Top

Governu inaugura projetu eletrifikasaun komunitáriu iha Eraulo

Governu liuhusi MOP no EDTL halo inaugurasaun ba projetuu eletrifikasaun komunitária iha Suku Eraulo, Postu Letefoho, Munisipiu Ermera. Imajen Tatoli/Alexandra da Costa.

ERMERA, 18 Setembru 2026 (TATOLI)—Ministériu Obra Públika (MOP) hamutuk ho Eletrisidade Timor-Leste, Empreza Públika (EDTL, E.P) ofisialmente inaugura projetu eletrifikasaun komunitária ba uma kain 241 iha Aldeia Olopana, Taurema no Lequisalac, Suku Eraulo, Postu Administrativu Letofoho, Munisípiu Ermera.

Melloramentu liña eletrifikasaun ne’e pertense ba aldeia tolu iha suku Eraulo, ne’ebé ho totál uma ka’in hamutuk 241 ne’ebé kompostu husi Aldeia Taurema hamutuk uma kain 39, Aldeia Lequisalac iha uma-kain 67 no Aldeia Olopana hamutuk uma kain 135.

Ministru Obra Públika, Samuel Marçal, hateten ohin la’òs atu halo de’it inaugurasaun ba liña eletrisidade, maibé ne’e oportunidade ida atu bele mai haree direta no rona preokupasaun ne’ebé komunidade sente.

“Tau prioridade sira-ne’ebé iha atu alkansa duni povu nia direitu. Tanba dalaruma ha’u ba munisípiu, ferik katuas sira sempre husu mak estrada, bee-moos no eletrisidade. Sira la husu buat seluk, entaun ne’e sai esperansa ida ba Governu atu esforsu hodi realiza ezijénsia ne’ebé povu sira husu,” Ministru Obra Públika ne’e hateten iha nia diskursu iha Eraulo, Ermera, ohin.

Programa prioridade husi Governu nian mak atu tau matan infraestrutura bázika ba área rurál, tanba diversifikasaun ekonómia barak liu mai husi komunidade iha área rurál ne’ebé badinas kuda produtu lokál lori ba faan iha merkadu.

Ministru dehan, povu ida-ne’e mak fó nia-an no raan hodi sosa independénsia, entaun osan povu nian, povu mak tenke sente la’ós hein eleisaun mak foin mai promete tun-sa’e ba povu, ne’e la’e maibé agora tempu ba Governu atu halo la’ós atu promete.

“Husu ba povu no servidór Estadu atu tau hamutuk hanoin ho kompromisu ida de’it hodi serbí ita-nia nasaun. Maske neineik maibé bele hakat pasu ho ritmu ne’ebé iha, satán agora timor mós sai ona membru ASEAN. Entaun ita presiza servisu hamutuk hodi dezenvolve infraestrutura ba nasaun ida-ne’e,” nia dehan.

Nia dehan, povu ne’ebé hatene kontribuisaun ne’e nia sei oferese nia ai-horis ruma ba prosesu dezenvolvimentu, nune’e kooperasaun ne’e importante tebes atu alkansa mehi nasaun nian ne’ebé forte no la hamenus pobreza.

EDTL husu benefisiáriu kuidadu fasilidade Estadu

Prezidente Eletrisidade Timor-Leste, Paulo da Silva, hato’o parabéns ba populasaun iha Suku Eraulo ne’ebé hein tempu naruk nia laran hodi asesu enérjia eletrisidade.

“Agradese ba komunidade ne’ebé bele servisu hamutuk ho EDTL hodi implementa obra ida ne’e, ne’ebé bolu naran liña eletrifikasaun komunitária, agradese ba komunidade ne’ebé oferese sira-nia plantasaun ho gratuitamente, tanba EDTL laiha fundu atu halo indemnizasaun,” Prezidente EDTL subliña.

Nune’e nia afirma katak projetu ida-ne’e laiha fundu orsamentu no kompañia ne’ebé implementa, tanba ne’e programa eletrifikasaun komunitária signifika EDTL mak apoiu materiál no komunidade mak servisu hamutuk hodi implementa projetu ne’e, tanba eletrifikasaun nasionál mak foin iha prevee orsamentu no loke prosesu aprovizionamentu.

Tanba ne’e, nia husu ba komunidade atu kuidadu fasilidade Estadu nian, atu dura to’o tinan naruk nia laran, labele estrada fiu eletrifikasaun nian, labele monta kontadór ka dada fiu ho ilegalmente no proibidu tebes ba labarik sira atu halimar besik iha besi-riin, tanba sirkuitu maka’as bele xoke ema.

“Karik komunidade hakarak dada fiu ba uma, bele kontaktu ekipa tékniku EDTL ne’ebé destaka iha kada suku, atu nune’e labele estraga patrimóniu Estadu no salva nafatin ema-nia moris, no poupa enérjia atu labele gasta fundu boot ba kombustível,” nia apela.

“Ho inaugurasaun ohin, komunidade bele uza ho gratuitamente durante fulan-neen maibé liu ona durasaun ne’e tenke selu taxa ba kontadór, nune’e tempu tuir mai ekipa husi EDTL sei halo sensibilizasaun ba komunidade,” nia énfaze.

Xefe Suku Eraulo, Domingos Madeira, hato’o agradesimentu tebes ba Governu tanba bele fasilita ona eletrifikasaun iha sira-nia suku ne’ebé sira la asesu dezde tempu Portugés.

“Nune’e hanesan autoridade lokál sempre halo kontrola no fó nafatin alerta ba komunidade sira atu kuidadu fasilidade hodi uza to’o tempu naruk nia laran,” líder komunitária ne’e.

Nia hatutan, iha suku Eraulo komunidade asesu eletrisidade no bee-moos 100%, maibé sei sai problema ba sira mak estrada ne’ebé difikulta sira asesu ba edukasaun, saúde no merkadu, nune’e nia husu Governu atu tau mós kestaun ida-ne’e.

“Iha Eraulo kuzaé uma-ka’in rua mak la asesu eletrisidade tanba hela ho distánsia dook, nune’e ami halo ona proposta ba EDTL atu apoiu solár panel ba sira,” nia dehan.

Reprezentante komunidade, Enestu Francisco Maia de Deus, hato’o agradesimentu ba Governu tanba konsege fó ona naroman ne’ebé durante ne’e sira sente moris iha nakukun nia laran, kuaze tinan barak nia laran sira sofre ba problema ida-ne’e.

“Durante ne’e ami sunu de’it lilin, lampu, dalaruma uza solár panel maibé tempu udan, difikulta tebes ami tanba enérjia husi loromatan laiha, entaun pasiénsia ami tenke toba ho nakukun, oan sira atu estuda mós araska,” nia dehan.

Maibé, nia hateten, ho dezenvolvimentu ida agora sira la sente tan ona nakukun hafalun sira iha tempu kalan no la gastu barak ba sosa lilin, nune’e nia husu Governu atu nafatin esforsu kria kondisaun di’ak ba povu, tanba povu la husu buat barak sira husu mak dezenvolvimentu hanesan ahi, estrada no bee.

Jornalista : Alexandra da Costa

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!