iklan

POLÍTIKA

Deputadu FRETILIN husu Governu aumenta númeru guarda florestál iha Manufahi

Deputadu FRETILIN husu Governu aumenta númeru guarda florestál iha Manufahi

Uma Fukun Parlamentu Nasionál. Imajen Egas Cristovão

DILI, 25 setembru 2023 (TATOLI)—Deputadu hosi bankada RETILIN iha Parlamentu Nasionál (PN), António Doutel Sarmento, husu Governu liuhosi ministériu relevante atu aumenta tan númeru guarda florestál iha munisípiu Manufahi.

“Komunidade sira iha Manufahi no husu ba Governu atu aumenta númeru guarda florestál ba Manufahi, tanba agora daudaun númeru guarda florestál ne’ebé iha munisípiu hamutuk ema na’in-19 de’it. Númeru ne’e labele kobre suku 29 iha Manufahi, tan ne’e husu Governu aumenta pelumenus kada suku ida hetan guarda florestál ida, atu bele kontrola no halo prevensaun estragu hosi ema deskoñesidu tesi ai-horis ne’ebé iha valor ekonomia, kasa no oho animal fuik sira no agora iha tempu bailoron tenke kontrola másimu atu ema labele sunu rai arbiru,” Deputadu ne’e levanta liuhosi reuniaun plenária PN, segunda ne’e.

Aleinde ne’e, nai dehan, guarda florestál sira enfrenta hela dezáfiu ho fasilidade sira hanesan laiha rádiu komunikasaun, transporte, sira utiliza de’it transporte privadu hanesan motor hodi hala’o serbisu, nune’e husu ministériu relevante tau atensaun.

Deputadu hosi bankada PD, Manuel Henrique Noronha, husu Ministériu Agrikultura no Peska (MAP) bele tau atensaun ba funsionáriu sira-ne’ebé atu apoiu dezenvolvimentu ekonomia iha área rural, tratorista munisípiu Lautém hamutuk ho nia estensionista ho meiu organizadu lakohi fila populasaun nia rai iha suku Wairoke, postu administrativu Luro, munisípiu Lautém.

“Hahalok ida-ne’e hatudu momoos iha loron sesta 15 setembru ne’e, maske autoridade komunitária no polísia komunitáriu fó apoiu atu bele fila populasaun nia rai ne’ebé atu kultiva iha tempu udan, maibé pesoál tékniku hanesan tratorista ho estensionista nafatin lakohi fila rai refere. Tanba ne’e, husu MAP atu bele tau atensaun,” nia dehan.

Deputadu Fretilin, António Moniz Calau, foti preokupasaun kona-ba idózu sira-nian atu trata billete identidade durante ne’e, nune’e husu ba Ministéiru Justisa atu kria balkaun atendimentu billete identidade ba idózu sira iha postu administrativu iha territóriu hotu, tanba durante ne’e mosu preokupasaun barak hosi idózu sira la’o ho distánsia dook mai to’o munisípiu mak trata.

Deputadu KHUNTO, Luis Roberto, levanta preokupasaun bee moos hosi komunidade postu administrativu Venilale, munisípiu Baucau, ne’ebé tinan barak ona hasoru iha difikuldade atu asesu fornesimentu bee-moos liuhosi kanalizasaun.

Piór liután, iha tempu bailoro obriga komunidade ba kuru bee la’o ho distánsia dook, no komunidade balun sosa de’it bee-moos, nune’e husu IX Governu atu fó atensaun iha planu Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2024 hodi responde.

Deputada Fretilin, Mariquita Soares, foti preokupasaun relasiona ho fiskalizasaun ne’ebé hala’o iha Liquiça, Manatuto no Lautém ba implementasaun programa merenda eskolár laiha kondisaun di’ak ba dapur prepara merenda eskolár la saudável.

“Laiha fatin ba estudante sira atu han hodi tuur hakmatek no balun la tuir menu, nune’e husu Ministériu Edukasaun liuliu parte edukasaun munisípiu atu halo monitorizasaun asegura implementasaun programa.

Enkuantu iha plenária intervensaun Deputadu balun hosi CNRT, PLP, levanta mós probelama kona-ba folin foos sa’e iha merkadu no husu Governu atu halo intervensaun lalais hodi estabiliza presu.

Hatán ba preokupasaun ne’e, Vise Ministru ba Asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa, rejista preokupasaun hirak ne’e sei enkamiña ba ministériu relevante hodi tau atensaun.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór        : Cancio Ximenes  

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!