ERMERA, HEADLINE, MUNISÍPIU, NASIONÁL, POLÍTIKA

Governu planeia tranzita munisípiu tolu ba desentralizasaun administrativa institusionál

Governu planeia tranzita munisípiu tolu ba desentralizasaun administrativa institusionál

Ministru Administrasaun Estatál, Miguel Pereira de Carvalho. Imajen TATOLI/Francisco Sony

ERMERA, 13 janeiru 2022 (TATOLI)—Hafoin Parlamentu Nasionál (PN) aprova Projetu Lei Eleitorál Munisipál, Poder Lokál no Desentralizasaun Administrativa, faze tuir mai Governu liuhosi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) planeia atu tranzita munisípiu balun ba desentralizasaun administrativa institusionál no prepara munisípiu sira simu poder lokál.

Ministru Administrasaun Estatál, Miguel Pereira de Carvalho, hateten, VIII Governu iha planu atu tranzita munisípiu tolu hanesan Aileu, Liquiçá, no Ermera hosi faze deskonsetrasaun administrativa territoriál ba desentralizasaun administrativa institusionál.

“Formaa rua ne’e hanesan de’it ein termu ita-boot sira hanesan reprezentante Governu sentrál iha munisípiu, maibé munisípiu sira ein termu direitu administrativu sei iha forma administrasaun direta Estadu, katak Ministru Administrasaun Estatál fó instrusaun ba Administradór sira, hanesan faze desentralizasaun administrativa institusionál ne’e munisípiu sira-nia natureza jurídiku maka administrasaun indireta Estadu, hanesan institutu públiku ou orgaun autonomia administrativa finanseira no patrimoniál rasik. Governu nia planu maka atu tranzita munisípiu tolu ne’e ba iha forma institutu públiku,” Ministru Miguel Pereira, relata iha ámbitu diálogu komunitáriu, iha salaun Parokiál Gleno, Ermera, kinta ne’e.

Notísia relevante: PN aprova projetu Lei Eleitorál Munisipál-Podér Lokál iha finál globál

Hahú uluk ho forma deskonsentrasaun administrativa territoriál ne’e, Governu sentrál haruka Prezidente Autoridade Munisipál hanesan reprezentante Governu sentrál.

“Maibé bainhira haruka mai munisípiu, nia deskonsentra servisu Governu sentrál nian mínimu 12 ba munisípiu sira hanesan saúde, edukasaun, agrikultura, asaun sosiál no seluk tan, ne’ebé forma ne’e hahú ona iha tinan 2016 no ohin loron kontinua nafatin,” Governante ne’e dehan.

Ministru haktuir, durante vizita ba munisípiu hotu mosu preokupasaun barak hosi autoridade tanba seidauk implementa poder lokál.

“Iha tinan 2022 nakonu ho programa, liuliu eleisaun no tinan oin mós iha eleisaun rua kedan, maibé Ministériu Administrasaun Estatál sei halo esforsu hotu atu prepara munisípiu sira simu poder lokál,” Ministru komprometidu

Tuir governante ne’e, bainhira atribui ona poder lokál ba munisípiu sira maka sei totalmente separa hosi Governu sentrál no aplika de’it mak prinsípiu subsidiaridade.

“Katak Governu sentrál ho poder lokál partilla atribuisaun kompeténsia diferente Estadu ba munisípiu sira. Ezemplu iha setór edukasaun, Governu sentrál ho poder lokál partilla kompeténsia ida-ne’e, ne’ebé Governu sentrál só tau-matan de’it maka ensinu sekundáriu, maibé poder lokál tau-matan ba ensinu báziku no ensinu pre-primáriu, agora daudaun Governu sentrál sei tau-matan hela ba ida-ne’e,” nia akresenta.

Iha sorin seluk, orgaun poder lokál iha tolu hanesan Prezidente munisípiu no Vise-Prezidente, ne’ebé rua ne’e povu mak hili, no orgaun datoluk mak Asembleia munisipál.

“Tanba populasaun Ermera liu 150.000, nune’e munisípiu ne’e sei iha membru Asembleia munisipál hamutuk 19, ne’ebé povu rasik mak hili. Bainhira hili tiha sira, munisípiu Ermera sei ezerse kompeténsia hamutuk 18, ne’ebé prevee ona iha Lei Poder Lokál,” nia tenik.

Enkuantu, kona-ba kompeténsia, Governu sentrál la halo ona maibé nafatin ho poder lokál aleinde iha atribuisaun orgaun, maibé mós iha orsamentu.

Iha kondisaun poder lokál, bainhira PN kuandu aprova osan, la aprova ona verba hosi munisípiu Ermera nian, maibé aprova osan ne’ebé mak aloka ba orgaun iha munisípiu ne’e.

Nune’e, Asembleia Ermera mak aprova osan munisípiu, hodi uza osan sira ne’e finansia atividade sira ne’ebé hatúr iha Lei Poder Lokál.

“Ha’u hakarak dehan ba povu Ermera, ne’e hanesan dezafiu ida ba ita hotu, maibé ita iha dalan ne’ebé mak loos ona, katak ita iha faze deskonsentrasaun administrativa, ne’ebé ami sei hodi ita boot-sira ba iha administrasaun indireta Estadu no ikus liu hodi ba poder lokál,” Ministru tenik.

Jornalista : Antónia Gusmão

Editora     : Julia Chatarina

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!