Governu sei halo avaliasaun ba dirijente sira iha INFPM
DILI, 21 Outubru 2026 (TATOLI)—Governu liuhusi Ministériu Saúde, hateten tempu badak sei halo avaliasaun ba dirijente Institutu Nasionál Farmásia Produtu no Médikamentu (INFPM).
Relasiona ho rekomendasaun husi Komisaun F iha Parlamentu Nasionál ne’ebé mak trata asutu Edukasaun Saúde Siguransa Sosiál no Igualidade husu ba Ministériu Saúde atu halo avaliasaun ba dirijente iha Institutu Nasionál Farmasia Produtu no Médikamentu
“Loos, depois ita sei haree depois mak ita sei kurije buat ne’ebé mak la’ó la di’ak depois mak ita sei hadi’a,” Ministra Saúde, Eliá Amaral, dehan ba jornalista sira hafoin partisipa Konsellu Ministru iha Palásiu Governu, ohin.
Nia hateten, kona-ba Orsamentu Jerál Estudu ba tinan 2027, Institutu Nasionál Farmasia Produtu no Médikamentu aumenta OJE tanba ne’e presiza atu hadi’a mekanizmu.
“Ha’u hanoin konklui hotu ona iha orsamentu ne’ebé mak iha, médikamentu mós balun daudaun ne’e tama ona, balun distribui ona ba fasilidade tomak iha Timor-Leste,” nia afirma.
Nia informa, rekomendasaun husi Komisaun F atu halo rekrutamentu ba iha espesilista ba iha farmasista ida bele apoiu iha INFPM.
“Laos de’it farmasista maibé servisu kompostu intergadu, farmasista sira atu haree de’it ai-moruk saida de’it mak ba atu fó ba. Maibé ita presiza mo’e manajementu ne’ebé mak di’ak, atu nune’e ita bele haree ba situasaun sira-ne’ebé mak sei sai preokupasaun públiku. Tanba, ita hatene katak iha faze dijitalizasaun no ita entrega servisu ne’ebé mak sai preokupasaun ba públiku,” nia dehan.
Antes ne’e, Prezidente komisaun F ne’ebé mak trata Asuntu Edukasaun Saúde Seguransa Sosiál no Igualidade Jéneru iha Parlamentu Nasionál, Maria Gorumali Barreto, hateten kona-ba INFPM mak komisaun F rekomenda ba Ministériu Saúde atu ba dadus ai-moruk tenke mai husi dadus ne’ebe mak kredivel, husi M-suplay rasik, nune’e labele akontese tan ho dadus, ida ne’ebe la kredivel.
“Maibé, ita-nia problema mak iha jestaun ema-ne’ebé mak hetan konfiansa ba kompra no distribuisaun ai-moruk ida ne’e mak problema. Tanba ne’e, mak ami sei haree iha prosesu ida-ne’e mak iha se kuandu ema-ne’ebé mak laiha esperiénsia atu bele halo jestaun di’ak kompra no distribuisaun ai-moruk. Ha’u hanoin komisaun F sei tetu ba iha momentante ida millaun $23 debate orsamentu, ho nune’e husu Ministériu Saúde atu halo avaliasaun ba dirijente sira iha INFPM,” Maria Gorumali Barreto informa.
Nia dehan, komisaun F mós rekomendasaun ba iha Ministériu Saúde atu atu tau apotik care ida-ne’ebé mak atu haree iha INFPM sentrál, ho nia espesilista sira-ne’ebé mak atu bele apoiu ba iha situasaun ai-moruk iha INFPM ne’e rasik.
“Tanba, durante ne’e ita laiha doutór espesialista ba ai-moruk nian ho nune’e mak komisaun rekomenda para bainhira halo kontratu ho doutór sira husi Kuba. Ita mós bele tau mós prioridade ba doutór espesialista ba farmasia nian ba iha ai-moruk nian de’it atu bele ajuda ita iha jestaun ida-ne’e,” nia hateten.
Tanba ne’e mak komisaun rekomenda makaas ba INFPM, oinsá mak funsiona kompra normál la regulár, ida-ne’e tenke la’o hanesan baibain, nune’e labele hamosu stock out ne’e mak ho kuantidade aas.
“Tanba kompra normál ho ninia metodu ida-ne’ebé regulár duni, nune’e labele afeta ba kondisaun ai-moruk liuliu labele akontese stock out ba ai-moruk nian ho persentajen ne’ebé boot. Ami mós rekomenda, INFPM rasik la konsidera rezultadu fiskalizasaun husi Komisaun F, ho ida-ne’e ami labele ko’alia barak ba INFPM. Maibé rekomenda fila ba Ministra Saude atu halo avaliasaun ne’ebé mak rigirozu ba servisu INFPM,” nia dehan.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes
