VIKEKE, 10 Juñu 2025 (TATOLI)-Instituto Nasionál Linguistika (INL), tersa ne’e, kontinua habelar ortografia lian tetun ba funisonáriu sira iha munisípiu Vikeke liuhusi formasaun faze daruak, hodi komprende uza dalen tetun ho loloos tuir tetun padronizada INL liuhusi atividade hakerek.
Notísia Relevante: Dalen-tetun hahú evolui
“Formasaun ne’e ami sei hanorin livru gramatika tetun nian. Entaun liuhusi formasaun ne’e, ami fahe pontu sira-ne’ebé mak iha gramatika tetun nia laran. Ho objetivu prinsipál ba atividade formasaun ne’e ami bolu formasaun kontinuasaun ne’e to’o gramatika hotu. Tanba ne’e mak ami mai hodi oferese formasaun ba ita-nia funsionáriu sira, atu sira iha koñesementu kona-ba utilizasaun gramatika tuir ortografia dalen tetun nian,” Diretora Institutu Nasionál Linguistika (INL), Rosa da Costa Tilman, hateten ba jornalista sira, hafoin ramata abertura formasaun, iha salaun admistrasaun Vikeke, ohin.
Nia hatutan, formasaun ba gramatika tetun kontinusaun de’it to’o gramatika hotu, agora formasaun seidauk finaliza tanba INL mós kobre munisípiu hotu-hotu hodi hanorin gramatika ba funsionáriu sira husi munisípiu seluk.
“Formsaun kle’ur tanba limitasaun ida ba ami mak tempu, tanba ami prekore munisípiu 12 inklui Dili. Entaun, ami labele uza tempu barak. Ohin, ami fó formasaun loron ida ho topiku hamutuk neen (6) mak oinsá ita haree dezenvolvimentu tetun, subtantivu, advervu, pronome no seluk tán,” nia dehan.
Tanba ne’e, nia dehan, daudaun ne’e ema barak mak seidauk domina kona-ba gramatika tetun, entaun INL tenke hahú lori gramatika atu ema bele tau hamutuk hodi forma sai fraze ida.
“Ha’u sente formasaun loron ida-ne’e la sufisente ba ita-nia formandu sira, maibé tempu mak nune’e ona. Tempu ruma, ami sei mai fali hodi kontinua fó formasaun ba formandu sira to’o gramatika tetun konklui hotu,” nia hateten.
Iha fatin hanesan, Prezidente Autoridade Munisípiu (PAM) Vikeke, Francisco C.S de G. Soares, hato’o agradesementu ba ekipa INL ne’ebé mai iha munisípiu Vikeke hodi kapasita funsionáriu sira kona-ba dalen tetun nian, atu funsionáriu sira bele hatene utiliza dalen tetun tuir matadalan ortografia.
“Prosesu dezenvolvimentu ita-nia lian ne’e tenke avansa ba oin liuhusi INL no INL mak dezenvolve tetun sai perfeitu ba hakerek no ko’alia. Tanba, iha ita-nia rain ita opta lian rua portugé,s no tetun ne’ebé ita-nia esperansa tempu ruma tetun sai lian ofisiál hodi troka portugés. Nune’e, ha’u husu funsionáriu sira aproveita formasaun ne’e tanba funsionáriu sira-ne’e mak hala’o kna’ar administrasaun mak hakerek relatóriu tenke iha ortografia tetun, ne’ebé INL fasilita,” nia dehan.
Iha formasaun ne’e, formadór husi INL no hetan partisipa husi funisionáriu sira husi diresaun munisípiu Vikeke, postu Vikeke Vila, servisu edukasaun no formasaun ne’e hala’o durante loron ida-nia laran.
Notísia Relevante: PM Xanana prefere hakerek livru iha lian Tétun-Portugés
Jornalista : Vitorino Lopes da Costa
Editór : Cancio Ximenes
