputa ba rai ne’ebé Governu atu halo espansaun aeroportu internasionál Nicolau Lobato Komoro.
“Advogadu sira submete ona prosesu ne’e ba tribunál, ha’u hanesan ministru iha pozisaun ne’ebé klaru katak ita hotu buka atu servisu hamutuk hodi dezenvolvimentu ba aeroportu ne’e bele la’o,” Ministru Transporte no Komunikasaun, Miguel Gonçalves Manetelu, informa ba jornalista sira iha edifísiu ANATL, Komoro, kinta ne’e.
Niha husu ba komunidade, karik balun simu ona indemnizasaun ba ai-horis no uma ne’e bele sai husi fatin ne’e, hafoin desizaun iha tribunál katak komunidade mak sai na’in ba rai ka Estadu maka sai na’in ba rai ne’e, nune’e sira deside halo diálogu no bainhira solusaun iha ona normalmente prosesu iha tribunál mós sei la kontinua.
“Tamba ne’e, ohin, ha’u orienta ona ba komisaun konjunta interministeriál ne’e sei halo prosesu ba realoka populasaun antes loron 31 Outobru, ha’u tenke enkontru ho advogadu inklui komunidade afaetadu,” nia relata.
Nia hateten, prosesu tuir mai advogadu ho komunidade sei kontinua enkontru atu iha semana oin bele hetan ona rezultadu, tanba nia laiha kompeténsia atu deside kona-ba direitu ba rai. Karik desizaun tribunál dehan rai ne’e komunidade sira-nian, Governu prontu atu selu maibé sira-ne’ebé hetan ona indemnizasaun bele sai daudaun ona, atu prosesa ne’e labele dada tempu tan tanba sei afetada ba konstrusaun aeroportu.
“Fiar katak desizaun ne’ebé ita foti bele halo kontente ba ema hotu, entaun deklarasaun sira-ne’e hatudu ho intensaun atu kolabora, tanba daudaun ne’e kompañia konstrui hela edifísiu provizóriu ba ANATL nia fatin ne’ebé lokaliza besik odamatan aeroportu nian. Tanba planu sei sobu hotu edifísiu ANTL nian ida agora ne’e hodi konstrui terminal,” nia dehan.
Maske dezeñu ne’ebé kompania Waskita Karya aprezenta atinje ona 76%, maibé implementasaun ne’e atu kontinua la’o labele hein dezeñu ne’e kompleta to’o 100%.
IAdvogadu privadu ne’ebé reprezenta komunidade afetadu iha Madohi, Olivio Barros Afonso, afirma durante informasaun sira-ne’ebé durante ne’e sira rekolla katak komunidade hakarak ezije sira-nia direitu no sira prontu koopera ho Governu hodi kria dezenvolvimentu ba rai ida-ne’e.
Maibé, nia dehan, komunidade afaetadu hakarak ezije Governu indemniza mós ba rai ne’ebé sira hela tanba tempu agora susar atu buka rai hodi konstrui fali uma, entaun sira-nia osan lato’o hodi sosa tan rai foun ida.
Aleinde ne’e, nia hatutan, komunidade ezije ida-ne’e tanba balun hela dezde iha tempu okupasaun Indonézia nia ukun to’o agora.
Enkuantu, komunidade ne’ebé afetadu ba espansaun konstrusaun aeroportu hamutuk 252, komunidade ne’ebé Governu indemniza ona hamutuk 200 no komunidade ne’ebé sei reklama hanesan disputa ba rai hamutuk 52, maibé Governu indemniza ona na’in-19 no hela na’in 38 mak seidauk hetan indemnizasaun.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes
