Nasaun 21 partisipa Asembleia Jerál WorldSkills Ásia ba da-X iha Timor-Leste

DILI, 17 Novembru 2026 (TATOLI)—Governu liuhusi Institutu Nasionál Dezenvolvimentu Mão-de-Obra, Institutu Públiku (INDMO, I.P.), sei realiza Asembleia Jerál WorldSkills Ásia ba da-X iha Timor-Leste hahú husi 18-20 Novembru 2026, iha Hotél Palm Springs, Dili.
Diretora INDIMO, Isabel Fernandes de Lima, hateten Asembleia Jerál WorldSkills Ásia ba da-X ne’e sei marka prezensa husi partisipante sira hamutuk na’in-80, inklui partisipante internasionál na’in-68 kompostu husi delegasaun abranje nasaun 21 husi rejiaun Asia no reprezentante Timor-Leste na’in-12.
“Entaun iha WorldSkills Asia, INDMO no Timor-Leste nia papél nu’udar anfitriaun,” Diretora ne’e afirma liuhusi konferénsia imprensa.

WorldSkills Asia mak organizasaun rejionál ne’ebé promove exelénsia iha kompeténsia téknika no profisionál liuhusi kompetisaun, interkámbiu tékniku no kooperasaun entre membru sira.
“Kompetisaun ne’e fó oportunidade ba joven sira atu demonstra sira-nia kapasidade. Esperiénsia husi kompetisaun mós bele ajuda instrutór no sentru formasaun hadi’a tarefa prátika no kritériu avaliasaun,” nia subliña.
Nia deklara, iha Asembleia Jerál ne’e membru sira trata asuntu institusionál no define prioridade ba organizasaun nia atividade.
Tanba, nia dehan, antes ne’e Timor-Leste sai membru WorldSkills Asia iha 2020, iha ámbitu Asembleia Jerál ba da-VIII ne’ebé realiza iha Taipei iha 2024, membru sira hili Timor-Leste atu sai anfitriaun Asembleia Jerál Asia ba da-X.
“Nu’udar instituisaun anfitrião, INDMO reprezenta Timor-Leste iha preparasaun no koordenasaun lokál, organiza vizita no fasilita kontaktu entre delegasaun sira ho instituisaun timoroan. Sekretariadu WorldSkills Asia koordena ajenda institusionál, no membru sira foti desizaun formál iha Asembleia,” nia esplika.
Iha ne’e, nia hateten, INDMO, I.P mak instituisaun públika Timor-Leste niann ne’ebé servisu iha área garantia kualidade formasaun profisionál no rekoñesimentu kompeténsia.
“Nia kna’ar inklui dezenvolve padraun kompeténsia, akredita entidade formadora no programa formasaun, no superviziona avaliasaun no sertifikasaun kompeténsia,” nia informa.
INDMO servisu hamutuk ho sentru formasaun, empregadór no instituisaun públika sira atu halo formasaun responde di’ak-liu ba nesesidade merkadu traballu.
Relevánsia ba empregu, negósiu no kooperasaun rejionál
Nia hatutan, asembleia ne’e fó oportunidade ba Timor-Leste atu buka parseiru ba formasaun instrutór no avaliadór, hadi’a avaliasaun prátika no hametin ligasaun entre sentru formasaun no empregadór.
Bainhira formasaun responde ba nesesidade iha fatin servisu, joven sira bele prepara di’ak-liu ba empregu, autoempregu ka kontinuidade estudu.
“Padraun klaru no avaliasaun konsistente mós bele aumenta empregadór nia konfiansa ba kualifikasaun formandu sira-nian,” nia hateten.
INDMO sei esplora maneira atu fahe lisaun no informasaun di’ak sira husi Asembleia ho sentru formasaun iha munisípiu sira. Atividade tuirmai bele konsidera asesibilidade, fatin no oráriu atu fasilita partisipasaun husi feto, ema ho defisiénsia no joven sira iha área rurál.
“Interkámbiu iha Díli bele komplementa Timor-Leste nia servisu iha ASEAN atu fasilita komprensaun no komparasaun kualifikasaun entre nasaun sira. Bele loke mós oportunidade ba interkámbiu entre instituisaun formasaun iha Komunidade Nasaun sira ho Lian Portugeza (CPLP),” nia dehan.
Nia enfatiza, Timor-Leste nia esperiénsia iha organizasaun kompetisaun amigável rejionál bele sai baze ba interkámbiu péritu, formasaun konjunta no kompetisaun amigável ho parseiru sira iha Sudeste Aziátiku, Oseania no Pasífiku.
Programa iha Asembleia WorldSkills Asia
Iha loron 18 Novembru, sei halo abertura plenária husi membru Governu; Membru sira sei trata eleisaun ba kargu rua iha Konsellu Diretivu; Lori delegasaun vizita Muzeu Rezisténsia; Jantar boasvindas iha Palásiu Nobre Lahane.
Iha loron 19 Novembru, Komite kompetisaun sei diskute proposta regra ba kategória kompetisaun; Grupu traballu sei diskute estratéjiku sei diskute dezenvolvimentu rejionál; diskute vizaun WorldSkills 2035; Ekipa delegasaun sei vizita Dom Bosco Komoro no CNEFP Tibar.
Iha loron 20 Novembru, sei kontinua halo plenária; Aprezenta relatóriu kompetisaun; Vizita kortézia hodi enkontru ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta; Jantar despedida iha JL World iha Kristu Rei.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes

