Juventude mak ai-riin ba Estadu Timor-Leste

DILI, 23 agostu 2022 (TATOLI)– Jogadór Prinsipál selesaun nasionál U-23, Orcelio Nobelito M.G Moreira da Silva, husu ba joven no foinsa’e timor-oan tenke kria pás no estabilidade hodi kontribui ba dezenvolvimentu nasionál tanba juventude mak ai-riin ba Estadu Timor-Leste.
“Ita joven mak ai-riin ba Estadu. futuru rai ne’e iha ita nia liman, atividade pozitivu saida de’it mak ita bele halo de’it importante halo buat ne’ebé di’ak, kria pás no estabilidade no seluk tan. Ha’u hanesan jogadór selesaun nasionál U-23 iha pozisaun defeza, ida ne’e ha’u nia hakarak duni, maibé iha tempu livre ha’u involve an mós iha mundu muzika, atividade ha’u nian mós kontribui ona ba dezenvolvimentu,” katak Nobelito ba Agência TATOLI, tersa ne’e.
Notísia relevante: Novel: “Ha’u sai futebolísta tanba hetan inspirasaun hosi ha’u nia apa”
Durante involve aan iha mundu futeból no múzika Nobelito gosta liu kanta (Vocalist). Bainhira kanta Nobelito hamutuk ho nia amigo sira konsege prodús ona muzika rua ho nia titulu “Bonito Uniku” no “Honestu”.
“Ha’u involve an iha muzika iha 2019 hamutuk ho kolega ami konsege halo ona muzika rua, la’ós banda ka grupu, maibé individu, maibé ba oin ami sei hamutuk kria tan muzika barak liu tan atu anima ema hotu, hanesan joven tempu livre buat saida mak ita bele halo tenke halo tanba ho talentu sira hanesan ne’e bele kontribui ona ba ita nia dezenvolvimentu nasaun nian,” nia enkoraja.
“Durante ne’e iha futeból mak ha’u hetan benefisiu no futeból sai hanesan ona servisu ida ba ha’u hodi hetan osan,” katak.
Futebolista Orcelio Nobelito M.G Moreira da Silva ho naran istimadu “Novel”, moris iha Dili, iha loron 30 abríl 2001, molok la’o to’o pasu ida koñesidu iha bola mánia sira nia matan konsege haku’ur liu esperiénsia moruk no midar ne’ebé la hotu atu nia konta sai.
Maibé, esperiénsia moruk no midar sira, jogadór nia tau hela de’it hanesan pasadu ba nia maibé nia ema ne’ebé foku liu ka haree ba futuru no hadomi liu kareira futeból ne’ebé tane no hahí hanesan bee kopu ida ne’ebé labele halo nakfakar.
Futebolísta Novel, hanesan aifunan domin hosi Antonio Timotio Morreira da Silva no Suzana Soares Guterres, hanesan oan mane mesak ne’ebé laiha maun no alin.
Novél hahú nia Eskola Primária iha Faról iha tinan 2006 to’o 2011, Pre-Sekundáriu iha Eskola Cristal Dili iha 2012 to’o 2014 no ramata sekundariu iha Ensinu Sekundáriu 4 Setembru Balide Dili iha tinan 2015 too 2017.
Kareira no esperiénsia iha futeból
Novel tama iha mundu futeból hahú ho idade tinan 11 ne’ebé envolve iha klube ne’ebé nia-apa rasik mak funda ho naran FC São José Ai-mutin.
Ho esperiénsia naton ne’ebé nia hetan iha 2011, nune’e iha 2012 nia komesa envolve hamutuk ho sentru juvenil ne’ebé lidera hosi treinadór ne’ebé koiñesidu ho naran Mister Kim.
Bainhira tama iha selesaun U-12, treinadór Kim tau ona konfiansa ba nia no konsege liu iha selesaun nasionál hodi ba partisipa kedan kopa MBC iha Korea Súl.
Iha 2013, nafatin hetan konfiansa hosi Federasaun Futeból Timor-Leste (FFTL) hamutuk ho nia kolega sira partisipa iha jogu kualifikasaun AFC U-14 nian ne’ebé hala’o iha Myanmar no konsege lori Timor – Leste ultrapasa ba faze seluk.
Nune’e, iha 2014, nia-naran nafatin tama iha lista selesaun nasionál hodi ba kontinua jogu kualifikasaun AFC nian ne’ebé liu ona iha Myanmar ba jogu iha nasaun Iran. Iha momentu ne’e Timor-Leste la konsege konkista vitória no labele ultrapasa tan ba oin tanba lakon ho uma-nain Iran.
Iha 2015 hanesan tinan aat ba jogadór ne’e tanba partisipa iha jogu nasionál kopa Prezidente konsege hetan aleiza ne’ebé maka’as iha nia ain parte karuk ne’ebé tohar bainhira joga kontra Aitana FC. Hosi aleiza ne’ebé nia hetan impede kedan nia atu mete iha mundu futeból tanba deskansa de’it iha uma kuaze fulan hitu-resin.
Hafoin rekupera hosi aleiza ne’e, iha 2016 nafatin hetan konfiansa hosi Treinador Kim no nia asisténte Agustinho Mesquita hodi hamutuk ho selesaun nasionál U-16 AFF ne’ebé hala’o iha Laos durante semana rua.
Iha tinan 2016, Novel hetan nafatin konfiansa hodi partisipa iha jogu festival CPLP nian ne’ebé hala’o iha Caboverde. Enkuantu hakat ba tinan 2017 hetan kontaktu hosi treinadór Timoroan Jonhy hodi ba partisipa iha jogu internasionál AFF U-19 ne’ebé hala’o iha Myanmar.
Iha eventu internasionál ne’e jogadór Novel hetan prestasaun di’ak liuhosi jogu individu, nune’e komisaun jogu AFF-19 Myanmar deside hatama nia naran iha lista best goal Azia nian.
Iha tinan 2017 nia rohan Novel nafatin hetan konfiansa hosi treinadór Eduardo Pereira hodi hamutuk ho selesaun U-19 ba partisipa iha jogu kualifikasaun AFC nian ne’ebé halao iha Jakarta Indonezia.
Iha tinan 2019 , jogadór ne’e hetan fiar husi treinadór Japaun Norio Tsukatati hamtuk ho ekipa selesaun Seniór U-23 hodi partisipa iha jogu internasionál kualifikasaun AFF ne’ebé hala’o nafatin iha Myanmar.
Iha tinan 2020, pandemia global afeta ba mundu tomak ne’ebé laiha jogu internasionál maibé nafatin hala’o treinu iha uma no kampu futeból ne’ebé besik nia rezidénsia.
Novel hanesan defeza karuk Boavista FC Timor nian no iha jogu kontinua hatudu prestasaun brillante tanba ne’e treinadór Brazileiru, Fabio Maciel da Silva , hili hodi treinu hamutuk ho selesaun nasionál U-23 hodi prepara ba jogu iha kopa Suzuki ne’ebé hala’o 2021 liu ba kotuk iha Singapura.
Ho prestasaun ne’ebé la tuun aumenta sa’e bebeik, gaña nafatin treinadór Fabio nia konfiansa iha 2022, nia hamutuk ho nia kolega sira U-23 marka istoria tanba konsege hatun nasaun jigante sira iha Azia no sai terseiru lugar iha kopa AFF ne’ebé hala’o iha Cambodia.
Tinan ne’e, treinadór Fabio nafatin konfia jogadór ne’e hodi tama lista selesaun hodi reprezenta Timor-Leste iha jogu SEA Games 2021 Vietname.
Esperénsia iha klube
Iha klube jogadór ne’e hamjutuk ho klube DIT FC durante tinan lima hahú hosi 2016 to’o 2020 no konsege hetan bolsa estudu iha DIT too finaliza nia-estudu.
Hamutuk ho DIT mós la saugati tanba lori DIT sai kampiaun iha segunda divizaun sa’e ba primeira divizaun iha 2019.
Iha 2020, klube Boavista haree ba nia performe di’ak hodi bolu ba hamutuk no konsege lori klube ne’e sai terseiru lugar ba kopa FFTL.
Iha 2021, hetan fali kontaktu hosi klube Karketu Dili FC hodi reforsa klube ne’e too ikus lori duni klube ne’e sai kampiaun ba Liga Futeból Timor-Leste (LFTL).
Jornalista: Hortencio Sanchez
Editór : Florencio Miranda Ximenes

