DILI, 03 Juñu 2026 (TATOLI)-Governu liuhusi reuniaun konsellu ministrun, kinta ne’e, aprova proposta Rezolusaun PN ne’ebé aprezenta husi Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas no husi Vise-Ministra ba Asuntus ASEAN, Milena Maria da Costa Rangel, kona-ba ratifikasaun protokolu Cebu ne’ebé altera iha karta Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN) nian.
Protokolu ne’ebé adota iha Simeira ASEAN ba da-48, ne’ebé hala’o iha Cebu, Filipina, iha 08 Maiu 2026, atualiza formalmente Karta ASEAN nian hodi reflete admisaun Timor-Leste nian nu’udar Estadu-Membru ba da-XI Organizasaun ne’e nian.
Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas, hateten katak iha reuniaun ohin sira sprezenta proposta rezolusaun Parlamentu Nasionál atu ratifika protokolu Cebu.
“Hanesan protokolu Cebu ne’ebé foindaduk akontese iha simeira ASEAN ba da-48, entaun protokolu ida-ne’e mak loke dalan atu bele halo alterasaun ba karta ASEAN nian ne’ebé estabelesidu iha loron 20 Novembru 2007 iha Singapura, hafoin tinan 19,” Ministru Bendito informa ba jornalista sira iha Palásiu Governu, ohin.
Aleinde ne’e, nia hatutan, bazeia mós nota entidementu integrasaun plena ba ASEAN ne’ebé Primeiru-Ministru asina iha Kuala Lumpur (Malázia), entaun tuir mai TL tenke hatama karta ne’e hodi loke tan oportunidade atu envolve Timor-Leste, tanba daudaun ne’e protokolu sira iha de’it na’in-10.
“Iha mós atigu balun ne’ebé atu ko’alia hadi’a logo ASEAN mak hanesan emblema, bandeira, no símbolu haree ne’e iha 10, entaun oinsá mak aumenta tan ida halo ba 11 ho Timor-Leste nia prezensa,” nia esplika.
Nune’e alterasaun ne’e inklui atualizasaun ba lista ofisiál Estadu-Membru nian, no mós bandeira no emblema ASEAN.
Ratifikasaun ba instrumentu ida-ne’e nu’udar pasu ida tan iha prosesu integrasaun plena Timor-Leste nian iha ASEAN, hodi asegura partisipasaun nasaun nian iha enkuadramentu institusionál organizasaun ne’e nian no mós kumprimentu ba kompromisu sira-neʼebé hala’o ona ho nia adezaun ba Karta ASEAN.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes
