Tatoli no AAP hametin kooperasaun hodi promove jornalizmu profisionál

DILI, 06 Agostu 2026 (TATOLI) – Ajénsia Notisioza Timor-Leste Tatoli, I.P., asina memorandu entendimentu (MoU) ho Australian Associated Press (AAP) hodi hametin kooperasaun iha área jornalizmu, inklui formasaun ba editór sira no ekipa multimídia, nomós asesu ba konteúdu notísia AAP nian.
Xefe Redasaun AAP, Andrew Drummond, hatete katak AAP sente priviléjiu atu serbisu hamutuk ho Tatoli no fahe informasaun sira ne’e serve interese públiku nian.
Nia esplika katak AAP iha esperiénsia besik tinan 100 no durante tinan neen ikus ne’e opera hanesan organizasaun ida ne’ebé la’ós lukrativu, ne’ebé investe fali nia rekursu hodi promove jornalizmu interese públiku nian.

“Ami sente onradu atu fahe serbisu ne’e ho ita-boot sira. Obrigadu ba Governu Australia, liuhusi Departamentu Negósiu Estranjeiru no Komérsiu, RTTL no Tatoli. Vizita mai Timor-Leste dezeña atu hatudu sala redasaun sira oinsá ita-boot bele aproveita konteúdu ne’e ho di’ak liu iha baze loron ba loron”, nia dehan.
Tuir nia, Tatoli bele asesu ba kobertura oioin, hanesan desportu, diplomasia, mudansa klimátika no eventu sira seluk iha rejiaun no iha nivel globál.
“Ami hein katak ita-boot bele aproveita ida-ne’e iha ita-boot nia website loroloron nian, mídia sosiál, buletin TV no rádiu nian. Ami iha ne’e atu ajuda ita-boot sira. Imi bele aproveita didi’ak ami-nia foto no vídeo no grafiku sira iha publikasaun iha Timo-Leste”, nia dehan.
Andrew Drummond esplika katak papél prinsipál AAP kompostu husi newswire, jornalizmu interese públiku, no verifikasaun faktu.

Tuir nia, newswire fornese testu, imajen no notísia desportu ba sala redasaun mídia oioin. Enkuantu, jornalizmu interese públiku fó prioridade ba relatóriu independente, no objetivu, verifikasaun faktu fó apoiu ativamente ba integridade informasaun liuhusi verifika dadus no hadi’a informasaun falsa ka hoax.
Prezidente Konsellu Diretivu Tatoli, Noémio Falcão, hatete katak asinatura memorandu ida-ne’e sei hametin kooperasaun entre instituisaun mídia rua ne’ebé iha kompromisu atu promove jornalizmu profisional, independente no bazeia ba faktu.

Nia dehan Tatoli valoriza tebes oportunidade ida-ne’e, tanba AAP hanesan ajénsia notisioza nasionál Austrália nian ne’ebé iha reputasaun aas iha área jornalizmu no verifikasaun informasaun.
“Kooperasaun ida-ne’e sei loke oportunidade barak ba troka notísia, dezenvolvimentu kapasidade jornalista sira, troka esperiénsia profisional no inovasaun iha setór komunikasaun sosiál, iha tempu ne’ebé dezinformasaun sai dezafiu global”, nia dehan.
Noémio subliña parseria entre ajénsia notisioza sira importante atu garante katak komunidade simu informasaun ne’ebé loos, kredivel no imparsiál.
Ba Tatoli, parseria ida-ne’e mós reflete kompromisu instituisaun nian atu kontinua moderniza ninia serbisu, hasa’e padraun jornalizmu nasionál no habelar Timor-Leste ba komunidade internasionál, liuhusi informasaun ne’ebé kredivel.

“Ha’u hato’o agradese ba Australian Associated Press no Governu Austrália ba apoiu no konfiansa ne’ebé fó ba Tatoli. Ita fiar katak kooperasaun ida-ne’e sei lori benefísiu ba instituisaun rua, ba komunidade mídia no ba povu nasaun rua”, nia dehan.
Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes, hatete katak asinatura nota entendimentu entre Tatoli no APP marka kapítulu foun iha diplomasia informasaun no troka koñesimentu entre rai rua ne’e.
“Tatoli hatudu ona nia-an nu’udar instituisaun Governu ida ne’ebé progresivu. Ida-ne’e iha liña oin hodi promove Timor-Leste nia kutlura, potensiál turizmu ne’ebé furak tebes, diversidade relijioza no setór dezenvolvimentu estratéjiku oioin ba komunidade internasionál”, katak.
Nia dehan, antes ne’e mós, Tatoli ho susesu habelar ninia rede kolaborasaun sira hodi asina MoU ho ajénsia notisia ANTARA- Indonézia no BERNAMA-Malázia, no sei kontinua la’o ba oin.
Expedito afirma katak Governu Dasiak tane aas liberdade espresaun no liberdade imprensa, hanesan hakerek nanis ona iha Konstituisaun. Governu iha nafatin kompromisu atu apoia tomak serbisu jornalista sira-nian, ne’ebé sai hanesan ponte informasaun ba públiku.
Tuir kompromisu ida-ne’e, nia salienta katak Governu la halo intervensaun iha politika editoriál sira, tantu iha mídia estatál, no respeita nafatin sala redasaun hodi asegura ninia funsionamentu independénsia editoriál.
Nia afirma iha era dijitál ohin loron nian, Sekretaria Estadu Komunikasaun Sosiál nafatin iha liña oin hodi kombate dezinformasaun no informasaun falsa hotu ne’ebé bele halo públiku la’o sala dalan.
“Aproveita oportunidade ida-ne’e hodi husu ba jornalista sira, editór testu, tékniku sira iha Tatoli atu sai nafatin modelu ba jornalista sira seluk. Kapasidade, profisionalizmu, no integridade jornalista ida nian mak xave atu presta serbisu no kobertura jornalístika ne’ebé di’ak no kompriensivu”, nia konklui.
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora

