Top

Xefe Estadu enkoraja sidadaun hatoman-an konsumu produtu lokál

PPN
Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, akompaña hosi Prezidente Parlamentu Nasionál (PNN), Aniceto Longuinhos Guterres Lopes, partisipa abertura sesaun solene V lejizlatura, iha Parlamentu Nasionál, kinta (15/09). Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 15 setembru 2022 (TATOLI)–Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta, enkoraja sidadaun sira atu hatoman-an konsumu produtu lokál tanba produtu rai-laran ne’e orgániku.

“Ita tenki eduka ita-nia oan, foin-sa’e, no inan sira atu konsumu produtu lokál sira barak liután mak hanesan batar, fehuk midar, modo-tahan, nuu, ai-fuan no ikan maran,” Xefe Estadu hato’o kestaun ne’e liuhosi diskursu iha ámbitu sesaun solene V Lejizlativa, iha V Lejizlatura, Parlamentu Nasionál, kinta ne’e.

Tanba ne’e, Horta husu Governu tenke seriamente investe iha setór agrikultura ne’ebé hanesan baze ne’e, investe iha irrigasaun, teknolojia foun agrikultura iha natar kiik-oan sira no eskala komersiál boot, ho objetivu atu alkansa soberania ai-han kompleta.

Notísia relevante: MKAE husu distributór Cesta Bázika kumpre utiliza produtu lokál 75%

Xefe Estadu husu ezekutivu tenke apoia produtu komersiál hanesan ikan maran no ikan tamun, tanba produtu hirak ne’e fasil liu fahe iha munisípiu sira.

“Bainhira ha’u konvida tiga roda sira ba iha Prezidénsia, ida-ne’e signifika atu halo vendedór kiik-oan sira sente katak ema ida iha respeitu kle’an ba sira, kompreende sira-nia moris ba luta loron-loron atu sobrevive. Bainhira Prezidénsia sosa sira-nia ai-fuan hafoin ami oferese ba labarik sira ne’ebé halimar iha jardin Prezidensiál, ida-ne’e sai nu’udar parte ba ami-nia kampaña edukasaun atu promove ábitu atu han ai-fuan fresku ne’ebé saudável. Ita-nia labarik sira, defaktu ema lubuk ida hosi ita-nia adultu sira la han ai-fuan fresku loron-loron,” nia tenik.

Entretantu, proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2023 ne’e sei uza hodi finansia programa 49 ho medida prinsipál 275, organizadu iha área estratéjiku 16, ne’ebé Governu sei foku ba iha tinan oin hanesan agrikultura, pekuária, peska no floresta, ekonomia no empregu, turizmu, dezenvolvimentu Rurál no abitasaun, ambiente, petróleu no minerál, eletrisidade no enerjia renovável, konetividade nasionál, bee no saneamentu, edukasaun no formasaun, saúde, inkluzaun no protesaun sosiál, kultura no patrimóniu, reforma Estadu, defeza no seguransa nasionál, relasaun internasionál no polítika esterna.

Enkuantu, iha proposta OJE 2023 ho montante globál biliaun $3,1, ne’ebé hetan redusaun 8% ka millaun $264 kompara ho OJE Retifikativu 2022 ne’ebé Governu distribui ona ba entidade Estadu hamutuk 109 ne’ebé mak hola parte iha perímetru orsamentál 2023.

Distribuisaun tetu agregardu orsamentu administrasaun sentrál ba OJE 2023 bazeia ba setór importante sira iha planu estratéjiku dezenvolvimentu, setór kapitál sosiál ne’ebé inklui saúde, edukasaun no protesaun sosiál hetan alokasaun millaun $771,7 ka 36%, tuir kedan ho setór kuadru institusionál ho orsamentu alokadu millaun $706,1 ka 33%, dezenvolvimentu infraestrutura ho orsamentu alokadu millaun $380,3 ka 18% no dezenvolvimentu ekonómiku ho orsamentu alokadu millaun $230,6 ka 11%.

Iha proposta OJE 2023, Governu mós propoin ba Parlamentu Nasionál orsamentu ba programa nutrisaun ho montante millaun $10, ne’ebé reprezenta aumentu 400% kompara ho orsamentu alokadu ba programa nutrisaun iha OJE 2022.

Jornalista   : Antónia Gusmão

Editora        : Julia Charina

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!