CEPAD lansa manuál sidadaun hodi garante direitu povu asesu informasaun

DILI, 06 jullu 2022 (TATOLI)– Sentru Estudu ba Pás no Dezenvolvimentu (CEPAD, sigla Portugés) serbisu hamutuk ho Uniaun Europeia (UE), kuarta ne’e, halo lansamentu ofisiál ba manuál sidadaun “Ita bo’ot iha direitu hatene informasaun”, hodi hakbi’it koñesimentu komunidade nian ba asesu iha informasaun sira ho di’ak, nune’e bele ajuda sira hadi’a vida entermus ekonómia, polítiku, sósiu no kulturál.
“Iha manuál ne’e iha buat tolu ne’ebé maka importante ida atu hakbi’it koñesimentu públiku nian kona- ba sira-nian direitu konstitusionál iha artigu 40 RDTL nian. Ida seluk atu hakbi’it mós ligasaun Governante sira nian ho funsionariu públiku sira atu fó informasaun ba sidadaun sira, bainhira sidadaun sira husu. Ikus liu maka hatudu dalan ba sidadaun sira atu oinsá bele husu informasaun ba Governante sira,” Diretór Ezekutivu, CEPAD, João Boavida, hateten ba jornalista sira hafoin ramata lansamentu manual sidadaun ne’e iha Hotel Novo Turismo-Dili.

Bazeia ba peskiza CEPAD nian públiku ho komunidade 200-resin iha nivél territóriu nasionál katak 25% maka asesu ba informasaun, signifika katak 25% komunidade maka koñese artigu 40 RDTL nian.
Nune’e, nia dehan ho manuál sidadaun ne’e bele ajuda ka tulun la’ós de’it sidadaun sira, maibé bele tulun públiku tomak no mós governante sira hodi hamtuk bele hadia hakbi’it, transparánsia no akontabilidade iha governansaun laran no mós hakbi’it integridade nu’udar Governante.
CEPAD serbisu hamutuk ho liña ministeriál hitu (7) hodi prodús mata-dalan ka manuál sidadaun ne’e. Manuál sidadaun ne’e katak “Ita bo’ot iha direitu atu hatene informasaun” ho nia-pajina hamutuk 27.

Iha fatin hanesan, Embaixadór Uniaun Europeia, Andrew Jacobs, hateten CEPAD ho UE serbisu hamutuk hodi lansa manául ho naran sidadaun “ita bo’ot iha direitu atu hatene informasaun” hodi bele garante komunidade sira bele asesu informasaun ho di’ak, nune’e bele dezenvolve sira nia-an.
“Ami serbisu hamutuk ho CEPAD, hodi apoia orsamentu besik miliuan $1, atu halo manuál ho naran sidadaun “ita bo’ot iha direitu atu hatene informasaun”, nune’e fó hanoin ba Governu pasa informasaun ne’ebé kredivél atu ajuda povu hadi’a sira nia moris,” Nia afirma.
Nune’e, Nia kongratula CEPAD no ba oin UE sei kontinua apoia ba serbisu CEPAD nian atu nune’e bele garante asisténsia ne’ebé di’ak ba povu.
“Ha’u kongratula CEPAD nian serbisu tanba bele produz manuál ne’ebé di’ak, ha’u espera ho manuál ne’e bele garantia ba povu nia moris di’ak,” Embaixadór UE ne’e kongratula.
Entretantu, Ministru Asuntu Parlamentár no Komunikasaun Sosiál (MAPKOMS), Francisco Jerónimo, informa, Governu iha papél bo’ot atu garante informasaun tuir saida maka konstitusaun haruka iha artigu 40 ne’ebé sidadaun hotu iha diretu atu asesu ba informasaun.
“Governu kontinua parseia ho sosiedade sivil no parseiru internasionál sira atu garante bens estar ba povu,” Nia afirma.
Governante ne’e realsa, Governu iha papél bo’ot, atu asegura komunidade sira asesu informasaun sira atu hadia nian moris.
“Governu nunka taka matan ba nia povu tanba povu iha maka Governu iha, nune’e presiza kompleta malu, nune’e povu bele moris di’ak no governu mós halo nia funsaun ho di’ak,” nia akresenta.
Jornalista: Natalino Costa
Editór : Florencio Miranda Ximenes

