Edukasaun Oé-Cusse simu lista bolsa méritu hosi eskola bazea manuál orientasaun
OÉ-CUSSE 15 fevereiru 2023 (TATOLI) – Servisu Edukasaun Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse (RAEOA), antes ne’e identifika estudante mellór klasifikadu asesu ba bolsa méritu bazea ba gia orientasaun manuál hosi Ministériu Edukasaun, Juventude no Desportu (MEJD).
“Kona-bá eskola paralela, ida-ne’e maka eskola sira hotu-hotu tenke haree manuál orientasaun, tanba hosi MEJD antes ne’e mai halo ona sensibilizasaun fó hotu kedas manuál ba eskola sira hotu-hotu, nune’e ba implementasaun tenke haree didi’ak iha manuál ne’e maka foin implementa,” Daniel Mauno, hatete iha Oé-Cusse tersa ne’e.
Diretór Edukasaun Oé-Cusse, Daniel Mauno, esplika, implementasaun bolsa méritu iha Oé-Cusse, separa ba buat rua, pasajen klase no ezame nasionál.
Ezame nasionál ne’e haree loos ba rezultadu valór ezame nasionál nian, kona-bá pasajen klase, ba primeiru siklu hosi kuatru-anu, segundu siklu maka sestu-anu, désimu primeiru no segundu anu iha eskola sekundáriu jerál no tékniku vokasionál ba bolsa pasajen nian.
Entaun valór sira atu determina mai hosi eskola idak-idak liuhosi sira-nia enkontru eskola depois rezultadu selesaun ka determinasaun valór iha kada eskola, maka submete mai iha diresaun edukasaun, hodi rekapitula hotu hafoin submete ba ministériu.
“Ba edukasaun ami lahatene, tanba ami simu lista hosi eskola sira, ita simu rekapitulasaun depois lista ne’e ita haruka ba MEJD atu prosesa, tanba bolsa méritu ne’e ho montante osan boot, entaun bainhira iha eskola implementa tenke iha manual orientadora ida atu haree tuir, entaun eskola sira implementa ida-ne’e,” nia afirma.
Nia informa, kona-bá polémika ne’ebé akontese iha Oé-Cusse, estudante naran balu la tama maske hetan valór aas iha eskola, parte edukasaun laiha koñesimentu tanba eskola idak-idak mak rejista estudante mellór klasifikadu sira.
“Valór sira ita simu hosi eskola, sira iha enkontru tanba iha lista prezensa akta enkontru, depois ita simu de’it rezultadu selesaun valór hosi eskola sira hotu, ne’e ba pasajen nian, responsável hotu-hotu iha kada eskola mak determina valór,” nia katak.
Entretantu, tuir dadus ne’ebé Agência Tatoli asesu iha edukasaun Oé-Cusse katak, atu asesu ba bolsa méritu iha Eskola Sekudariu Gerál (ESG) haat (4) de’it.
Hanesan ESG Baqui, ESG Palaban, ES Katólika no eskola CÁFE, enkuantu eskola paralela sira hanesan, ESG Leobeno, Haubeno no Puinbeno laiha iha lista aprovasaun hosi MEJD atu asesu ba bolsa méritu.
Kona-bá Eskola Tékniku Vokasionál (ETV) iha eskola tolu de’it hanesan, ETV Palaban, ETV Agrikultura no ETV Lifau, enkuantu ETV Pásabe la tama iha lista asesu ba bolsa méritu, nune’e mós ensinu báziku iha eskola 61 ho totál estudante asesu bolsa méritu hamutuk na’in-722.
Fundu orsamentu ne’ebé MEJD aprova mai iha RAEOA hanesan ba ezame nasionál, ensinu báziku aloka $36,000.00 ensinu sekundáriu jerál ba nível nasionál hamutuk $9,000.00 ezame pasajén klase iha $10,000.00, tékniku vokasionál ba nível nasionál hamutuk $6,750.00, ba ezame pasajen klase iha $7,500.00, nune’e mós ba estudante sira iha nível eskola ba ensinu báziku ba pasajén klase nian maka $150,500.00.
Entretantu, tuir dadus ne’ebé Agência Tatoli asesu, antes ne’e parte MEJD prevee orsamentu hamutuk millaun $7,2 ba estudante identifikadu sai mellór klasifikadu iha territóriu tomak.
Nune’e ba primeiru klasifikadu sei hetan $600,00, segundu klasifikadu hetan $550,00, terseiru klasifikadu hetan $450,00 no kuartu klasifikadu sei hetan $400,00.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins
