DILI, 20 Fevereiru 2026 (TATOLI) – Sekretaria Estadu Kooperativa (SEKoop) estabelese, iha fulan ne’e, sekretariadu no komisaun organizadora ba eventu ASEAN Cooperative Ministerial Meeting (ACMM) 2026, ne’ebé sei realiza iha fulan-Juñu, iha Timor-Leste (TL).
Koordenadór ba Sekretariadu ACMM 2026, Leovogildo Belarmino, hateten estabelesimentu komisaun organizadora no Sekretáridu ACMM ne’ebé kompostu husi ema 10-resin atu fasilita enkontru sira, nune’e eventu ne’e sei la’o ho susesu.
Hafoin estabelese sekretariadu no komisaun, serbisu balun daudaun halo mak aprosima ho Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) hodi haruka konseitu ACMM nian, nune’e MNEK fó pareser diplomatiku nian.
“Ita sei husu sira atu bele hasai nota verbál ida ba iha Sekretariadu ASEAN nian iha Jakarta atu fó hatene ba membru ASEAN, liuliu ministériu sira ne’ebé iha portifóliu kooperativa ne’e bele hatene katak eventu ACMM no Expo ne’e sei halo iha Timor-Leste”, Leovogildo Belarmino dehan ba Tatoli, ohin.
Serbisu seluk ne’ebé halo mak halo aprosimasaun ho Organizasaun Kooperativa ASEAN (ACO, sigla inglés) nian hodi husu apoiu tékniku, tanba sira ne’e organizasaun ida ne’ebé harii kle’ur hodi mobiliza movimentu kooperativa sira iha nivel ASEAN nian.
“Ita kontaktu mós sira husi Autoridade Dezenvolvimentu Kooperativa [CDA, sigla inglés] husi Filipina, husu karik iha apoiu tékniku ne’ebé sira bele fó mai ita”, dehan.
Aleinde ne’e, halo ona aprosimasaun ho parseiru sira iha rai-laran, liuliu halo enkontru regulár ho movimentu kooperativa sira kona-ba preparativu ba iha eventu referidu.
Aprosima mós ho Kámara Komérsiu no Indústria Timor-Leste (CCI-TL) ne’ebé iha ligasaun ho Mikro, Pekena no Médiu empreza sira ne’ebé durante ne’e hala’o sira-nia atividade no promosaun ba sira-nia produtu hodi partisipa mós iha expo ne’e.
Leovogildo Belarmino esplika katak Sekretariadu ACMM ne’ebé estabelese ne’e envolve pontu fokál husi ministériu sira seluk hanesan MNEK atu haree asuntu diplomasia nian, Ministériu Interiór ba seguransa nian, Ministériu Saúde ba asuntu saúde, Patrimoniu Estadu ba apoia lojístika ka transporte sira, Ministériu Turizmu no Ambiente kona-ba otél sira ne’ebé bainaka sira atu toba.
Daudaun ne’e ekipa hahú serbisu ba asuntu sira ne’e, inklui mós protokolu nian. Kona-ba tema ba eventu ne’e daudaun ekipa husi sekretariadu hamutuk ho komisaun organizadora sei halo diskusaun inklui mós konvite ba partisipante rai-laran no rai-li’ur hira mak sei partisipa.
Nia akresenta katak preparasaun ne’ebé sira halo, pontu fokal balun husi ministériu idaidak iha ASEAN nian fó ona resposta atu apoia sira mak husi Malázia, Indonézia, Filipina, no Kamboja, no seluk sei iha koordenasaun nia laran.
Lembra katak, antes ne’e, Sekretáriu Estadu Kooperativa, Arsénio Pereira, esplika atividade sira-neʼebé sei realiza iha eventu ne’e mak hanesan halo diálogu kooperativa entre membru ASEAN, espozisaun, asina nota entendimentu (MoU) kooperativa sira nasionál tantu internasionál, talkshow no seluk tan, durante loron haat.
“Iha espozisaun ne’e, ita sei aprezenta ita-nia produtu kooperativa sira, tanba ba oin ita sai membru ASEAN. Ita mós tenke iha produtu rasik para bele kompete no bele hatudu ita-nia produtu ba mundu, katak produtu sira-neʼebé prodús husi kooperativa sira”, nia dehan.
Kona-ba realizasaun eventu ne’e, orsamentu ne’ebé SEKoop prevee iha Orsamentu Jerál Estadu 2026 hamutuk rihun $614.
Notísia relevante: Juñu 2026: Timor-Leste sai uma-na’in ba ASEAN Cooperative Ministerial Meeting
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora





