iklan

HEADLINE, SEGURANSA

Ró Sientífiku OceanXplorer husi Singapura atraka iha Portu Tibar

Ró Sientífiku OceanXplorer husi Singapura atraka iha Portu Tibar

Ró Sientífiku OceanXplorer atraka iha Portu Tibar, Sesta (07/11/2025). Imajen TATOLI/Natalino Costa

DILI, 07 Novembru 2025 (TATOLI)–Ró Sientífiku ho naran OceanXplorer husi Singapura hala’o nia viajen mai Timor-Leste no daudaun ne’e atraka ona iha Portu Tibar.

Ró ne’e sei estadia iha Timor-Leste durante semana rua no sei sai husi Timor-Leste iha loron 22 Novembru tinan ne’e.

Ró ne’e tula trupulante na’in-15 no Peskizadór na’in-17 no Ró ne’e nia misaun mai Timor-Leste atu halo peskiza iha tasi Timor-Leste hodi serbisu hamutuk Timor halo identifikasaun sientífiku kona-ba potensialidade área Tasi Timor, nune’e Governu bele proteje rekursu tasi ho di’ak.

Notísia relevante : Ró hosi Indonézia atraka iha portu Dili lori kontentór 213

CEO Ró OceanXplorer, Vicent Pierobon konvida Jornalista sira hodi halo vizita bá ró ne’e hodi haree besik ró nia kondisaun no fasilidade sira.

Durante vizita Ró OceanXplorer, Vicent Pierobon hatudu ekipamentu salvamentu nian no ekipamentu sira ne’ebé sientista sira uza hodi halo peskiza sientífiku iha tasi-laran hodi identifika rekursu potensiál sira.

Iha biban ne’e, Jornalista sira haree besik fatin sistema kontrolu ró ne’e nian to’o iha fatin kapitaun lori ró ne’e no hetan esplikasaun direta husi kapitaun oinsá lori Ró OceanXplorer husi fatin ida bá fatin ida.

Xefe Misaun, Andrew Craig hateten, durante semana rua estadia iha Portu Tibar, sira sei monta no koloka sasán hotu iha ró hodi hatún ba Tasi Timor nune’e bele hahú halo peskiza.

“Ami sei tuun ba tasi okos. Ami sei lori elikópteru hodi haree baleia sira. Ami sei halo levantamentu sira ho drone hanesan temi ona. Ami sei sai,ami sei halibur amostra sira husi baleia azúl sira nia no ami mós sei uza kámara infrared sira hodi haree, depois kalan-kalan ami sei halo duni mapeamentu,” Andrew hato’o ba Jornalista sira hafoin ramata halo observasaun ba ró sientífiku OceanXplorer iha Tibar.

Nia dehan, ekipa sira sei halo uluk levantamentu batimétriku ida-ne’ebé halo iha Ataúru nia sorin-sorin, kanál entre Ataúru no rai-boot no tasi-ibun barak.

“Ema hotu sei bele hetan kompreensaun kompletu kona-ba ekosistema tasi nian husi pontu sira-ne’ebé kle’an liu metru 3.000 ho balun iha kanál nia klaran to’o iha tasi-ibun nia ninin sira,” nia akresenta.

Iha Ataúru antes ne’e, área ne’ebá laiha mapa entaun ekipa sira la hatene saida maka sei hetan.

“Ho Peskiza ne’e ami bele altera operasaun sira bazeia ba saida maka ami hetan. Ha’u deskonfia, ita sei hetan foho tasi nian, ita sei hetan sistema ventilasaun oioin no buat sira iha tasi kle’an Timor-Leste nian,” Xefe Misaun otimista.

Iha fatin hanesan, CEO Ró OceanXplorer, Vicent Pierobon hateten, ekipa sei halibur dadus hotu iha espedisaun no sei oferese ba Governu atu uza iha planeamentu espesiál no protesaun.

“Ami sei lori ROV no submariñu sira-ne’e hotu ne’ebé ita-boot haree atu ezamina no haree ba ita-boot nia bee kle’an. Ami sei iha elikópteru no drone sira iha anin hodi haree ba ita-boot nia populasaun baleia azul pigmeu ne’ebé iha. Ami sei estuda animál sira-ne’e ba sira-nia saúde,” nia katak.

Jornalista     : Natalino Costa

Editora          : Julia Chatarina

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!