EKONOMIA, HEADLINE, INTERNASIONÁL, NASIONÁL

Ekipa AEC avalia pilar ekonomia hodi TL adere ba ASEAN

Ekipa AEC avalia pilar ekonomia hodi TL adere ba ASEAN

Imajen/espesial

DILI, 19 jullu 2022 (TATOLI)– Ekipa “Fact Finding Misision” liuhosi ASEAN Economic Community (AEC), kompostu hosi ema na’in-32, tersa ne’e, hahú avalia pilar ekonomia, hodi suporta preparasaun Timor-Leste adere ba Organizasaun Sudeste Azíatiku (ASEAN).

Tuir ajenda delegasaun ASEAN ne’e hala’o avaliasaun durante loron tolu, hahú tersa (19/07) to’o sesta (21/07), ne’ebé foku halo avaliasaun no levantamentu kona-ba preperasaun Timor-Leste nian iha área ekonomia nian.

Notísia relevante:  Ekipa delegasaun “Fact Finding Mission” ASEAN to’o ona Timor-Leste

“Ho nune’e,  liña Ministeriál sira toma konta ba ekonomia ne’e , presiza kolobaro no halo aprezentasaun  inklui responde pergunta sira ne’ebé delegasaun Fact Finding Mission ASEAN  husu,” Vise Ministru Turizmu Komérsiu no Indústria (VMTKI), Domingos Antunes ba Jornalista-sira iha edifisiu Ministeriu Finansas (MF) Dili, tersa ne’e.

Iha tinan ne’e, avaliasaun ba pilar ekonomia hosi ekipa “Fact Finding Mission” ASEAN mak faze ikus. Ho nune’e, tinan oin (2023) hahú diskute parte polítika nian atu aseleira Timor-Leste nian-adezaun.

Nune’e, VIII Governu Konstitusionál otimista tebes hodi Timor-Leste adere ka sai membru Organizasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN).

“Governu otimista, tinan oin (2023), Timor-Leste bele adere  ba ASEAN tanba buat hotu konklui ona,” nia garante.

Entretantu, pedidu adezaun nian haruka ona iha tinan 2011, maibé to’o ohin loron Timor-Leste seidauk adere ba organizasaun rejionál ne’e.

Hahú kedas iha tinan 2011, faze preparasaun nian balun inklui tiha ona programa sira nivél nasionál ba sensibilizasaun instituisaun sira nian no sosiedade sivíl kona-bá matéria ne’e.

Harii pontu vokál sira no Sekretária Estadu ba Asuntu ASEAN nian hodi reforsa kompeténsia liuhosi formasaun no diálogu, partisipasaun iha forum rejionál no iha sorumutuk rejionál no globál sira seluk, harii no reforsa Embaixada sira Timor-Leste nian iha nasaun hotu-hotu organizasaun nian.

Iha Governu nia laran, introdusaun no aplikasaun kona-ba “modelu sira ASEAN nian” (ASEAN Blueprints) iha dezenvolvimentu polítika nasionál nian garante hela katak, polítika foun sira no kuadru regulamentár sira entegra tiha ona ho modelu sira hosi organizasaun nian.

Tinan hira ba kotuk, Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun sei konklui análiza ida luan ne’ebé kona-ba polítika sira hotu no kuadru regulamentár atuál sira Timor-Leste nian, ne’ebé sei aprezenta ba Konsellu Ministru hodi halo aprovasaun.

Alende ne’e, elaborasaun dokumentu ne’ebé koñesidu ho memorandu kona-ba Rejime Komérsiu Esternu hatudu to’o iha pontu ne’ebé mak Timor-Leste deside ona hodi prenxe rekezitu sira ba ASEAN nian.  Hodi define pasu sira ne’ebé mak tenke foti hodi alkansa konformidade kompleta ho buat ne’ebé prátika iha asosiasaun ne’e.

Nune’e, Sekretariadu no membru sira organizasaun Nasaun Sudeste Aziátiku nian sei bele komprende ho di’ak Estadu atuál enkuadramentu nasionál nian sira, hodi hatudu prontidaun no esforsu sira ne’ebé Timor-Leste halo ona to’o ohin loron, atu prepara-andidi’ak hodi assume obrigasaun sira nuudar membru asosiasaun nian.

ASEAN kompostu hosi nasaun 10, kompostu, Cambodia, Indonézia, Laos, Vietname, Brunei Darusalam, Singapura, Myanmar, Filipina no Thailandia.

Notísia relevante:  Aban,ekipa delegasaun “Fact Finding Mission” ASEAN avalia sósiu no  kulturál

Jornalista: Hortencio Sanchez 

Editór        : Florencio Miranda Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!