DILI, 17 maiu 2023 (TATOLI) – Koordenadora OPD Obstetrisia Gynekolojia no Responsável ba Kolposkopy Senter iha Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV), Parteira Seniór Clotilde Neves de Sousa, hateten inan feton sira ne’ebe kous la fó espasu ba oan sira sei hamosu kankru serviks.
“Kankru serviks ne’e nia kauza mai husi relasaun seksuál ne’ebé mak ho multipatner kauza husi seksuál livre, entaun hamosu kutun iha ne’eba liuliu ba feto maluk sira ne’bé mak tur ahi la fó espasu, hanesan fulan neen ka tinan ida, isin rua fila fali depois inan sira ne’ebé tur ahi ho idade ne’ebé mak minoridade hanesan 20 anos mai kraik atu hetan kankru serviks”, Clotilde Neves de Sousa informa ba TATOLI bainhira halao intervista ezklusiva iha edifisiu TATOLI.IP Farol, ohin.
Nia afirma, atu evita moras serviks ida ne’e, husu ba inan ho aman nia konsiésnsia atu fó espasu ba oan atu evita moras ida ne’e kona inan feton sira.
“Atu fó espasu ba oan mak ami-nia programa sira ne’ebé iha mak husu inan sira tenke uza KB atu bele fó espasu to’o labarik tinan lima ona mak bele hetan fila fali oan”, nia sujere.
Nia afirma katak kankru serviks ne’e afeta ba oan fatin tanba la iha deskansa tanba sei bokon entaun hamosu oan fatin mihis bainhira akontese kanek mak kutun ho naran Human papillomavirus (HPV) iha ne’eba.
“Bainhira oan fatin ne’e la iha deskansa sei bokon hela no hamosu oan fatin mihis mak akontese kanek no kutun ida ho naran HPV iha ne’eba hodi estraga inan feton nia saúde tanba ne’e husu inan feton sira tenke fó esapsu ba oan sira atu nune’e labele hamosu moras serviks ida nee”, nia revela.
Sintomas moras serviks mai husi raan mutin entaun tenke kontrola ba fasilidade saúde ne’ebé mak besik, se la halo taratmentu lalais mak sei akontese moras ida ne’e.
“Fatór sira ne’ebé kotribui mak dahuluk inan sira ne’ebé mak menus ijiéne, ladún hamoos an, inan sira la iha koñesimentu kona-ba moras ne’e depois la halo tratamentu entaun grave ona mak foin mai, ida ne’e fó impaktu tebes ba sira nia saúde”, nia hateten.
Iha inan feton sira barak ladún komprende kona-ba moras ida ne’e, entaun sira ba uluk matan dook ikus mak mai fasilidade saúde ho kondisaun grave ida ne’e dalabark labele kura ona.
“Durante ami mós halo sosializasaun hamutuk ho Organizasaun Mundiál Saúde hodi aviza ba feto maluk sira katak hakarak saúde di’ak tenke kontinua halo tratamentu rutina iha fasilidade saúde sira ne’ebé mak besik”, nia relata.
Nia esplika, atu prevene ba moras ida ne’e mak tenke koñese se mak sai parseiru moris mak foin halo relasaun sesuál, atu mantein seguru.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Zezito Silva
