BOBONARU 27 Marsu 2026 (TATOLI) – Projetu irrigasaun iha área Sordoli, munisípiu Bobonaru, hasoru problema tékniku hafoin rai ho naruk to’o metru 200 hetan erozasaun ka rai-halai, ne’ebé obriga ekipa téknika atu halo dezeñu foun hodi asegura kontinuidade projetu ne’ebé inklui iha Planu Integradu Dezenvolvimentu Munisipál (PDIM) 2026.
Diretór PDIM Bobonaru, Rui Bere Mau, hateten katak atrazu iha implementasaun projetu balun, inklui setór saúde no irrigasaun, akontese tanba presiza halo mudansa no ajustamentu tékniku.
“Projetu PDIM 22 tarde implementa tanba mudansa iha dezeñu, liuliu ba irrigasaun Sordoli no projetu Sanirin ne’ebé presiza halo foun fali”, Rui Bere Mau hateten iha Maliana, sesta ne’e.
Notísia relevante: PDIM Bobonaru: Progresu signifikativu iha 2025, dezafiu orsamentu difikulta implementasaun 2026
Nia esplika katak problema prinsipal iha irrigasaun Sordoli mak rai-halai iha área krítika, ne’ebé labele kontinua konstrusaun tuir planu uluk.
Tuir nia, hafoin enjeñeiru sira halo levantamentu iha terrenu, sira konsidera alternativa oinoin, inklui uza jeradór atu bomba bee husi mota sa’e ba área irrigasaun. Maibé, opsaun ne’e la viável tanba presiza kustu operasaun no manutensaun aas, inklui gastu ba kombustivel.
Alternativa seluk hanesan instalasaun sistema solár mós la konsidera adekuadu tanba durasaun tempu ne’ebé limitadu. Proposta atu muda estrada mós labele implementa tanba limitasaun regulamentu.
Diretór ne’e hateten katak solusaun atual ne’ebé konsidera mak uza mangeira ho diámetru 10 atu permite bee kontinua sai ba área irrigasaun, liuhusi área ne’ebé afetada husi rai-halai.
“Ministeriu Finansa fó orientasaun katak projetu ne’e tama ona iha sistema, nune’e labele muda. Tanba ne’e, ami tenke buka solusaun iha fatin ne’ebá. Enjeñeiru sira ba haree ona, mai fali mak ita atu halo dezeñu foun” nia hatutan.
Konstrusaun irrigasaun Sordoli ne’e ho totál orsamentu rihun $270.
Husi parte komunidade, Juvinál Soares hateten katak maski hasoru dezafiu tékniku no administrativu, nia espera implementasaun PDIM 2026 kontinua la’o ho di’ak hodi fó benefísiu ba populasaun iha Bobonaru.
“Tinan ne’e ami Bobonaru hetan kedas projetu 22. Ida-ne’e hanesan avansu ida ba dezenvolvimentu iha munisípiu, postu, suku no aldeia”, nia dehan.
Iha tinan ne’e, Autoridade Munisípiu Bobonaru implementa projetu PDIM 22 ho totál orsamentu $2.750.460.
Projetu sira ne’e inklui: – Konstrusaun bee-moos ho bomba eletrisidade iha Aidabaleten Foho ($180.000).
– Kanalizasaun bee-moos ho bomba eletrisidade iha aldeia Ai-Asa, suku Leo-hitu, postu administrativu Balibó ($21.000).
– Konstrusaun muru hale’u edifísiu Komisaun Nasionál Eleisaun no salaun apuramentu munisipal ($72.000).
– Konstrusaun uma rai ai-moruk iha Balibó Vila (Tihun $45)
– Konstrusaun Postu Saúde suku Tapó (rihun $120).
– Konstrusaun sala tolu iha Ensinu Báziku Filiál (EBF) Gelokaet, suku Ritabou (rihun $72).
– Konstrusaun bee-moos iha aldeia Lalis, suku Cowa, postu Balibó (rihun $90).
– Reabilitasaun sistema kanalizasaun bee-matan Bol Thama no Laho (rihun $108).
– No projetu sira seluk iha área saúde, edukasaun, bee-moos, merkadu no infraestrutura.
Notisía relevante: Konkursu públiku ba projetu PDIM 2026 iha Bobonaru tenke imparsiál
Jornalista: Sergio da Cruz
Editora: Maria Auxiliadora




