DILI, 21 marsu 2023 (TATOLI) – Ensinu Báziku Sentrál Sergio Vieira de Melo (EBC-SVDM) no Ensinu Sekundáriu Jerál (EGS) 5 de Maio, Becora, Dili, promove ‘Edukasaun inkluziva’, liliu ba Ema ho Defisiénsia (EhD). EBC-SVDM nu’udar filiál ba Eskola Bobet Taibesi, Dili.
Diretór EBC-SVDM, Becora, Pedro de Carvalho, relata katak eskola Bobet inkluzaun Tai-besi sai ona eskola filiál ida ba eskola SVDM. Tanba ne’e, bainhira estudante hosi eskola refere termina estudu, bele kontinua iha EBC-SVDM.
“Ita simu ona estudante Ema ho Defisiénsia na’in tolu. Estudante sira ne’e kompostu hosi mane ida no feto na’in rua. Sira na’in tolu ne’e na’in ida foin maka tama iha tinan ida ne’e no na’in rua seluk tama iha tinan kotuk,” Diretór Pedro de Carvalho informa ba Agência Tatoli, eskola EBC SVDM, Becora, tersa ne’e.
Manorin-na’in ne’e hateten, estudante hotu, tantu estudante ho kondisaun normál nune’e mós ho kondisaun defisiénsia iha tratamentu no atendementu ne’ebé mak hanesan tanba Timor-Leste garante ona iha lei ba Ehd no labele hetan diskriminasaun iha sosiedade. EhD iha direitu asesu saida de’it inklui iha área edukasaun.
Tuir nia, estudante ho kondisaun defisiénsia ne’e, defisiénsia iha matan no defisiénsia iha ain. “Ita-nia estudante sira ne’e bele simu matéria hanesan mós estudante sira seluk tamba sira-nia kondisaun fíziku seluk funsiona normál hanesan estudante sira seluk. Tanba ne’e prosesu ensinu aprendizajen ba sira mós la’o hanesan baibain,” nia esplika.
Profesór Pedro de Carvalho akresenta, eskola SVDM ne’e ba ema hotu no oportunidade hanesan ba ema hotu maibé ba ema ho defisiénsia presiza atensaun husi eskola no estudante sira seluk.
Bainhira sira mai ho kadeira roda presiza hetan apoiu atu nune’e bele ajuda sira hodi asesu ba sala-de-aula tanba eskola EBC SVDM la preparadu kondisaun própria ba estudante ho kondisaun defisiénsia ka EhD.
Enkuantu iha eskola Filiál Taibesi daudaun ne’e akumula estudante EhD hamutuk na’in 12 sira mai ho problema diferensa. Estudante sira ne’e hetan apoiu hosi profesór na’in lima inklui diretora ida atu nune’e bele atende nesesidade estudante sira.
Iha parte seluk, Diretór Eskola Ensinu Sekundáriu Jerál (ESG) 05 de Maio, Becora. Adelino Nicolau Ornai haktuir, iha tinan letivu 2022-2023, estudante ida inskreve iha sira-nia eskola ho kondisaun defisiénsia no la’o uza kadeira de’it, parte eskola odamatan tanba Konsituisaun RDTL garante direitu ba sidadaun hotu hanesan tantu ema ho kondisaun normál no ema ho defisiénsia.
Ho nune’e eskola 05 de Maiu rasik dezde 2020 to’o ohin loron konsege rejista ona EhD hamutuk na’in lima. Estudante sira ne’e kategoria barak liu iha problema matan maibé eskola bele rezolve no estudante sira ne’e bele finaliza sira-nia eskola ho di’ak. No, tuir deklarasaun diretór nian katak estudante ho kondisaun defisiénsia na’in haat ne’ebé finaliza ona sira-nia estudu ho nota di’ak.
Notísia relevante:ADTL prepara EhD na’in rua ba programa Advokasia no Psiko-sosiál
Jornalista : Tomé Amado
Editór : Rafael Ximenes de A. Belo





