DILI, 19 setembru 2022 (TATOLI)—Governu Repúblika Populár Xina liuhosi Yunnan Association for Friendship with Foreing Countries, apoiu fundu $70.000 ba Emabaixada Xina iha Timor-Leste hodi aloka ba atividade Asosiasaun Kafé Timor-Leste (ACT, sigla portugés) hodi hasa’e produsaun kafé.

Prezidente ACT, Evangelino Monteiro Soares, hateten, Governu Xina oferese fundu tanba haree ba difikuldade ne’ebé Timor-Leste enfrenta.
“Orsamentu hodi halo rejuvenesimentu no prosesamentu kualidade kafé iha Timor-Leste, iha setór kafé ne’e ita hasa’e nia produsaun no aumenta ninia kualidade hodi bele responde merkadu mundiál no doméstika,” Prezidente asosiasaun relata iha Suai Room, Timor Plaza, segunda ne’e.
Notísia relevante: Governu sei halo revitalizasaun kafé tuan ektare 8.000 iha munisípiu neen
Orsamentu ne’e sei jere ba atividade ACT to’o tinan ida ka rua, hodi fó formasaun iha área edukasaun ba membru sira atu hasa’e kualidade kafé no hadi’a plantasaun, nune’e bele prepara kualidade hodi responde ba merkadu globál doméstika.
“Kafé Timór nia produsaun labele kompete ho nasaun boot sira hanesan Brazil, Vietname, no seluk tan maibé kualidade orgániku Timor-Leste tama ba merkadu internasionál,” nia akresenta.

Iha fatin hanesan, Ministériu Agrikultura no Peska (MAP), Pedro dos Reis, hateten, Governu Timor-Leste agradese ba Governu Xina nia apoiu ba iha kafékultór Timor-Leste nian.
“Ami espera apoiu ne’e labele lakon le’et de’it, maibé la’o tuir mata dalan ne’ebé iha, liuliu reabilitasaun no espansaun kafé iha futuru,” nia dehan.
Governu rasik liuhosi nia orsamentu ratifikativu tau orsamentu ba MAP hodi serbisu hamutuk ho ACT no Kooperativa Kafé Timor (CCT, sigla portugés) hodi halo reabilitasaun no espansaun kafé.
“MAP fiar asosiasaun ne’e bele tulun ba kafékultór sira no ministériu sei nafatin halo koordenasaun di’ak ho ACT, atu nune’e serbisu reabilitasaun no espansaun kafé bele la’o di’ak, nune’e bele hetan rezultadu di’ak iha futuru,” nia tenik.

Totál kafé iha Timor-Leste hamutuk ektare 59.921, ne’ebé Governu iha tinan-lima ba kotuk halo ona reabilitasaun ba ektare 2.000 no hosi asosiasaun sira halo reabilitasaun ektare 8.000.
Nune’e mós, Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, husu ba Governu tenke tau-matan maka’as ba kafé sira iha Timór nune’e kafé ne’ebé povu kuda bele iha valór.
“Ha’u husu populasaun timor-oan tenke haree kafé kuidadu hanesan jardín ida, nune’e kafé bele iha kualidade tanba bainhira ita kuidadu ho di’ak bele hola parte ba kultura istória Timór nian,” Prezidente Repúblika dehan.
Jornalista : Arminda Fonseca
Editora : Julia Chatarina




