iklan

EKONOMIA, HEADLINE

CCT esporta ona kafé tonelada 1.600 bá nasaun lima

CCT esporta ona kafé tonelada 1.600 bá nasaun lima

Traballadór feto timor-oan sira hili kafé iha Kooperativa Kafé Timor (CCT, sigla portugés), iha Bidau Akadiruhun. Imajen TATOLI/António Gonçalves

DILI, 06 Maiu 2026 (TATOLI) — Kooperativa Kafé Timor (CCT, sigla portugés) iha tinan 2025 esporta ona kafé tonelada 1.600 bá nasaun lima; Estadu Unida Amérika, Nova Zelándia, Xina, Japaun no Austrália.

Nia dehan, husi nasaun lima ne’e, kuantidade esportasaun boot liu mak ba Amérika liuhusi kompradór Starbucks Coffee Company no Royal Coffee.

“2025 ita sosa kafé kulit tasak ne’e tonelada 8.500, ita prosesa ba kafé maran hodi fa’an hetan tonelada 1.600, ne’ebé ita esporta ba nasaun sira ne’ebé ita iha kooperasaun,” Prezidente CCT, Mario Soares informa ba TATOLI, kuarta ne’e.

Tuir nia, ba tinan ida-ne’e seidauk sosa kafé tanba kafé seidauk tasak maibé tuir observasaun CCT iha terrenu haree produsaun kafé tinan ne’e menus, entaun halo estimasaun jerál tinan ne’e sei sosa kafé kulit tasak tonelada 4.000. Tanba agora kompradór mós barak, kafe na’in sira mós prosesu uitoan-uitoan no fa’an rasik.

Nia dehan, aleinde produtu kafé CCT mós halo produsaun produtu merkadoria seluk ka la’ós kafé hanesan baunilla, kakau, pimenta no cengkeh hodi aumenta produsaun iha Timor.

“Produtu haat ne’e hanesan produtu non-coffee, entaun ita foin sosa uitoan-uitoan. Baunilla iha tinan kotuk ita esporta ona maizumenus toneleda 6.000, cengkeh hamutuk tonelada 63, ba nasaun Amérika hotu, pimenta iha ona estoke maibé nia kuantidade sei ki’ik tonelada 13.161 entaun seidauk halo esportasaun tanba seidauk kontainer ida,” nia katak.

“Planu tinan ne’e, CCT hakarak halo esportasaun uluk ba produtu kakau maran tonelada 36.111, cengkeh tonelada 14.438, ba kafé seidauk bele tanba produsaun iha rai-laran seidauk tasak, produtu ne’ebé sosa no fa’an nia folin daudaun depende ba merkadu internasionál, tanba merkadu ne’e presu tún sa’e,” nia dehan.

Tuir nia, husi produtu sira ne’e daudaun CCT foin sosa uluk produtu kakau husi komunidade postu administrativu Iliomar, munisípiu Lautein hamutuk tonelada 240, restu seidauk sosa.

CCT iha fábrika kafe kulit tasak tolu iha Ermera no Railaku, fábrika kafe maran iha Bidau, Dili, no Tibar. Munisípiu ne’ebé fornese kafé mak Ermera, Likisá, Aileu, Ainaru, Manufahi, Bobonaru no Manatutu (Soibada).

Nia esplika, produtu sira hanesan kafé, baunilla, cengkeh, pimenta no kaukau CCT sosa husi membru agrikultór ne’ebé CCT kontratu katak CCT mak atribui viveiru no adudu gratuita ba agrikultór sira kuda mak fa’an fali ba CCT.

Tinan CCT prodús tana viveiru ba kafé 1.000, pimenta rihun 150, cengkeh 7.000, baunilla 31.000, kakau 90.000, inklui ho ai-mahon ba kafé hanesan ai-kakeu no lamroro entaun viveiru to’o 284.000 ne’ebé fahe ba parseiru agrikultór sira hamutuk 22.000 iha munisípiu Lautein, Ermera, Manufahi, Vikeke, Likisá no Maliana.

Jornalista: Arminda Fonseca

Editór: Evaristo Soares Martins

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!